Teknologji

​Për herë të parë në histori NASA devijon trajektoren e një asteroidi

Sonda Dart e agjencisë amerikane të hapësirës është përplasur me një asteroid, duke e shkatërruar veten gjatë procesit.

Published

on

Për herë të parë në histori NASA ka devijuar trajektoren e një asteroidi.

Pas 10 muajsh fluturimi në hapësirë, testi i ridrejtimit të dyfishtë të asteroidit (DART) i NASA-s – demonstrimi i parë i teknologjisë së mbrojtjes planetare në botë – goditi me sukses objektivin e saj asteroid të hënën, përpjekja e parë e agjencisë për të lëvizur një asteroid në hapësirë.

Kontrolli i misionit në Laboratorin e Fizikës së Aplikuar Johns Hopkins (APL) në Laurel, Maryland, njoftoi ndikimin e suksesshëm në orën 19:14.

Si pjesë e strategjisë së përgjithshme të mbrojtjes planetare të NASA-s, ndikimi i DART me asteroidin Dimorphos demonstron një teknikë të zbatueshme zbutëse për mbrojtjen e planetit nga një asteroid ose kometë e lidhur me Tokën, nëse një e tillë do të zbulohej.

“Sonda Dart e agjencisë amerikane të hapësirës është përplasur me një asteroid, duke e shkatërruar veten gjatë procesit. Përplasja ishte e qëllimshme dhe e projektuar për të testuar nëse shkëmbinjtë hapësinorë që mund të kërcënojnë Tokën mund të nxirren në mënyrë të sigurt nga rruga. Kamera e Dart ktheu një imazh në sekondë, deri në momentin e goditjes me objektivin – një objekt 160 metra i gjerë i quajtur Dimorphos”, thuhet në njoftim.

Kontrollorët, me bazë në Laboratorin e Fizikës së Aplikuar të Universitetit Johns Hopkins (JHU-APL), shpërthyen me gëzim ndërsa Dimorphos mbushi fushën e shikimit në kamerën e Dart pak para se të zbrazej. Llogaritjet fillestare sugjerojnë se ndikimi ishte vetëm 17 metra larg qendrës së saktë të Dimorphos.

Do të kalojnë disa javë para se shkencëtarët në misionin e udhëhequr nga NASA të dinë me siguri nëse eksperimenti i tyre ka funksionuar, por Dr Lori Glaze, drejtoresha e shkencës planetare në agjencinë hapësinore, ishte e bindur se diçka e jashtëzakonshme ishte arritur.

Studiuesit do të përcaktojnë suksesin, ose ndryshe, duke studiuar ndryshimet në orbitën e Dimorphos rreth një asteroidi tjetër të njohur si Didymos.

Teleskopët në Tokë do të bëjnë matje të sakta të sistemit me dy shkëmbinj, ose binar.

Para përplasjes, Dimorphos iu deshën afërsisht 11 orë e 55 minuta për të rrethuar partnerin e tij 780 metra të gjerë.

Kjo duhet të reduktohet me disa minuta pas përplasjes.

Teknologji

Ekspertët: AI do të rrit papunësinë

Published

on

Inteligjenca artificiale po bëhet gjithmonë e më e pranishme në jetën njerëzore.

Avancimi i saj shihet edhe si rrezik për rritjen e papunësisë nga ana e ekspertëve, që thonë se shumë procese në të ardhmen nuk do të bëhen nga njerëzit, por nga inteligjenca artificiale.

 “Ne kemi parë dhe shumë procese jashtë shtetit qe shumë prej personave kanë kryer një proces produktiv tashmë janë zëvendësuar në mënyrë automatike si pagesat në parkime, pagesat në autostrada etj. Në të tilla kushte dhe inteligjenca artificiale drejt kësaj rruge po shkon. Përdorimi i AI sidomos në analiza statistikore, analiza numrash data etj normalisht do shoqërohet me heqjen e njerëzve nga puna, me zëvendësimin e personave në profile specifike duke gjeneruar papunësi”, tha eksperti i ekonomisë Klodian Muça.

Me avancimin e teknologjisë, shumë profesione unike dikur, sot po zhduken e po një lloj parashikohet të jetë e ardhmja për të tjera profesione, të cilat do ti realizojë inteligjenca artificiale

“Siç në të kaluarën profesioni i fotografit ishte shumë i rëndësishëm sot është në zhdukje, në të kaluarën kishim nga ata që prodhonin muzikë nëpër vhs apo cd. Sot nuk përdoren më. Kështu që dhe në të ardhmen disa profesione do zëvendësohen nga AI. Megjithatë Shqipëria është shumë mbrapa në këtë aspekt do filloj në vendet e zhvilluara dhe më pas do vij në realitetin Shqiptar”, tha Muça.

Por edhe pse avancimet në teknologji janë të mëdha, ka patur raste që proceset e kryera me inteligjencën artificiale kanë qenë jo të sakta, ndaj mendohet se do të duhet ende kohë, deri në perfeksionim dhe jo të gjitha profesionet do të mund të bëhen me robot.

 

Continue Reading

Teknologji

Instagram shton opcionin për të shpejtuar Reels si TikTok

Published

on

Instagram, në pronësi të Metës, po kopjon sërish një veçori nga TikTok. Këtë herë, platforma po prezanton një opsion që lejon përdoruesit të përshpejtojnë riprodhimin e Reels me 2 herë duke shtypur gjatë në anën e djathtë ose të majtë të ekranit.

Pse Instagrami e prezanton këtë?

Kur u lansua TikTok, videot mund të zgjasin vetëm 15 sekonda. Me kalimin e kohës dhe me rritjen e popullaritetit, platforma shtoi mbështetje për video më të gjata, dhe bashkë me të edhe opsionin për t’i shpejtuar ato pasi përdoruesit ishin mësuar të konsumonin më shpejt përmbajtjen.

Në mënyrë të ngjashme, Instagram Reels lejoi video me gjatësi deri në 15 sekonda, sot përdoruesit mund të ndajnë video deri në 3 minuta.

Duke prezantuar aftësinë për të shpejtuar para, Instagram dëshiron t’u japë përdoruesve më shumë kontroll mbi mënyrën se si ata konsumojnë përmbajtjen.

Si do të ndikojë kjo në përvojën e përdoruesit?

Veçoria e përcjelljes së shpejtë rrit shanset që shikuesit të shikojnë videot më të gjata, gjë që është e rëndësishme sepse Reels është krijuar për argëtim të shpejtë në doza të shkurtra.

Kjo është pjesë e një diskutimi më të gjerë rreth asaj se si videot e shkurtra ndikojnë në vëmendjen dhe aftësinë për t’u fokusuar në përmbajtje më të gjatë.

Instagram vazhdon të kopjojë nga TikTok

Meqenëse Instagram Reels është një konkurrent i drejtpërdrejtë i TikTok, nuk është çudi që platforma të vazhdojë të huazojë veçori specifike. Kjo nuk është hera e parë – veçoria Remix e Instagramit është në fakt një kopje e mjetit Duet të TikTok.

Ky ndryshim është një tjetër hap në betejën e vazhdueshme midis Instagram dhe TikTok, ku të dy platformat konkurrojnë për vëmendjen e përdoruesve dhe krijojnë gjithnjë e më shumë mjete për konsum të shpejtë të përmbajtjes.

Continue Reading

Automobilizëm elektrikë

Vetura ka qëndruar gjatë e parkuar? Gjërat që duhet t’i kontrolloni!

Published

on

Nëse vetura është e parkuar për një kohë të gjatë, kjo çon në probleme të caktuara një nga shqetësimet më të zakonshme për frenat.

Disqet e frenave, janë bërë prej çeliku të lidhur me mbrojtje minimale kundër korrozionit. Pas vetëm disa orësh qëndrimi në një mjedis të lagësht, veçanërisht gjatë muajve të dimrit kur frenat janë të ekspozuara ndaj kripës, në sipërfaqe krijohet një shtresë e imët ndryshku.

Sa më gjatë qëndron pa lëvizur vetura, aq më keq përkeqësohet situata, veçanërisht në zonat e parkimit me drenazhim të dobët që nuk janë të thata. Korrozioni do të përhapet dhe efikasiteti i frenimit do të ulet.

Kur e përdorni përsëri veturën tuaj pas disa ditësh ose javësh që nuk e përdorni atë, është e rëndësishme të merrni disa masa paraprake.

Përpara se të niseni, shtypni dhe lëshoni butësisht pedalin e frenave disa herë.

Kur të filloni, përsëritni të njëjtën procedurë shtypni butësisht frenat, por kujdesuni që të mos rrezikoni përdoruesit e tjerë të rrugës, veçanërisht automjetet pas jush.

Me këtë procedurë, ju do të hiqni ndryshkun sipërfaqësor nga frenat dhe do të parandaloni rënien e performancës së tyre kur ju nevojiten.

Është gjithashtu e rëndësishme t’i kushtoni vëmendje zhurmës së frenave nëse kërcitja vazhdon edhe pasi të keni frenuar disa herë, këshillohet që sistemi juaj i frenimit të inspektohet nga një profesionist.

Para se të lini veturën për kohë të gjatë, rekomandohet të shtypni frenat gjatë vozitjes në sipërfaqe të thatë për t’i pastruar nga papastërtitë.

Continue Reading

Teknologji

Apple mund të prezantojë iPad Pro dhe MacBook Pro me procesor M5

Published

on

Gazetari i Bloombergut, Mark Gurman, pohon se Apple mund të prezantojë të paktën dy pajisje me procesorin e tij të ardhshëm M5 deri në fund të këtij viti.

Sipas Gurmanit, iPad Pro me procesorin M5 është në fazën finale të testimit, që do të thotë se është gati për të hyrë në prodhim në gjysmën e dytë të vitit.

Ndërsa MacBook Pro me M5 pritet të debutojë në vjeshtë, duke ndjekur ritmin e prezantimeve të mëparshme të laptopëve të Apple.

Pritet që iPad Pro i këtij viti të mos jetë modeli që do të përfshijë modemin e Apple.

Gurman pohon se kjo kalim do të ndodhë në vitin 2027 me ardhjen e modeleve me procesorin M6, për të cilat kompania nga Cupertino tashmë ka filluar punën.

Apple prezantoi modemin e tij të parë, C1, në shkurt të këtij viti me daljen e iPhone 16e, dhe deri tani ka treguar performancë mjaft të mirë.

Continue Reading

Të kërkuara