Kulturë

​Këngëtari italian Capossela vjen me koncert në Pejë më 8 nëntor

Qëllimi i këtij edicioni është promovimi i muzikës dhe artistëve të xhazit, veçanërisht nga skena e xhazit shqiptar.

Published

on

Një shfaqje që gërmon në të kaluarën, shoshit të tashmen dhe shikon nga e ardhmja. Në Pejë, në ditën e mbylljes së “Peja Jazz Festival” performon kantautori multi-instrumentist (dhe shkrimtari) Vinicio Capossela, të martën, më 8 nëntor, në orën 20:00 në Kinemanë “Jusuf Gërvalla”, (rr. Hasan Prishtina,73, Pejë). Koncerti realizohet me mbështetjen e Ambasadës së Italisë në Prishtinë dhe Institutit Italian të Kulturës në Tiranë si pjesë e planit të promovimit të integruar “Vivere all’Italiana”. Para se të ngjitet në skenën kosovare, Capossela, gjithmonë me mbështetjen e Ministrisë së Punëve të Jashtme të Italisë, do të përformojë në Beograd (2 nëntor), Shkodër (4 nëntor), Tiranë (6 nëntor), dhe në Shkup (9 nëntor), si pjesë e turneut që pagëzoi “Ballkangiro”.

“Është një udhëtim vjeshtor që e kam dashur dhe i dëshiruar prej vitesh, saktësisht njëzet e gjashtë. Kanë kaluar shumë vite nga koha kur kam bërë udhëtimin tim të parë në atë që atëherë quhej Jugosllavi. Ishte si një botë që bisedonte me fëmijërinë time, një botë pasqyre përtej Adriatikut. Një çerek shekulli më vonë, sikur përtej detit që ndan Italinë nga Ballkani, pjesa e pazbutur e zemrës vazhdon të rrahë – thotë Capossela -. Pastaj, të këndosh në Kosovë ka një rëndësi të veçantë. Janë plagët e historisë që kanë shënjuar dhe vazhdojnë të shënjojnë këtë vend, i cili megjithatë shikon përpara dhe ëndërron Evropën, ku meriton të jetë me pasurinë e kulturës, që është një kryqëzim traditash të shumta. Edhe muzika ime është paksa e tillë: ka një jehonë të operës italiane, sëing, rock mitologjik, tradita rurale, imititm të entuziazmit mesdhetar, por edhe pak “turbofolk” ballkanik”, shton ai.

Në këtë rrugëtim artistin italian e shoqërojnë Victor Herrero (kitarë), Andrea Lamacchia (kontrabas), Giovannangelo De Gennaro (viella dhe aulofone) dhe Vincenzo Vasi (theremin, perkusion).

“Jemi shumë të lumtur që Vinicio Capossela do ta kemi në Kosovë, konkretisht Pejë, të paktën për dy arsye. E para, sepse me produksionin e tij ka treguar gjithmonë afërsi me Ballkanin, kurse stili dhe tingujt e tij folklorikë kujtojnë shumë elemente të traditave muzikore të këtij rajoni. E dyta, sepse Kosova dhe veçanërisht qyteti i Pejës ka qenë gjithmonë i lidhur me Italinë, e cila që nga përfundimi i luftës ka pasur një rol aktiv në misionin paqeruajtës nën udhëheqjen e komandës rajonale të KFOR-it. Në popullatën e Kosovës, Capossela do të gjejë Italinë që nderon këngët e tij: atë të njerëzve të thjeshtë, të njerëzve që dinë të bëjnë më të mirën, që dinë të jenë bujarë”, theksuan Ambasadori i Italisë në Prishtinë, Antonello De Riu dhe Drejtori i Institutit Italian të Kulturës së Tiranës, Alessandro Ruggera.

Në netët e “Peja Jazz” përveç artistit italian do të këndojnë dyshja zvicerane-shqiptara-britanike e përbërë nga Elina Duni dhe Rob Luft (5 nëntor), kubanezja Ana Carla Maza (6 nëntor), Kuarteti i drejtuar i Rona Nishliut (7 nëntor).

Dardan Selimaj, drejtor artistik i festivalit, është shprehur “jemi krenarë që kemi bashkuar një grup artistësh që publikun do ta çojnë nëpër botë përmes eksperimenteve të tyre muzikore, duke i shndërruar 4 koncertet në një përvojë unike. Gjenialiteti i Vinicio Capossela shënon një kulm përrallor në këtë rrugëtim të bukur muzikor: ne jemi të nderuar ta mirëpresim në Kosovë një artist të madh si ai”.

Biletat për secilin koncert të “Peja Jazz” mund të blihen me çmimin simbolik prej 5 Euro, në qytetet kryesore të Kosovës. Në Pejë, në biletaritn e kinemasë “Jusuf Gervalla”, në “Dio café”, “Exit bar” dhe “Fox bar”. Në Prishtinë shiten në lokalin “Dit ‘e Nat” e “Bubble Pub”, në Prizren te “Destil bar”, në Gjakovë te “Etno Bar”, në Mitrovicë te “7 Arte cultural center” e“Pub Muzeu”.

Vinicio Capossela ka lindur në Gjermani në vitin 1965 nga prindër me origjinë Irpinia. Artistikisht u rrit në qarqet e underground të Emilia Romanjas, derisa u vu re dhe u prezantua nga kantautori Francesco Guccini. Borxhli për pjesën më të madhe të letërsisë së shekullit të njëzetë, Capossela shkroi gjithashtu dy libra, ” Non si muore tutte le mattine” (2004) dhe “Eclissica” (2021). Albumi i tij i parë (“All’una e trentacinque circa”) i vitit 1990, pika e kthesës është “Il ballo di San Vito” (1996) i përcaktuar nga vetë artisti jo si album, por si histori. Puna e tij e fundit është EP-i “Bestiario d’amore”, i publikuar më 14 shkurt 2020, ditën e Shën Valentinit, prodhuar nga La Cùpa dhe shpërndarë nga Ëarner Music Italy. Vepra bazohet në “Il Bestiario d’amore” të Richard de Fournival shkruar në shekullin XIII.

“Peja Jazz Festival” mbahet që nga viti 2020 në qytetin e bukur me emër të njëjtë.

“Kur gjithçka u errësua për shkak të pandemisë, Festivali erdhi si një dritë shprese për njerëzit e Pejës dhe komunitetin e xhazit”, kujtojnë organizatorët.

Qëllimi i këtij edicioni është promovimi i muzikës dhe artistëve të xhazit, veçanërisht nga skena e xhazit shqiptar. Përveç organizimit të koncerteve, festivali promovon ëorkshop-e dhe nisma të tjera kulturore.

Lajmet

Etno Fest: Dita e gjashtë sjell traditën e Istogut, artin e familjes Grubi dhe teatrin e Shkodrës në Kukaj

Published

on

By

Nata e gjashtë e festivalit “Etno Fest” në fshatin Kukaj u karakterizua nga një gërshtim i traditës autoktone, muzikës klasike dhe artit skenik, duke mbledhur artistë e dashamirës të kulturës nga treva të ndryshme.

Sipari i mbrëmjes u hap me performancën e Etno Ansamblit “Vullkani i Istogut”, i cili solli në skenë këngë, valle dhe motive tradicionale të trevës së Istogut.

Programi vazhdoi me një koncert artistik të interpretuar nga Blerim Grubi, Nita Grubi dhe Arjana Kuriu Grubi, të cilët sollën një frymë me finesë muzikore për pranishmit.

Ngjarja qendrore e mbrëmjes ishte shfaqja teatrore “Pesë fytyrat e heshtjes”, me regji të Ilir Bokshit, e realizuar nga trupa e Teatrit “Migjeni” të Shkodrës. Shfaqja trajtoi tema komplekse njerëzore, me fokus te dhuna familjare dhe përjetimet e pathëna.

Aktivitetet e ditës së gjashtë u përmbyllën në orët e vona me “Etno Nejën”, ku grupi “Melodia e Vjetër” interpretoi pjesë nga repertori i traditës muzikore e shpirtërore. /E.A/

Continue Reading

Lajmet

Monodramë, Dokumentarë dhe Muzikë: Çfarë shënoi ditën e tretë të “Etno Fest”

Published

on

By

Dita e tretë e festivalit “Etno Fest” solli një gërshetim të arteve skenike, trashëgimisë kulturore dhe kujtesës kolektive, duke përfshirë shfaqje teatrale, demonstrime tradicionale, dokumentarë historikë dhe muzikë live.

Programi artistik nisi me monodramën “No Surprises”, me regji të Endrit Gashit dhe interpretim të Ergjan Mehmetit. Shfaqja u prezantua përmes një qasjeje skenike interesante, duke trajtuar përjetimet e individit, raportin e tij me realitetin bashkëkohor dhe dimensionin emocional të dashurisë.

Në kuadër të promovimit të trashëgimisë kulturore u prezantua etno-performanca “Zeje në zhdukje: Farkëtari”. Përmes demonstrimit praktik të mjeshtërisë së farkëtimit, performanca vuri në pah rëndësinë e ruajtjes dhe transmetimit të zanateve tradicionale.

Mbrëmja vazhdoi me shfaqjen e dy dokumentarëve me tematikë nga historia e Kosovës:

“Ferdonija” me autorë Gazmend Bajri dhe Shkurte Dauti: Një rrëfim për historinë dhe qëndresën e Ferdonije Qerkezit nga Gjakova, e cila jeton me kujtimin e bashkëshortit dhe katër djemve të saj të humbur gjatë luftës.

“Pesë lulet, një notë e humbur” me autor Fatlum Haziri: Dokumentar që trajton temën e helmimeve të nxënësve në shkollat e Kosovës gjatë viteve ’90, i ndërtuar mbi dëshmi, intervista dhe materiale arkivore.

Aktivitetet e ditës u përmbyllën me “Etno Nejën”, ku interpretoi grupi “Ardian Behrami CIPA & Band”, duke sjellë përpunime muzikore për publikun pranishëm. /E.A/

Continue Reading

Lajmet

Folklor, energji epike dhe balet modern në natën e dytë të “Etno Fest-it”

Published

on

By

Nata e dytë e edicionit të 16-të të “Etno Fest-it” nisi me Ansamblin “Devolli” nga Korça, i cili solli për publikun valle tradicionale devolliane, veshje autoktone dhe harmoninë e lojës instrumentale ku dominonte klarineta.

Programi vazhdoi me aktorin Armend Baloku dhe shfaqjen e tij mbështetur në veprën monumentale të Gjergj Fishtës, “Lahuta e Malësisë”. Permes një interpretimi me ekspresivitet e temporitëm dinamik, ai përcolli fuqishëm historinë dhe mesazhin aktual të Fishtës “Lidhnju bashkë si kokrrat në shegë”, duke i shtuar mbrëmjes dozën e adrenalinës kombëtare.

Më pas, kompania Dance Theatre nga Gjergj Prevazi prezantoi shfaqjen e baletit “Void” (Bosh). Lëvizjet e precizuara të balerinave Katerina Goga dhe Chiara Xoxi përcollën përmes gjuhës së trupit përpjekjen për të mposhtur apatinë e zbrazëtinë përmes artit. Mbrëmja u përmbyll te “Qilimi fluturues i gjyshes” me performancën e grupit “NA” dhe DJ Cabo, duke gërshetuar muziken tradicionale me atë moderne. /E.A/

Continue Reading

Lajmet

Përvjetori i lindjes së akademikut Eqrem Çabejt

Published

on

By

Sot mbushen 118 vjet nga lindja e akademikut të shquar Eqrem Çabej, i cili u lind në Eskishehir të Turqisë. Pasi kreu studimet fillore në Gjirokastër dhe të mesmet në Klagenfurt, ai braktisi mjekësinë në Romë për t’u përkushtuar në Fakultetin e Filologjisë në Universitetin e Gracit dhe më pas në atë të Vjenës, ku edhe u diplomua.

Me të u kthyer në atdhe, Çabej kontribuoi si arsimtar në gjimnazin e Shkodrës, Shkollën Normale të Elbasanit, Liceun e Tiranës, si dhe shërbeu për një periudhë të shkurtër pranë Ministrisë së Arsimit.

Gjatë karrierës së tij, ai nisi punën madhore për hartimin e Atlasit Gjuhësor të shqipes, ndërsa pas Luftës së Dytë Botërore shërbeu si anëtar i Institutit të Shkencave, pedagog në Universitetin e Tiranës dhe anëtar themelues i Akademisë së Shkencave. Integriteti i tij i lartë intelektual u dëshmua edhe kur dha dorëheqjen nga Instituti Mbretëror i Studimeve Shqiptare.

Si studiues poliedrik në leksikologji, gjuhësi historike, dialektologji e etimologji, Çabej mbetet i njohur për botimin kritik të “Mesharit” të Gjon Buzukut dhe Fjalorin Etimologjik të Gjuhës Shqipe. Sot mbushen po ashtu 46 vjet nga ndarja e tij nga jeta, prapa të cilës la një trashëgimi të paçmueshme për kulturën kombëtare. /E.A/

Continue Reading

Të kërkuara