Lajmet

​Pse gratë kanë më shumë gjasa të zhvillojnë sëmundjen e Alzheimerit sesa burrat?

Arsyeja e parë dhe më e rëndësishme është se gratë kanë tendencë të jetojnë më gjatë se burrat.

Published

on

Pothuajse dy të tretat e njerëzve të diagnostikuar me sëmundjen Alzheimer në SHBA janë gra. Cila mund të jetë arsyeja për këtë?

Gratë jetojnë më gjatë

Arsyeja e parë dhe më e rëndësishme është se gratë kanë tendencë të jetojnë më gjatë se burrat.

Një nga arsyet pse ka më shumë gra me sëmundjen Alzheimer sesa burra është thjesht se në shoqërinë tonë ka më shumë gra të moshuara sesa burra të moshuar dhe faktori më i madh i rrezikut për sëmundjen e Alzheimerit është mosha. Sa më i vjetër të jeni, aq më shumë ka të ngjarë të zhvilloni këtë sëmundje.

Shanset për të zhvilluar sëmundjen e Alzheimerit në fund të jetës janë pak më të larta te femrat sesa te meshkujt. Një studim që ndoqi 16.926 njerëz në Suedi zbuloi se, duke filluar nga mosha 80-vjeç, gratë kanë më shumë gjasa të diagnostikohen me sëmundjen e Alzheimerit sesa burrat.

Në mënyrë të ngjashme, një studim në Tajvan zbuloi se gratë kanë më shumë gjasa të zhvillojnë sëmundjen e Alzheimerit në krahasim me burrat.

Një meta-analizë që shqyrton incidencën e sëmundjes në Evropë zbuloi se afërsisht 13 gra nga 1000 zhvillonin sëmundjen e Alzheimerit çdo vit, krahasuar me vetëm shtatë burra.

Çrregullimet autoimune janë më të zakonshme te gratë

Gratë kanë dy herë më shumë gjasa të kenë një sëmundje autoimune në krahasim me burrat. Arsyeja e këtij ndryshimi nuk është plotësisht e qartë, por dihet se sistemi imunitar është më i fortë te femrat se te meshkujt dhe shumë sëmundje autoimune shfaqen shpesh gjatë shtatzënisë.

Mund të ndodhë që sistemi imunitar më i fortë i një gruaje është zhvilluar përmes evolucionit për të mbrojtur fetusin nga infeksioni. Pra, si pjesë e sistemit të tyre imunitar më të fortë, gratë mund të përfundojnë me më shumë pllaka amiloide sesa burrat.

Pllakat amiloide që shkaktojnë sëmundjen e Alzheimerit mund të jenë pjesë e sistemit imunitar që është përgjegjës për luftimin e infeksioneve.

Një studim që shqyrton normat e demencës në Suedi zbuloi se ka të ngjarë një ndërveprim specifik midis sëmundjes së Alzheimerit dhe gjinisë.

Bota

Scholz: Nuk mund ta imagjinojë Netanyahun të arrestohet në Gjermani

Published

on

Kancelari gjerman, Olaf Scholz, ka shprehur se nuk mund ta imagjinonte ekzekutimin e një urdhërarresti kundër kryeministrit izraelit, Benjamin Netanyahu, gjatë një vizite të tij në Gjermani. Kjo deklaratë erdhi pas lëshimit të një urdhërarresti nga Gjykata Ndërkombëtare Penale (ICC) në nëntor, lidhur me veprimet e qeverisë izraelite në Gazë, dhe pas mbërritjes së Netanyahut në Budapest, udhëtimi i tij i parë në Evropë që nga lëshimi i këtij urdhri.

Scholz, gjatë një konference për shtyp në Berlin së bashku me mbretin e Jordanisë, Abdullah II, tha se qeveria gjermane kishte bërë të qartë qëndrimin e saj lidhur me arrestimin e Netanyahut, duke deklaruar: “Nuk mund ta imagjinoj se do të ketë një arrestim në Gjermani.”

Në një ditë kur Hungaria njoftoi planet për t’u tërhequr nga vendimi i ICC-së, ministrja e Jashtme gjermane, Annalena Baerbock, e kritikoi ashpër këtë vendim, duke theksuar se ishte një ditë e keqe për të drejtën penale ndërkombëtare dhe duke kujtuar se në Evropë, askush nuk është mbi ligjin.

Traktati i Romës, që është dokumenti themelues i ICC-së, kërkon që shtetet anëtare të zbatojnë urdhrat e gjykatës. Si anëtare të ICC-së, edhe Hungaria dhe Gjermania janë të detyruara ligjërisht të arrestojnë Netanyahu nëse ai hyn në territorin e tyre. Megjithatë, vendimi i Hungarisë ka ngritur shqetësime dhe diskutime për zbatimin e ligjit ndërkombëtar dhe përgjegjësitë e shteteve anëtare të ICC-së.

Continue Reading

Bota

Çmimi i naftës bie pas tarifave të Trump

Published

on

Çmimet e naftës regjistruan një rënie të ndjeshme më 3 prill 2025, pas masave të reja tregtare të presidentit amerikan, Donald Trump. Rënia e çmimeve është lidhur me shqetësimet e tregjeve financiare për ndikimin që mund të ketë këto tarifa mbi rritjen ekonomike globale dhe kërkesën për naftë.

Çmimi i një fuçie nafte “West Texas Intermediate” (WTI), standardi amerikan, për dërgesë në maj, ra me 5,15%, duke arritur në 68,02 dollarë. Ndërkaq, çmimi i një fuçie nafte “Brent” të Detit të Veriut për dorëzimin e qershorit ra me 4,78%, duke u ulur në 71,37 dollarë.

Përveç pasigurisë nga tarifat e reja të Trump, OPEC-u njoftoi një rritje më të mprehtë të prodhimit të naftës se sa ishte pritur, që gjithashtu ka kontribuar në uljen e çmimeve të naftës.

Continue Reading

Lajmet

Policia gjobit shoferin që drejtoi veturën në anën e kundërt në autostradë

Published

on

Policia e Kosovës ka gjobitur një shofer me 500 euro pasi ai drejtoi veturën e tij në anën e kundërt të autostradës. Incidenti ka ndodhur në Autostradën “Dr. Ibrahim Rugova” dhe është bërë publik më 3 prill 2025 përmes një video-incizimi që u shpërnda në rrjetet sociale.

Shoferi ka marrë gjithashtu pesë pikë negative dhe i është ndaluar drejtimi i automjetit për një periudhë prej dymbëdhjetë muajsh. Mjeti është larguar nga trafiku përmes një kompanie të autorizuar për tërheqje. Policia, përmes një njoftimi, ka bërë të ditur se njësia për Kontroll të Autostradave në bashkëpunim me njësinë kufitare ka identifikuar dhe ndaluar shoferin që kryente shkeljen e rrezikshme në autostradë.

Continue Reading

Lajmet

Zëdhënësit e Speciales: Gjykata e Hagës mban përgjegjës individët, jo grupet etnike, organizatat apo komunitetet

Published

on

Zëdhënësit e Gjykatës Speciale, Michael Doyle dhe Angela Griep, kanë zhvilluar një konferencë për media, ku kanë sqaruar disa çështje lidhur me procesin gjyqësor që po zhvillohet në Hagë ndaj ish-krerëve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK). Gjatë konferencës, ata theksuan se Gjykata është e themeluar në përputhje me Kushtetutën e Kosovës dhe se përgjigjet për legjitimitetin e saj mund të gjenden aty. Ata nënvizuan se qëllimi i Gjykatës është të sigurojë gjykime të drejta, të pavarura dhe të paanshme për individët që ndiqen penalisht nga Prokuroria Speciale, si dhe për të mbrojtur dëshmitarët dhe për të siguruar dinjitetin e viktimave.

Zëdhënësit theksuan se Gjykata Speciale merret vetëm me përgjegjësi penale individuale dhe mbajnë përgjegjësi vetëm individët për krimet që u janë ngarkuar në aktakuzë. Ata gjithashtu sqaruan se Gjykata nuk merret me grupe etnike, organizata apo komunitete, por fokusohet tek përgjegjësia individuale.

Gjatë konferencës, ata përmendën edhe ankesën e mbrojtjes së Hashim Thaçit për pyetjet e bëra nga gjyqtarët ndaj dëshmitarëve, duke sqaruar se gjyqtarët kanë të drejtën dhe detyrën të bëjnë pyetje për të përcaktuar të vërtetën. Ata theksuan se kufizimi i mundësisë së gjyqtarëve për të bërë pyetje mund të cenonte rolin e tyre si gjetës të fakteve.

Continue Reading

Të kërkuara