Kulturë

​Këngëtari italian Capossela vjen me koncert në Pejë më 8 nëntor

Qëllimi i këtij edicioni është promovimi i muzikës dhe artistëve të xhazit, veçanërisht nga skena e xhazit shqiptar.

Published

on

Një shfaqje që gërmon në të kaluarën, shoshit të tashmen dhe shikon nga e ardhmja. Në Pejë, në ditën e mbylljes së “Peja Jazz Festival” performon kantautori multi-instrumentist (dhe shkrimtari) Vinicio Capossela, të martën, më 8 nëntor, në orën 20:00 në Kinemanë “Jusuf Gërvalla”, (rr. Hasan Prishtina,73, Pejë). Koncerti realizohet me mbështetjen e Ambasadës së Italisë në Prishtinë dhe Institutit Italian të Kulturës në Tiranë si pjesë e planit të promovimit të integruar “Vivere all’Italiana”. Para se të ngjitet në skenën kosovare, Capossela, gjithmonë me mbështetjen e Ministrisë së Punëve të Jashtme të Italisë, do të përformojë në Beograd (2 nëntor), Shkodër (4 nëntor), Tiranë (6 nëntor), dhe në Shkup (9 nëntor), si pjesë e turneut që pagëzoi “Ballkangiro”.

“Është një udhëtim vjeshtor që e kam dashur dhe i dëshiruar prej vitesh, saktësisht njëzet e gjashtë. Kanë kaluar shumë vite nga koha kur kam bërë udhëtimin tim të parë në atë që atëherë quhej Jugosllavi. Ishte si një botë që bisedonte me fëmijërinë time, një botë pasqyre përtej Adriatikut. Një çerek shekulli më vonë, sikur përtej detit që ndan Italinë nga Ballkani, pjesa e pazbutur e zemrës vazhdon të rrahë – thotë Capossela -. Pastaj, të këndosh në Kosovë ka një rëndësi të veçantë. Janë plagët e historisë që kanë shënjuar dhe vazhdojnë të shënjojnë këtë vend, i cili megjithatë shikon përpara dhe ëndërron Evropën, ku meriton të jetë me pasurinë e kulturës, që është një kryqëzim traditash të shumta. Edhe muzika ime është paksa e tillë: ka një jehonë të operës italiane, sëing, rock mitologjik, tradita rurale, imititm të entuziazmit mesdhetar, por edhe pak “turbofolk” ballkanik”, shton ai.

Në këtë rrugëtim artistin italian e shoqërojnë Victor Herrero (kitarë), Andrea Lamacchia (kontrabas), Giovannangelo De Gennaro (viella dhe aulofone) dhe Vincenzo Vasi (theremin, perkusion).

“Jemi shumë të lumtur që Vinicio Capossela do ta kemi në Kosovë, konkretisht Pejë, të paktën për dy arsye. E para, sepse me produksionin e tij ka treguar gjithmonë afërsi me Ballkanin, kurse stili dhe tingujt e tij folklorikë kujtojnë shumë elemente të traditave muzikore të këtij rajoni. E dyta, sepse Kosova dhe veçanërisht qyteti i Pejës ka qenë gjithmonë i lidhur me Italinë, e cila që nga përfundimi i luftës ka pasur një rol aktiv në misionin paqeruajtës nën udhëheqjen e komandës rajonale të KFOR-it. Në popullatën e Kosovës, Capossela do të gjejë Italinë që nderon këngët e tij: atë të njerëzve të thjeshtë, të njerëzve që dinë të bëjnë më të mirën, që dinë të jenë bujarë”, theksuan Ambasadori i Italisë në Prishtinë, Antonello De Riu dhe Drejtori i Institutit Italian të Kulturës së Tiranës, Alessandro Ruggera.

Në netët e “Peja Jazz” përveç artistit italian do të këndojnë dyshja zvicerane-shqiptara-britanike e përbërë nga Elina Duni dhe Rob Luft (5 nëntor), kubanezja Ana Carla Maza (6 nëntor), Kuarteti i drejtuar i Rona Nishliut (7 nëntor).

Dardan Selimaj, drejtor artistik i festivalit, është shprehur “jemi krenarë që kemi bashkuar një grup artistësh që publikun do ta çojnë nëpër botë përmes eksperimenteve të tyre muzikore, duke i shndërruar 4 koncertet në një përvojë unike. Gjenialiteti i Vinicio Capossela shënon një kulm përrallor në këtë rrugëtim të bukur muzikor: ne jemi të nderuar ta mirëpresim në Kosovë një artist të madh si ai”.

Biletat për secilin koncert të “Peja Jazz” mund të blihen me çmimin simbolik prej 5 Euro, në qytetet kryesore të Kosovës. Në Pejë, në biletaritn e kinemasë “Jusuf Gervalla”, në “Dio café”, “Exit bar” dhe “Fox bar”. Në Prishtinë shiten në lokalin “Dit ‘e Nat” e “Bubble Pub”, në Prizren te “Destil bar”, në Gjakovë te “Etno Bar”, në Mitrovicë te “7 Arte cultural center” e“Pub Muzeu”.

Vinicio Capossela ka lindur në Gjermani në vitin 1965 nga prindër me origjinë Irpinia. Artistikisht u rrit në qarqet e underground të Emilia Romanjas, derisa u vu re dhe u prezantua nga kantautori Francesco Guccini. Borxhli për pjesën më të madhe të letërsisë së shekullit të njëzetë, Capossela shkroi gjithashtu dy libra, ” Non si muore tutte le mattine” (2004) dhe “Eclissica” (2021). Albumi i tij i parë (“All’una e trentacinque circa”) i vitit 1990, pika e kthesës është “Il ballo di San Vito” (1996) i përcaktuar nga vetë artisti jo si album, por si histori. Puna e tij e fundit është EP-i “Bestiario d’amore”, i publikuar më 14 shkurt 2020, ditën e Shën Valentinit, prodhuar nga La Cùpa dhe shpërndarë nga Ëarner Music Italy. Vepra bazohet në “Il Bestiario d’amore” të Richard de Fournival shkruar në shekullin XIII.

“Peja Jazz Festival” mbahet që nga viti 2020 në qytetin e bukur me emër të njëjtë.

“Kur gjithçka u errësua për shkak të pandemisë, Festivali erdhi si një dritë shprese për njerëzit e Pejës dhe komunitetin e xhazit”, kujtojnë organizatorët.

Qëllimi i këtij edicioni është promovimi i muzikës dhe artistëve të xhazit, veçanërisht nga skena e xhazit shqiptar. Përveç organizimit të koncerteve, festivali promovon ëorkshop-e dhe nisma të tjera kulturore.

Lajmet

Përvjetori i lindjes së Ali Podrimjes, një prej zërave më të fuqishëm të poezisë shqiptare

Published

on

Sot shënohet përvjetori i lindjes së poetit të madh shqiptar, Ali Podrimja, një prej figurave më të shquara të letërsisë shqipe bashkëkohore.

Ali Podrimja lindi më 28 gusht 1942 në Gjakovë dhe gjatë karrierës së tij letrare ndërtoi një prej opuseve më të rëndësishme të poezisë shqiptare.

Ndër veprat më të njohura të tij është “Lum Lumi”, një vepër e fuqishme dhe e ndjeshme që është bërë pjesë e rëndësishme e trashëgimisë së letërsisë shqipe.

Poezia e Podrimjes u dallua për gjuhën e veçantë, figuracionin e pasur dhe temat që lidhen me jetën, humbjen, dashurinë, atdheun dhe identitetin.

Ai u nda nga jeta më 21 korrik 2012, por vargjet dhe krijimtaria e tij vazhdojnë të lexohen dhe të vlerësohen nga breza të ndryshëm.

Emri i Ali Podrimjes mbetet i lidhur ngushtë me poezinë moderne shqiptare dhe me një trashëgimi letrare që vazhdon të ketë ndikim edhe sot./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Nisin xhirimet e filmit të shkurtër “Deltar” me regji të Ibër Dearit

Published

on

Kanë nisur xhirimet e filmit me metrazh të shkurtër “Deltar”, me regji të Ibër Dearit, ndërsa producent dhe skenarist është Afrim Muçaj. Filmi është i subvencionuar nga Qendra Kinematografike e Kosovës.

“Deltar” sjell historinë e një djaloshi i cili detyrohet të largohet nga shtëpia së bashku me familjen, ndërsa qeni i tij mbetet pas, i lidhur në zinxhir.

Filmi trajton tema si lufta, braktisja, humbja, ikja dhe ndarja nga gjithçka që një fëmijë njeh dhe do, duke e sjellë luftën dhe pasojat e saj përmes përjetimit të një fëmije.

Në kastin e filmit janë Ledion Mulaki, Afrim Muçaj, Gentrit Shala, Mia Muçaj dhe Valon Nuhiu, së bashku me aktorë të tjerë./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Dua Lipa zbulon librin e saj të zgjedhur për shtatorin: “Martyr!” nga Kaveh Akbar

Published

on

Këngëtarja shqiptare me famë botërore, Dua Lipa, ka zbuluar librin e radhës në rubrikën e saj mujore “Dua’s Monthly Read” për muajin shtator 2026.

Zgjedhja e saj është romani “Martyr!” i shkrimtarit iraniano-amerikan Kaveh Akbar, një vepër që trajton tema si identiteti, humbja, varësia, arti dhe kërkimi i kuptimit të jetës.

Romani ndjek Cyrus Shams, një të ri iraniano-amerikan që përballet me humbjen e nënës së tij dhe me të kaluarën e varësisë. Nëna e tij humbi jetën në vitin 1988, kur avioni Iran Air Flight 655 u rrëzua pasi u godit nga një kryqëzor amerikan mbi Gjirin Persik.

Ndërsa përpiqet të jetojë në abstinencë dhe të gjejë një kuptim për jetën, Cyrus zhvillon një obsesion me konceptin e martirizimit. Për Duan, pikërisht kjo është një nga idetë që e bën romanin kaq të veçantë.

“Martyr! më bëri të mendoj për martirizimin në mënyra që nuk i kisha konsideruar kurrë më parë”, ka shkruar ajo.

Dua ka vlerësuar gjithashtu mënyrën se si romani e trajton këtë temë përtej konceptit tradicional të sakrificës për një kauzë apo vend. Një pikë kyçe e historisë është takimi i Cyrusit me Orkideh, një artiste e sëmurë përfundimisht, e cila po i kalon ditët e fundit të jetës së saj e ekspozuar në Muzeun e Bruklinit.

“Martyr! vlon nga një energji kaotike dhe një etje për jetën që bie ndesh me obsesionin e Cyrusit për vdekjen”, ka shkruar Dua.

Ajo ka veçuar edhe humorin e pazakontë të romanit, mënyrën se si protagonisti përpiqet të luajë rolin e “njeriut të mirë”, ndërsa punon si aktor mjekësor që simulon dhimbjen për para, si dhe një sekuencë ëndrre ku shfaqet edhe Lisa Simpson.

Për Duan, romani bashkon temat e rënda me humorin dhe një energji të veçantë.

“Ky roman është i thellë, i sinqertë, rregullisht komik dhe krejt ndryshe nga çdo gjë që kam lexuar më parë”, është shprehur ajo.

Me “Martyr!”, Dua Lipa vazhdon traditën e rubrikës së saj mujore të leximit, përmes së cilës ndan me ndjekësit libra që i kanë lënë mbresë dhe nxit interesin për letërsinë te një audiencë e gjerë./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Sot, në ditën e lindjes së Nënë Terezës, kujtohet rrugëtimi i Gonxhe Bojaxhiut

Published

on

Më 26 gusht 1910, në Shkup, lindi Anjezë Gonxhe Bojaxhiu, gruaja që bota do ta njihte si Nënë Tereza e Kalkutës, një nga figurat më të njohura humanitare të shekullit XX.

E lindur në një familje shqiptare, Gonxhja ishte vajza e Nikollë dhe Drane Bojaxhiut. Babai i saj kishte origjinë nga Prizreni dhe prejardhje familjare nga Fani i Mirditës, ndërsa nëna nga rrethina e Gjakovës.

Në moshën 18-vjeçare, Gonxhja u largua nga Shkupi dhe iu bashkua Motrave të Loretos në Irlandë. Një vit më vonë udhëtoi drejt Indisë, ku do të kalonte pjesën më të madhe të jetës.

Fillimisht punoi si mësuese, por përballja me varfërinë e madhe në Kalkutë e shtyu drejt një misioni të ri. Më 10 shtator 1946, gjatë një udhëtimi me tren, ajo përjetoi atë që e përshkroi si një “thirrje brenda thirrjes”, duke vendosur t’ua kushtonte jetën njerëzve më të varfër.

Në vitin 1948 nisi veprimtarinë e saj në lagjet e varfra të Kalkutës, ndërsa më 7 tetor 1950 mori lejen e Vatikanit për themelimin e Misionarëve të Bamirësisë.

Ajo krijoi qendra për të sëmurët, jetimët, njerëzit pa strehë dhe ata në ditët e fundit të jetës. Veprimtaria e saj më pas u shtri në shumë vende të botës.

Për kontributin humanitar, Nënë Tereza mori çmime të shumta, ndërsa kulmi i vlerësimeve ishte Çmimi Nobel për Paqe në vitin 1979.

Përkatësia e saj shqiptare ishte pjesë e rëndësishme e identitetit. Ajo është cituar të ketë thënë: “Me anë të gjakut, unë jam shqiptare. Nga nënshtetësia, një indiane. Me anë të besimit, unë jam një murgeshë katolike. Sa i përket thirrjes sime, unë i përkas botës.”

Në vitin 1991, Nënë Tereza vizitoi Shqipërinë për herë të parë dhe hapi një shtëpi të Misionarëve të Bamirësisë në Tiranë. Në Prishtinë, emrin e saj e mban Katedralja Katolike Shën Tereza.

Nënë Tereza u nda nga jeta më 5 shtator 1997, në Kalkutë, në moshën 87-vjeçare. Në vitin 2016, Papa Françesku e shpalli Shën Terezë të Kalkutës.

Pavarësisht admirimit global, figura e saj është shoqëruar edhe me debate dhe kritika lidhur me kushtet në disa prej institucioneve të Misionarëve të Bamirësisë, menaxhimin e donacioneve dhe qëndrimet e saj për disa çështje shoqërore.

Megjithatë, ndikimi i saj në humanizëm dhe bamirësi mbetet i madh. Nga Gonxhe Bojaxhiu e lindur në Shkup te Shën Tereza e Kalkutës, rrugëtimi i saj u shndërrua në një prej historive më të njohura të shekullit XX./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara