Lajmet

​Lufta hibride, rreziku real që paraqet për Kosovën

Published

on

Shtete të ndryshme përdorin mjete të ndryshme për shtrirjen e ndikimit të tyre ideologjik, politik e ekonomik. Jemi në shekullin ku betejat për ndikim nuk zhvillohen në fushën e dyluftimit, por me anë të metodave të ndryshme.

Dezinformimi, propaganda, kërcënimet kibernetike, fushatat e egra diplomatike, sabotimet e shantazhet, e një mori metodash të tjera që njihen ndryshe si “lufta hibride”, kanë zënë vendin e përplasjes ballë për ballë, duke zënë vendin e konfrontimit fizik, por me qëllimin e njëjtë për dominim.

Edhe Kosova, sikurse të gjitha vendet e tjera, nuk është imune ndaj kësaj dukurie andaj për ballafaqimin sa më efikas të kësaj lufte, ajo shfrytëzon mekanizmat e saj të sigurisë, e në veçanti Agjencinë e Kosovës për të Inteligjencë – AKI.

Njohës të fushës së sigurisë thonë për KosovaPress se Kosova ka kapacitete për frenimin e luftës hibride, porse si shtet i ri nevojitet investim më i madh në këtë aspekt. E krejt kjo duke marrë parasysh tendencat serbo-ruse për dominim në Ballkan, e sidomos në Kosovë.

Eksperti i çështjeve të sigurisë, Agim Musliu thotë se Kosova është e kompletuar në segmentin e sigurisë. Porse, tërheq vëmendjen se nuk ka segmente të identifikimit të luftës hibride në të gjitha institucionet.

Sipas Musliut, në çdo institucion të Republikës të Kosovës duhet të ekzistojë një bërthamë e cila identifikon sulmet hibride, por gjithmonë në koordinim me segmentin e sigurisë e nëpërmjet të cilës zhvillohet aksioni i kundërmasave.

“Kosova është e kompletuar sipas mendimit tim në segmentin e sigurisë, por ka një segment të luftës kibernetike në të gjitha institucionet, po ashtu edhe në institucionet e sigurisë. Por, ekskluzivisht për atë që po më pyesni ju (lufta hibride), institucioni më përgjegjës është ai i shërbimit sekret apo AKI. Dhe me një siguri të plotë ju them se kapacitetet brenda AKI-së janë të përmbushura dhe me efikasitet të plotë aq sa i duhet Kosovës, institucioneve të saj më një saktësi dhe një përgjegjësi optimale gjer më sot. Sa i përket institucioneve të tjera, nuk mund të them se kanë institucione të ngritura ose kapacitete të ngritura brenda institucionit përkatës. Por, atë që kemi parë deri më sot, në Kosovë nuk ka mundur të depërtojë kjo luftë speciale, sigurisht e udhëhequr nga Rusia dhe Serbia në këtë rajon, në këtë pjesë të Evropës dhe Ballkanit, që do të thotë në Kosovë më së paku është prezente kjo luftë sa i përket dëmtimit të imazheve apo të institucioneve”, thotë ai.

I të njëjtit mendim është edhe Mentor Hoxhaj, kryesues i Komunitetit për Siguri Kibernetike dhe Privatësisë, sipas të cilit, Kosova ka institucionet e saj që merren dhe e trajtojnë në mënyrë profesionale luftën hibride.

Ai thekson për KosovaPress se institucionet e Kosovës që merren me parandalimin e luftës hibride duhet të pajisen dhe të mbështeten me kapacitete teknike, njerëzore dhe materiale.

“Unë vlerësoj në bazë të asaj që e kam parë edhe në media, edhe në aktivitete, Kosova ka institucione të sigurisë, të cilat merren në mënyrë të përkushtuar dhe profesionale me luftën hibride. Normalisht që kjo kërkon punë, mundim dhe në nivele të ndryshme, ndoshta edhe nuk mjafton. Prandaj, edhe shoqëria civile, televizionet, edhe ju momentalisht jeni duke kontribuar në ndërgjegjësimin e qytetarëve dhe ngritjen e vetëdijes sa i përket sulmeve të mundshme të luftës hibride, të cilat e kanë si qëllim qytetarin e Republikës të Kosovës për të pasur dhe krijuar opinione të ndryshme”, thotë Hoxhaj.

Analisti Ramush Tahiri thotë se pavarësisht se vendi ka shumë mekanizma të sigurisë, ende ka hapësirë për përmirësim në këtë fushë.

Duke marrë parasysh vendet e tjera kanë krijuar zyra të veçanta për t’u përballur me luftën hibride si dhe strategjinë BE-së që ka të bëjë me luftën hibride që përdorë Rusia dhe ISIS-i, Tahiri thotë se edhe Kosova mund të bëjë më shumë.

“Kosova i ka institucionet e sigurisë, edhe në kuadër të Policisë edhe AKI. Kosova ka edhe institucione të tjera në formën e OJQ-ve, që bëjnë herë pas here publikime në fushën e sigurisë, por edhe të propagandës. Duket se jemi në fillet e demokracisë dhe të ndërtimit të shtetit, që në këtë kohë vendet e tjera ecin shumë më shpejtë dhe e kemi shumë vështirë për t’i zënë. Do të kisha pasur shumë dëshirë që qeveria në bashkëpunim me presidentin ose me Këshillin e Sigurisë Kombëtare të krijojnë mekanizmat në secilën fushë ose pas secilës ministri sepse lufta hibride do të jetë domethënëse në vitet e ardhshme dhe Kosova duhet të mbrohet”, thotë ai.

Tahiri merr dy shembuj përmes të cilave shpjegon arsyen pse Kosova duhet të rrisë kapacitetet e saj për të frenuar luftën hibride që bëhet ndaj vendit sidomos nga Rusia dhe Serbia. Ai fillimisht ndalet te pjesa e të zhdukurve nga lufta e fundit në Kosovë ku zakonisht iu referohet me “të pagjetur” që sipas Tahirit e zhvlerëson krimin e bërë nga aparati shtetëror i Serbisë.

“Kur kemi të bëjmë me ata që janë kidnapuar nga Kosova, domethënë janë marrë peng njerëzit e gjallë ose njerëzit e vdekur dhe nuk kthehen në Kosovë, ne e kemi termin neutral që përdorin edhe ata serbët ‘të pagjeturit’, dhe me këtë zhvlerësojmë edhe veten, edhe viktimat. Ndërsa krejt kuptim tjetër ka nëse themi: ‘janë marrë peng nga ushtria dhe policia serbe’, sepse ajo është bërë me politikë shtetërore, me qëllim të rritjes së dhimbjes te qytetarët”, deklaroi Tahiri për KosovaPress.

Sipas tij, edhe reagimet që erdhën pas arrestimit të ish-pjesëtarëve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës nga Gjykata Speciale janë pjesë e propagandës serbo-ruse.

“Është një propagandë e luftës hibride tash që kemi të bëjmë me njerëzit që kanë shkuar në Hagë dhe që po përballen me gjykim. Dhe, e dëgjon në opinion: ‘boll ju kemi duruar 20 vjet, kanë bërë gjithçka, krejt të zezat ia kanë sjellë Kosovës’, dhe e krahasojnë: ‘as regjimi serb nuk ka bërë çka kanë bërë këta’. Kjo është propagandë e ndyrë ruse dhe serbe për të zhvlerësuar vlerat e UÇK-së, ose thuhet ‘përballja është individuale dhe nuk dëmtohet UÇK-ja, mirëpo çka ndodhet nëse mbetet kjo aktakuzë, nëse fillon gjykimi me detyrë zyrtare ose me vijë komanduese, atëherë aty nuk ka përgjegjësi individuale, atëherë aty gjykohet UÇK-ja”, thekson Tahiri.

Krejt në fund, Tahiri thotë se në Kosovë po depërton lufta hibride në mënyrë të paselektuar. E në këtë, sipas tij, po ndikon edhe mungesa e edukimit për luftën hibride dhe pasojat e saj.

Lajmet

Sheshi i Prishtinës mbushet me mbi një mijë nxënës për Ditën Olimpike

Published

on

Në një atmosferë festive dhe të mbushur me entuziazëm fëmijësh, sheshi i Prishtinës u shndërrua në arenën kryesore të festimeve për Ditën Olimpike. Mbi njëmijë nxënës nga shkolla të ndryshme të kryeqytetit u mblodhën për të shënuar këtë datë të rëndësishme globale të sportit, e cila u festua më herët se data zyrtare e 23 qershorit, me qëllim që nxënësit të mund të merrnin pjesë para përfundimit të vitit shkollor.

Të pranishëm në këtë ngjarje masive ishin figura të larta të sportit, duke përfshirë Presidentin e Komitetit Olimpik të Kosovës Ismet Krasniqi dhe Drejtorin e Sportit në Komunën e Prishtinës, Granit Geci.

Gjatë fjalimit para të pranishmëve, Presidenti i Komitetit Olimpik kujtoi rëndësinë e lidhjes mes sportit dhe arsimit, duke garantuar se aktiviteti fizik ndihmon në rritjen e përqendrimit në mësime dhe në zhvillimin e një jete të shëndetshme.

“Unë ju thërras të gjithë juve fëmijëve të dashur, shfrytëzojeni sa më shumë jetën tuaj të mirë me sport dhe me mësim. Këto të dyja lidhen shumë ngushtë njëra me tjetrën. Sporti ju ndihmon të keni trurin më të përqendruar në mësimet e juaja. Merruni me sport! Sepse kur merreni me sport, jeni më të aftë edhe për të mësuar, ju premtoj këtë… Pra merruni me sport që të jeni më të shëndetshëm, jeni më të fokusuar, dhe jeni më të mirë për popullin tonë, për vendin tonë, për shtetin tonë”, deklaroi Krasniqi.

Nga ana tjetër, Drejtori i Sportit në Komunën e Prishtinës, Granit Geci, dha një mesazh të qartë dhe të fortë për gjeneratat e reja. Thirrja e tij për nxënësit ishte që të largohen nga ekranet e telefonave dhe t’i përkushtohen aktiviteteve sportive.

“Sot për juve kam vetëm një këshillë: merruni me aktivitete sportive, largohuni nga telefonat dhe rrituni të shëndetshëm ashtu siç tha edhe presidenti më parë. Andaj ju lus të jeni të mirë, të shëndetshëm, merruni me aktivitete sportive dhe e ardhmja juaj është e ndritshme. Faleminderit shumë të gjithëve”, theksoi Geci.

Continue Reading

Lajmet

Posta e Kosovës nderon kujtimin e fëmijëve viktima të luftës me emisionin filatelik “Engjëjt e Lirisë”

Published

on

Në shënim të Ditës Ndërkombëtare të Fëmijëve Viktima të Pafajshëm të Agresionit, Posta e Kosovës ka vënë në qarkullim emisionin e ri filatelik me titull “Engjëjt e Lirisë – shtatorja ‘Leotrimi i vogël’”.

Kjo ditë shërben si kujtesë globale për vuajtjet e fëmijëve të prekur nga luftërat dhe konfliktet e armatosura. Në këtë kuadër, emisioni i dedikohet kujtimit të fëmijëve që humbën jetën gjatë luftës në Kosovë, duke theksuar rëndësinë e ruajtjes së kujtesës historike, respektimit të të drejtave të fëmijëve dhe promovimit të paqes.

Pulla postare paraqet shtatoren “Leotrimi i vogël”, kushtuar Leotrim Ahmetit, e cila është shndërruar në simbol të kujtesës për fëmijët e prekur nga lufta. Përmes këtij motivi filatelik, Posta e Kosovës sjell në vëmendje domosdoshmërinë e mbrojtjes së fëmijëve dhe ndërtimit të një shoqërie të bazuar në paqe, dinjitet dhe solidaritet.

Emisioni thekson gjithashtu rolin e filatelisë si mjet dokumentimi të ngjarjeve historike dhe shoqërore, duke kontribuar në ruajtjen e kujtesës kolektive dhe transmetimin e vlerave universale te brezat e ardhshëm.

Për realizimin e këtij motivi është përdorur pamja e shtatores “Leotrimi i vogël”, vepër e skulptorit Sabri Behramaj, e siguruar nga Komuna e Skenderajt.

Emisioni do të qëndrojë në qarkullim postar deri në konsumimin e plotë.

Continue Reading

Lajmet

Ditari: Lajmet kryesore që shënuan datën 4 qershor 1993-1998?

Published

on

Në rubrikën Ditari, kemi përzgjedhur disa nga lajmet më të rëndësishme të kësaj dite, në periudhën 1993-1998.

 

Foto: “Uashington Post”

 

4 qershor 1993

Policia serbe plaçkiti qytetarët ditën e tregut në Malishevë

 

Dje, që në orët e hershme të mëngjesit, policia serbe së bashku me policinë financiare, bllokoi të gjitha rrugët në Malishevë, me ç’rast konfiskuan një sasi të konsiderueshme të mallit nga qytetarët e kësaj komune.

Vetëm Besim Karaçicës dhe Afrim Gashit u konfiskuan mall me vlerë prej 1.150 markash gjermane, anipse dispononin me të gjitha dokumentet e duhura. Policia me këtë rast plaçkiti edhe qutetarët Shani Hotin nga Caralluka, Xhemë Gashin nga Vërmica, Azem Mazrekun nga Malisheva dhe shumë qytetarë të tjerë.

 

4 qershor 1994

“Bujku”: Burgosja e institucioneve të Kosovës

Politika aktuale serbe është duke shkuar rrugës së ashpërsimit të vazhdueshëm të marrëdhënieve serboshqiptare. Burgosjet e fundit të udhëheqjeve të institucioneve legale të Kosovës dëshmojnë se kjo politikë me asgjë nuk ka hequr dorë nga programi i saj nacional mbi krijimin e Serbisë së madhe dhe të shtetit nacional gjithserb deri në Knin dhe deri në pjesët veriore të Maqedonisë, thuhet në një koment të gazetës “Bujku”.

Duke analizuar represionin e ditëve të fundit të koncentruar ndaj institucioneve legale të Kosovës, autori Rrustem Rugova thotë:

“Shqiptarët u vetorganizuan dhe vetfinancuan institucionet e veta, prej arsimit e deri te shëndetësia dhe informimi, madje edhe partitë politike. Pushteti serb, i cili mban me dorë të hekurt gjendjen këtu nën kontroll, i ka halë në sy këto institucione që u krijuan, po krijohen dhe do të krijohen në mbështetje të Referndumit për Kosovën e pavarur. Sado që edhe shqiptarët kanë ecur nëpër teh të shpatës, duke bërë politikë të mençur – tërheq e mos këput, pa u konfrontuar drejtpërdrejt me ushtrinë dhe policinë serbe”, thuhet në koment.

 

4 qershor 1997

KMDLNJ reagon kundër dënimeve për shitblerje të pasurisë

 

Me rastin e dënimeve me burg të qytetarëve shqiptarë dhe dërgimit të tyre në vuajtje të dënimit për blerje të pasurisë së patundshme nga serbët, KMDLNJ proteston dhe thekson përshkak se shqiptarët blejnë ose edhe e riblejnë pasurinë që dikur ka qenë pronë e tyre, e të cilën shteti serb ua ka konfiskuar dhe uu ka ndarë kolonistëve serbë dhe malazias.

KMDLNJ proteston që edhe qytetarëve serbë dhe malazias iu ndalohet shitblerja e pasurisë së tyre, me kërcënim se do të dënohen dhe në këtë mënyrë iu bëhet trysni për instrumentalizim për qëllime politike. Duhet të theksohet se e drejta për posedim të lirë të pasurisë është një prej të drejtave elementare të njeriut.

KMDLNJ thekson në kumtesë edhe një dukuri e shëmtuar kundër hapësirës jetësore. Po ushtrohet një ekocid i vërtetë, të cilin fatkeqësisht e ndihmojnë edhe disa shqiptarë që blejnë lokale nga serbët. Në këtë mënyrë ata kontribuojnë për shkatërrimin e atyre pak sipërfaqeve të vogla me gjelbërime si edhe shëmtimin e planeve urbanistike të qyteteve. Kështu, eksponentët e regjimit serb shfrytëzojnë çdo metër të hapësirës për ndërtimin e lokaleve afariste dhe pastaj ua shesin shqiptarëve me çmime astronomike, thuhet në kumtesën e KMDLNJ-së.

 

4 qershor 1998

Në morgun e spitalit të Gjakovës ndodhet trupi i pajetë i Çaush Çeskut nga Juniku dhe i një të vrari të paidentifikuar

Në morgun e spitalit të Gjakovës ndodhen trupat e pajetë të dy shqiptarëve, që janë sjellë gjatë ditës së djeshme.

KI i Degës së LDK-së në Gjakovë njofton se fjala është për Çaush Çeskun (33) nga Juniku, i cili ishte i plagosur para disa ditësh.

Identiteti i të vdekurit tjetër, trupin e të cilit e solli mbrëmë në morg ushtria, nuk dihet.

 

Policë të vrarë e të plagosur po sillen në spitalin e Gjakovës

Në spitalin e Gjakovës njoftohet se me automjete policore po sillen policë të plagosur, njofton KI i Degës së LDK-së në Gjakovë.

I njëjti burim thekson se në këtë spital janë sjellë edhe policë të vrarë.

Supozohet se ata po sillen nga rajoni i komunës së Deçanit.

 

Në Hajvali polici serb vozitë veturën me targa të Fierit të Shqipërisë

 

Ditëve të fundit njëfarë Misho Gjudoviq, pjesëtar i njësisë speciale të policisë serbe në Hajvali të Prishtinës, po e vozitë një veturë të markës “Mitsubishi” me targën FI-82-N, njofton KI i Degës V të LDK-së në Prishtinë.

Njoftohet se polici serb Gjudoviq, që e vozitë veturën e tij me targa të Fierit komunikon mirë në gjuhën shqipe dhe dyshohet se ai ka për qëllim që t’i provokojë shqiptarët, pasi ai prezentohet se është nga Shqipëria.

 

“Uashington Post”: Vetëm përdorimi i forcës mund ta gjunjëzojë Milosheviqin

Gazeta konservatore amerikane “Uashington post” në kryeartikullin e saj kritikon pasivitetin e administratës amerikane për krizën në Kosovë.

Radio BBC, duke cituar këtë gazetë, theksonte se “politika amerikane në tre muajt e fundit ka qenë një përzierje konfuze e vendosjes dhe e heqjes së sanksioneve”.

“Uashington post” thekson se vetëm përdorimi i forcës mund të gjunjëzojë Milosheviqin. Shtetet e Bashkuara duhet të ndërhyjnë tani, ashtu siç kanë deklaruar, në të kundërtën, këtë do të detyrohen ta bëjnë me vonesë, siç ndodhi rasti në Bosnjë, pasi dëmet do të jenë shumë të mëdha dhe zgjidhjet shumë të vështira”, thekson kjo gazetë.

 

Gjendje e rëndë në Deçan, vazhdojnë granatimet e fshatrave

KMDLNJ njofton se në zonat e luftimeve në Kosovë gjendje është e pandryshueshme. Në njoftim thuhet se sot është granatuar me armë të rënda artilerike fshati Prejlep, një pjesë e të cilit është shndërruar në gërmadhë, ndërsa dje parreshtur është granatuar fshati Shaptej dhe sipas informacioneve ka shumë të plagosur.

Popullata e kësaj ane e gjendur përballë makinerisë luftarake serbe është detyruar që t’i lëshojë shtëpitë e veta dhe të gjejë strehim në anë të ndryshme të Kosovës, por edhe jashtë saj. Kolona të shumta të banorëve lokalë, kryesisht gra, fëmij e pleq janë detyruar që të largohen në drejtim të kufirit me Shqipërinë, ndërsa pjesa më e madhe është drejtuar për në brendinë e Kosovës. Një pjesë e banorëve, të cilët iknin në drejtim të kufirit me Shqipërinë është qëlluar nga forcat ushtarake serbe, dhe nga klithmat që janë dëgjuar dyshohet se ka të vrarë e të plagosur. Janë vërejtur ushtarakë serbë me një lloj arme-zjarrë hedhëse duke u vënë flakën edhe atyre pak shtëpive që kanë shpëtuar nga granatimet.

Numri i personave të zhdukur gjatë këtyre 4-5 ditëve vlerësohet në mbi 200 vetë, ndërsa numri i të vrarëve, shkaku i pamundësisë për të depërtuar në zonat që i kontrollon ushtria serbe, është e pamundur të dihet. Prandaj, NKMDLNJ në Deçan dhe organizatat e tjera humanitare apelojnë te organizmat ndërkombëtarë që të bëhet e mundur gjetja e kufomave dhe varrosja e tyre.

Sipas informacioneve me të cilat disponon NKMDLNJ në Deçan, forcat serbe pushkatuan në Carrabreg tre pleq, të cilët po mundoheshin të iknin.

KMDLNJ thekson se banorët e kësaj ane të ndihmuar nga UÇK po u bëjnë rezistencë të fortë sulmeve serbe.

Edhe më tutje nuk dihet asgjë për fatin e më shumë se 150 banorëve shqiptarë të Deçanit, të cilët që nga e premtja po mbahen peng. Poashtu, asgjë nuk dihet edhe për fatin e disa pleqëve të sëmurë, të cilët kanë mbetur nëpër shtëpitë e tyre në Lubeniq, në të cilin janë vendosur forcat serbe.

Në fshatrat e sulmuara po ndihet mungesë e madhe e gjërave ushqimore dhe e medikamenteve mjekësore, prandaj, popullata e kësaj ane edhe një here apelon te organizatat humanitare vendase e ndërkombëtare që t’i dalin në ndihmë popullatës së kësaj ane, e cila po përjeton çaste të rënda.

KMDLNJ njofton se nga Gjakova ka njoftime se me intensitet të njëjtë po vazhdojnë sulmet e forcave serbe ndaj fhatrave të Rekës së Keqe dhe ndaj disa fshatrave të brezit kufitar. Sot, forcat serbe nuk lejuan banorët shqiptarë, të zonave të luftës që të depërtojnë për në brendi të Kosovës. Prandaj në një gjendje të tillë ata u detyruan që t’ia mësyjnë kufirit me Shqipërinë.

Continue Reading

Lajmet

Dy shtetas të Serbisë ndalohen, gjenden dokumente të dyshuara të falsifikuara

Published

on

Në pikëkalimin kufitar SPK Jarinje, më 03.06.2026 rreth orës 13:35, një njësi policore ka ndaluar një veturë me targa të Serbisë, në të cilën ndodheshin dy meshkuj shtetas të Serbisë.

Gjatë kontrollit të detajuar të automjetit dhe dokumentacionit, zyrtarët kanë hasur në disa dokumente të cilat dyshohet se janë të falsifikuara. Pas zbulimit të tyre, është bërë menjëherë sekuestrimi i dokumenteve në konsultim me prokurorin kompetent.

Në vijim të procedurave, dy personat janë intervistuar në cilësi të dëshmitarëve lidhur me rastin, ndërsa autoritetet kanë ndërmarrë veprimet e nevojshme ligjore dhe hetimore për trajtimin e situatës.

Pas inicimit të rastit dhe përfundimit të procedurave fillestare, të dy personat janë liruar në procedurë të rregullt, ndërsa rasti mbetet nën hetime të mëtejshme nga organet kompetente për zbardhjen e plotë të rrethanave.

Continue Reading

Të kërkuara