Lajmet

​Si ndikon punësimi i nënave te fëmijët e tyre?

Kjo sipas një studimi të vitit 2015.

Published

on

Në vitin 2015, rezultatet e një studimi zbuluan se vajzat e nënave të punësuara shpesh performojnë më mirë në karrierën e tyre sesa vajzat e nënave që qëndrojnë në shtëpi. Studimi gjithashtu tregon se fëmijët e nënave që punojnë janë po aq të lumtur në moshë madhore sa fëmijët e nënave që qëndruan në shtëpi.

Profesoresha e Shkollës së Biznesit të Harvardit, Kathleen McGinn, shpreson se kjo u ndihmon disa nënave të ndihen të shfajësuara pasi që ato shpesh brengosen se për shkak të punës nuk po mund të kalojnë shumë kohë me familjen.

“Njerëzit ende besojnë se kur nënat punësohen është disi e dëmshme për fëmijët e tyre”, është shprehur profesoresha McGinn.

Megjithatë ajo thekson se gratë zgjedhin të punojnë pasi që kjo është një zgjedhje financiare dhe personale. Sipas saj gratë duhet ta bëjnë këtë zgjedhje bazuar nëse duan apo kanë nevojë të punojnë, jo bazuar në faktin nëse po i dëmtojnë fëmijët e tyre – sepse nuk janë duke i dëmtuar.

“Kështu që rezultatet që tregojnë se punësimi i nënës ndikon në lumturinë e fëmijëve në moshë madhore është me të vërtetë e rëndësishme”, ka theksuar tutje ajo.

Hulumtimi zbuloi se vajzat e rritura, nënat e të cilave punonin jashtë shtëpisë, kanë më shumë gjasa të punojnë vetë, të kenë më shumë përgjegjësi mbikëqyrëse dhe të fitojnë paga më të larta sesa gratë nënat e të cilave qëndronin në shtëpi gjatë gjithë kohës.

Pasi u publikuan gjetjet paraprake, McGinn, Mayra Ruiz Castro nga Universiteti Kingston dhe Elizabeth Long Lingo nga Instituti Politeknik Ëorcester shtuan një grup të dytë të dhënash ndërkombëtare në studimin e tyre. Ato realizuan dy anketa ku kanë qenë të përfshirë më shumë se 100,000 burra dhe gra në 29 vende të ndryshme.

Disa kritikë vunë në dyshim nëse rezultatet nuk kanë qenë të lidhura me atë se nëse nënat punojnë, por që rezultatet kishin të bënin me nivelin e arsimimit të nënave. Pas hulumtimi për arsimimin e nënës, rezultatet përfundimtare treguan ende se përvoja e punës e nënës është e lidhur fort me performancën e ardhshme të punës së vajzës së saj.

Krahasuar me gratë, nënat e të cilave qëndronin në shtëpi me kohë të plotë, gratë e rritura nga një nënë e punësuar kanë 1.21 herë më shumë gjasa për t’u punësuar; 1.29 herë më shumë gjasa për të mbikëqyrur të tjerët në punë; dhe ata shpenzojnë 44 minuta shtesë në punët e tyre çdo javë.

Ata gjithashtu fitojnë më shumë para. Ndër gratë që iu përgjigjën sondazhit në Shtetet e Bashkuara në vitin 2012, vajzat e punësuara të nënave të punësuara fituan mesatarisht 1880 dollarë më shumë në vit sesa vajzat e punësuara të nënave që qëndronin në shtëpi gjatë gjithë kohës.

Po djemtë e nënave të punësuara?

Vetëm vajzat e rritura – jo djemtë – e shohin karrierën e tyre të ndikuar nga nëse nënat e tyre punojnë jashtë shtëpisë. Mund të mos ndikojë në zgjedhjet e punës së djemve thjesht sepse burrat priren të punësohen, dhe gjithashtu, siç tregojnë studime të tjera, profesionet dhe të ardhurat e djemve lidhen ngushtë me punësimin e baballarëve të tyre, shpjegon McGinn.

Sa i përket studimit, djemtë mund të ndikohen nga nënat e tyre që punojnë. Ata shpenzojnë 50 minuta shtesë çdo javë duke u kujdesur për anëtarët e familjes.

Djemtë ndikohen në mënyra të tjera kur nënat e tyre punojnë. Djemtë e nënave të punësuara mbajnë qëndrime dukshëm më të barabarta gjinore – madje edhe më shumë se vajzat e nënave që qëndrojnë në shtëpi. Kjo gjetje e habiti McGinn-in sepse tregon se ndikimi i punësimit të nënës mund të tejkalojë dallimet seksuale të mirëdokumentuara kur ai ka të bëjë me formimin e mendësisë së njerëzve për rolet e duhura për burrat dhe gratë.

“Bijtë e nënave të punësuara gjithashtu priren të zgjedhin gra që janë të punësuara, dhe ata kanë qëndrime më të barabarta gjinore për gratë dhe burrat gjithashtu në vendin e punës” thotë McGinn.

“Pra, të kesh një nënë të punësuar ndikon në zgjedhjet që po bëjnë këta djem”, shton tutje ajo.

Sipas studimit nënat e punësuara ndikojnë në formësimin e qëndrimeve gjinore të vajzave të tyre dhe ofrojnë shembuj që vajzat i imitojnë. Kur këto vajza rriten, ato shpesh ndjekin gjurmët e nënave të tyre që punojnë.

“Nëse në të vërtetë po vëzhgoni një nënë të punësuar që menaxhon një jetë komplekse dhe përballon kërkesa të shumta – një punë, një familje, ju e shihni se mund t’ia dilni. Gjithçka ka të bëjë me atë se në çka jeni të ekspozuar si fëmijë” thotë McGinn

Gjithashtu në planin e brendshëm, vajzat e nënave të punësuara shpenzojnë rreth një orë më pak për punët e shtëpisë në krahasim me fëmijët e nënave që qëndrojnë në shtëpi. Ndërkohë, kur të dy vajzat dhe djemtë u pyetën për kënaqësinë e tyre të përgjithshme nga jeta, fëmijët e rritur të nënave të punësuara raportuan se ishin po aq të lumtur sa fëmijët e rritur të nënave që nuk punonin jashtë shtëpisë.

Hulumtimi zbuloi gjetje të tjera interesante

Hulumtimi ka treguar se të djemtë dhe vajzat e nënave të punësuara kanë dukshëm më shumë arsim sesa fëmijët e nënave që nuk janë të punësuara. Shkalla e punësimit të vajzave të rritura ndikohet nga punësimi i nënave të tyre, pavarësisht se në çfarë pozite punonin nënat. Por vetëm se gratë, nënat e të cilave punonin punë me pozicione më të larta (të cilat kërkojnë arsimim më të lartë), kanë më shumë gjasa të kenë poste mbikëqyrëse sesa gratë nënat e të cilave nuk ishin të punësuara.

Lehtësimi i fajit

Kërkimet e mëparshme kanë treguar se fëmijët e vegjël dhe adoleshentët bëjnë mirë kur nënat e tyre punojnë, McGinn shpreson që kjo pikëpamje afatgjatë në moshën madhore të sigurojë siguri për nënat e punësuara që ndihen në faj kur puthin fëmijët e tyre kur i dërgojnë në kopsht për të shkuar pastaj në punë.

“Gratë janë të mësuar që të besojnë se nënat duhet të qëndrojnë në shtëpi me fëmijët e tyre, kështu që kur ndahen nga fëmijët çdo ditë për punë, mund të jetë e dhimbshme,” thotë ajo. “Ndërsa ne gradualisht e kuptojmë se fëmijët tanë nuk po vuajnë, shpresoj që faji të largohet”, ka shtuar ajo./AkademiPune

Vendi

Programi i Energjisë në UBT sjell praktikën në fokus përmes vizitave në industri

Published

on

By

Studentët e programit të Inxhinierisë së Energjisë në UBT po vazhdojnë të dëshmojnë përkushtimin e tyre drejt përgatitjes profesionale përmes aktiviteteve praktike në terren, duke realizuar një vizitë studimore në Termocentralin Kosova B – një nga asetet më të rëndësishme energjetike në vend.

E udhëhequr nga profesorët Armend Ymeri, Vehebi Sofiu, Sami Gashi dhe Nexhmi Krasniqi, kjo vizitë u mundësoi studentëve të ndërlidhin njohuritë teorike të fituara në auditor me proceset reale të prodhimit dhe menaxhimit të energjisë elektrike.

Gjatë qëndrimit në termocentral, studentët u pritën nga Drejtori Ekzekutiv, Jonuz Saraçi, i cili prezantoi kapacitetet gjeneruese, funksionimin e blloqeve prodhuese dhe sfidat aktuale të sektorit energjetik, duke ofruar një pasqyrë të qartë mbi rëndësinë strategjike të këtij sektori për zhvillimin e vendit.

Një ndër pikat kyçe të vizitës ishte turi teknik i udhëhequr nga Inxhinieri Kryesor, Enver Shabani, përmes të cilit studentët patën mundësinë të shohin nga afër funksionimin e sistemeve të avancuara si SCADA, rrjeti i tensionit 6.3 kV, sistemet DC dhe mbrojtjet rele – elemente thelbësore për operimin e sigurt dhe efikas të impianteve energjetike moderne.

Vizita u pasurua edhe me inspektimin e transformatorëve energjetikë me kapacitet 400 MVA dhe sektorit të turbinave, ku studentët u njohën me procesin e kogjenerimit dhe rolin e tij në furnizimin me ngrohje për qytetin e Prishtinës përmes Termokos-it.

Këto aktivitete dëshmojnë qasjen praktike dhe të orientuar drejt industrisë që ofron programi i Inxhinierisë së Energjisë në UBT, duke përgatitur studentët për tregun e punës përmes përvojave reale dhe bashkëpunimeve me institucionet kyçe të sektorit.

UBT vazhdon të mbetet një nga institucionet lider në zhvillimin e profesionistëve të së ardhmes në fushën e energjisë, duke krijuar ura të forta lidhëse ndërmjet akademisë dhe industrisë.

Continue Reading

Lajmet

REL: Ballkani Perëndimor rrezikon të humbasë mbi 700 milionë euro nga Plani i Rritjes

Published

on

By

Komisionarja evropiane për Zgjerim, Marta Kos, ka paralajmëruar me shkrim gjashtë vendet e Ballkanit Perëndimor se rrezikojnë që deri në mesin e këtij viti të humbasin kolektivisht mbi 700 milionë euro nga Plani i Rritjes, për shkak të moszbatimit të reformave, mëson Radio Evropa e Lirë (REL) nga burime në Komisionin Evropian (KE).

Sipas informacioneve jozyrtare, komisionarja Kos e ka dërguar këtë letër më 17 prill në të gjitha kryeqytetet e rajonit.

Burimet e REL-it kanë konfirmuar se me këtë letër, komisionarja Kos u ka kërkuar të gjithëve vendeve të përshpejtojnë reformat e parashikuara në Planin e Rritjes, në mënyrë që të shfrytëzojnë plotësisht potencialin e kësaj pakoje financiare.

Në fakt, mjetet financiare nga Plani i Rritjes janë të kufizuara në kohë. Për çdo hap reformues është paraparë një afat përfundimtar për zbatim dhe është ndarë një shumë e caktuar parash.

KE-ja ka paraparë edhe të ashtuquajturën “periudhë grejs”, e cila mundëson shtyrjen e zbatimit për një periudhë të caktuar kohore. Për hapat që duhej të përmbusheshin në mesin e vitit 2025, afati përfundimtar skadon më 30 qershor të këtij viti, ndërsa për hapat që duhej të realizoheshin në fund të vitit 2024, ky afat përfundon gjatë vitit 2026.

“Nëse nuk përmbushen, partnerët rrezikojnë të humbasin kolektivisht mbi 700 milionë euro”, konfirmoi për REL një zyrtar i KE-së.

Ndryshe, këstin e parë ose disa mjete nga Plani i Rritjes i kanë marrë pesë shtete të rajonit, me përjashtim të Bosnjë e Hercegovinës, e cila është vonuar me miratimin e agjendës reformuese.

Fundi i qershorit të këtij viti përbën momentin kur secili vend hyn në të ashtuquajturin moment të humbjes së përhershme, nëse nuk i përmbush reformat e dakorduara më herët.

Sipas burimeve në Bruksel, humbjet e mundshme sipas shteteve, në rast se nuk ndërmerren të gjitha reformat, janë si vijon:

  • Kosova: 68.8 milionë euro
  • Shqipëria: 67.7 milionë euro
  • Bosnja dhe Hercegovina: 373.9 milionë euro
  • Mali i Zi: 15.1 milionë euro
  • Maqedonia e Veriut: 49.2 milionë euro
  •  Serbia: ndërmjet 108.7 dhe 135.9 milionë euro

Bazuar në shumën maksimale, në total mund të humben 710.6 milionë euro, që përfaqëson 11.84 për qind të financimit të përgjithshëm nga Plani i Rritjes.

Pakoja e BE-së për Ballkanin Perëndimor – për periudhën 2024-2027 – është në vlerë të 6 miliardë eurove. Nëse analizohen ndarjet buxhetore, Kosovës i takojnë rreth 882 milionë euro – 253 milionë si grante dhe 629 milionë euro në formë të kredisë – që do të thotë se përfiton më së shumti fonde në rajon për kokë banori.

Më 16 prill, Kosova mori 61.8 milionë euro parafinancim, pasi vendi dorëzoi dokumentet e nevojshme në KE dhe ratifikoi marrëveshjet e lidhura me këtë plan.

Ky plan, ndër të tjera, synon të dyfishojë ekonomitë e këtyre vendeve gjatë dhjetë viteve të ardhshme./REL/

Continue Reading

Vendi

Rasti “Banjska”: Aktgjykimi shpallet më 24 prill, të akuzuarit kërkojnë pafajësi

Published

on

By

Gjykata Themelore në Prishtinë ka caktuar të premten e 24 prillit si datën për shpalljen e aktgjykimit ndaj tre të akuzuarve për sulmin terrorist në Banjskë: Dushan Maksimoviq, Blagoje Spasojeviq dhe Vladimir Toliq. Gjatë seancës së sotme, ku u dha fjala përfundimtare, të akuzuarit mohuan akuzat për terrorizëm, ndërsa Prokuroria ka kërkuar burgim të përjetshëm për ta.

I akuzuari Vladimir Toliq deklaroi para trupit gjykues se nuk ishte i armatosur në momentin e arrestimit dhe kërkoi që të mos dënohet për veprime që nuk i ka kryer.

“S’kërkoj gjë tjetër përveç asaj që e thotë ligji: që të gjykohem në bazë të provave. Flini të qetë sepse këto duar nuk janë me gjak, as nuk kanë plagosur e as vrarë askënd”, u shpreh Toliq.

Avokati i tij, Milosh Deleviq, insistoi se Toliq mund të akuzohet vetëm për “kryengritje të armatosur” dhe jo për terrorizëm, duke thënë se klienti i tij ishte “vrima e fundit e kavallit” në këtë ngjarje.

Blagoje Spasojeviq shprehu keqardhje për pjesëmarrjen në ngjarjet e Banjskës, por mohoi kategorikisht se është terrorist. Ai pretendoi se ka shkrepur vetëm dy plumba në drejtim të një reflektori të manastirit dhe jo ndaj policisë.

“Jam fajtor që atë ditë isha në fshatin Banjskë dhe ky ishte gabimi më i madh në jetën time, por veten nuk mund ta quaj terrorist meqë askënd s’e kam vrarë e as lënduar”, deklaroi Spasojeviq.

Mbrojtja e tij kritikiu aktakuzën, duke pretenduar se emri i Spasojeviqit përmendet vetëm tri herë në 121 faqe dhe se nuk është specifikuar roli i tij individual, por është përfshirë në veprime kolektive.

Përderisa Maksimoviq ka kërkuar të jetë prezent në shpalljen e aktgjykimit me shpresën për lirim, dy të akuzuarit e tjerë kanë deklaruar se nuk duan të marrin pjesë.

Ky proces gjyqësor po zhvillohet ndaj tre personave që u kapën në vendngjarje, ndërsa 39 të tjerë nga ky grup (gjithsej 42 të akuzuar) ndodhen në arrati. Javën e kaluar, autoritetet arrestuan edhe një person tjetër, Stefan Raduloviq, si të dyshuar për pjesëmarrje në sulmin e shtatorit 2023, ku mbeti i vrarë rreshteri i Policisë së Kosovës, Afrim Bunjaku.

 

Continue Reading

Lajmet

Kosova dërgon trupa në Gaza: Haxhiu autorizon pjesëmarrjen e FSK-së në misionin paqeruajtës

Published

on

By

Ushtruesja e detyrës së Presidentes, Albulena Haxhiu, ka autorizuar sot dërgimin e pjesëtarëve të Forcës së Sigurisë së Kosovës (FSK) në operacionin ndërkombëtar paqeruajtës në Gaza. Ky vendim vjen fill pas miratimit në Kuvendin e Kosovës dhe shënon një hap historik për profilizimin e shtetit si kontribuues i sigurisë globale.

Në njoftimin e saj, Haxhiu theksoi se ky mision pasqyron rritjen e përgjegjësisë së Kosovës në arenën ndërkombëtare.

“Ky vendim pasqyron një Kosovë që e kupton sigurinë si detyrim ndaj qytetarëve të saj dhe si përgjegjësi ndaj paqes dhe rendit ndërkombëtar. Nga një vend që dikur kishte nevojë për mbështetjen e të tjerëve, Kosova sot merr përgjegjësi dhe jep kontribut në skenën ndërkombëtare”, deklaroi ajo.

Trupat e FSK-së do të shërbejnë si pjesë e Forcës Ndërkombëtare Stabilizuese, duke u rreshtuar krah partnerëve strategjikë në një nga zonat më të ndjeshme të globit. Sipas udhëheqëses së shtetit, ky angazhim dëshmon pjekurinë e institucioneve të sigurisë.

“Forca e Sigurisë së Kosovës është një institucion i ndërtuar me profesionalizëm dhe standarde të larta, e gatshme të shërbejë krah partnerëve tanë strategjikë. Pjesëmarrja në misione të tilla dëshmon pjekurinë shtetërore të Republikës sonë”, u bë e ditur në njoftim.

Ky mision në Gaza pason angazhimet e mëparshme të FSK-së në misione të ngjashme jashtë vendit, duke forcuar pozitën e Kosovës si një partnere e besueshme për paqen dhe stabilitetin ndërkombëtar.

 

Continue Reading

Të kërkuara