Kryetarja e Kuvendit të Kosovës, Albulena Haxhiu, ka konstatuar zyrtarisht të konstituuar Legjislaturën e XI-të të Kuvendit të Republikës së Kosovës. Ky vendim erdhi pas zgjedhjes së nënkryetarëve nga radhët e Lidhjes Demokratike të Kosovës (LDK), komunitetit serb dhe komuniteteve joshumicë joserbe.

Gjatë seancës plenare, Haxhiu bëri të ditur se, përkundër thirrjeve të përsëritura drejtuar Partisë Demokratike të Kosovës (PDK), deputetët e këtij subjekti nuk ishin të pranishëm në sallë për të tretën herë me radhë, duke mos e ushtruar të drejtën e tyre kushtetuese për të propozuar kandidatin për nënkryetar.

Ajo nënvizoi se, mbështetur në aktgjykimin e Gjykatës Kushtetuese, asnjë subjekt politik nuk mund ta mbajë të bllokuar procesin e konstituimit të institucioneve.

Përmes një reagimi pasues në rrjetet sociale, Haxhiu sqaroi se pozita e nënkryetarit mbetet e rezervuar për PDK-në dhe se Kuvendi do të kalojë menjëherë në votim sapo kjo parti ta paraqesë propozimin e saj.

Me përmbylljen e këtij procesi u hapet rrugë procedurave për formimin e Qeverisë së re. Kryetarja e Kuvendit uroi nënkryetarët e zgjedhur dhe falënderoi deputetët pjesëmarrës për ushtrimin e përgjegjësisë institucionale, duke bërë thirrje që funksionalizimi i plotë i shtetit të vazhdojë pa vonesa të panevojshme./E.A/

Në rubrikën Ditari, kemi përzgjedhur disa nga lajmet më të rëndësishme të kësaj dite, në periudhën 1993-1998.

13 shtator 1993

U dogjën disa lokale në Qendrën zejtare në Skënderaj

Dje herët në mëngjes, rreth orës 01 pas mesnate, në Qendrën zejtare të Skënderajt shpërtheu një zjarr i fuqishëm. Zjarri përfshiu në tërësi Qendrën zejtare dhe me këtë rast u dogjën në tërësi ose pjesërisht lokalet e Aziz Lushtakut nga Prekazi dhe Halil Zenunit nga Llausha, çajtorja e Sejdi Sejdiut nga Klina e Ulët, lokali i “Zhitoprometit” dhe çajtorja e Xhemë Kodrës nga Prekazi i Ulët. Po ashtu u dogj edhe ëmbëltorja e një pronari nga Tetova, kurse u dëmtua çajtorja e Ukshin Lushtakut nga Prekazi i Ulët.

Burimet e LDK-së në Skënderaj njoftojnë se zjarrfikësit mbërrinë me kohë, por megjithatë intervenimi i tyre nuk ishte efikas.

Shkaqet e shpërthimit të këtij zjarri nuk dihen, por dyshohet se ai mund të jetë shkaktuar me qëllim.

Merret vesh se Qendra zejtare në Skënderaj ka qenë e ndërtuar me material të fortë nga një punëmarrës serb.

13 shtator 1994

Pas krimit të policisë serbe në Deçan gjendje e tensionuar edhe në Junik

Pas vrasjes së Violetë Dervishajt para pak ditësh në Deçan dhe keqtrajtimit të shumë qytetarëve shqiptarë, bëhet me dije se nga dita në ditë gjendja po merr përmasa gjithnjë e më shqetësuese edhe në Junik, Njofton Komisioni për Informim i Degës së LDK-së në Junik.

Kështu më 9 shtator, policia thirri që të paraqitet për herë të pestë në polici, Gani H.Shehun, ish-polic dhe kryetar i Sindikatës së Pavarur të SPB-së.

Gjatë tërë kohës sa u mbajt Gani H.Shehu në stacionin e policisë në Deçan, ai u keqtrajtua fizikisht, si dhe u kërcënua që të heqë dorë nga aktiviteti i mëtejmë sindikal.

Ndërsa më 10 shtator, policia mori Muhamet Zukajn, kryetar i Aktivit të LDK-së në fshatin Beleg. Të njëjtën ditë, dy orë më vonë (14:30 minuta), policia ishte në shtëpinë e tij dhe keqtrajtoi rëndë babain e tij, Rrustem Zukaj 80-të vjeçar dhe axhën e tij, Adem Zukaj (65).

Bëhet me dije se Muhamet Zukaj është dërguar në spitalin e Pejës, ngase gjendja e tij shëndetësore nga torturat e njëpasnjëshme të policisë serbe është e rëndë.

13 shtator 1995

Reagim i Institutit të Historisë për vendosjen e kolonëve serbë në kompleksin memorial të Lidhjes së Prizrenit

Punëtorët e Institutit të Historisë në Prishtinë, përmes një komunikate për opinion, reagojnë ashpër lidhur me vendosjen e kolonëve serbë në kompleksin memorial të Lidhjes Shqiptare të Prizrenit.

Në reagim thuhet:

“Ky akt ka prapavijë dhe qëllime të caktura politike kundër trashëgimisë kulturore e historike të popullit shqiptar. Me këtë akt anticivilizues, kulturocid e antishqiptar, regjimi aktual serb mundohet të shlyej nga kujtesa gjurmët e luftërave çlirimtare të popullit shqiptar kundër pushtuesve të huaj.

Qëllimet e politikës antishqiptare të pushtetit serb, në vazhdimësi vërtetojnë përpjekjet për shlyerjen e kujtesës historike, si dhe për kolonizimin e trojeve etnike shqiptare. Këto veprime anticivilizuese dhe provokative të pushtetit serb, çojnë kah thellimi i tendosjes së gjendjes jo vetëm në Kosovë, por edhe më gjerë.

Kërkojmë nga institucionet ndërkombëtare e posaçërisht nga UNESCO-ja që të ndërmarrë hapa konkret, mbëshetur në aktet ndërkombëtare mbi mbrojtjen e monumenteve kulturore-historike”, thuhet midis tjerash në reagimin e punëtorëve të Institutit të Historisë në Prishtinë.

13 shtator 1997

U varros Nëna Tereze

Sot, në Kalkutë të Indisë, me nderimet shtetërore dhe me praninë e qindra mijëra njerëzve e përfaqësuesve shtetërorë të shumë vendeve, u varros Nëna Tereze.

Në varrimin e Nënë Tereze morën pjesë edhe kryeministri i Republikës së Kosovës dr. Bujar Bukoshi dhe delegacioni i Shqipërisë, me në krye presidentin Rexhep Mejdani.

Për të marrë pjesë në varrimin e Nënës Tereze në Kalkutë shkuan edhe përfaqësuesi i Papa Gjon Palit II, presidenti i Rumanisë, Konstantinesku, presidenti italian Skalfaro, kryeministri i Kandasë, presidenti i Afrikës Jugore, Nelson Mendela, bashkëshortja e presidentit Klinton, Hilari, bashkëshortja e Zhak Shirakut, mbretëresha Nur e Jordanit, ministri Narajan, mandej Indar Kumar Gujaram, kryeminstër i Bangladeshit, presidenti i Rumanisë, Sonja Gandi me të bijën.

Për të marrë pjesë në varrim janë ftuar gjithsejt 3 mijë personalitete shtetërore, fetare, përfaqësues të organizatave bamirëse, ndërkaq, në vetë cermonialin e varrimit në stadiumin e qytetit morën pjesë 15. 000 veta.

Ceremonia e varrimit u transmetua nga të gjitha stacionet e rëndësishme televizive botërore, duke filluar nga kanali amerikan CNN që transmetoi drejtpërdrejtë tërë ceremoninë e varrimit, pastaj kanalet italiane, spanjolle e tjerë.

13 shtator 1998

U vra deputeti dhe lideri i lëvizjes demokratike në Shqipëri Azem Hajdari

Mbrëmë në orën 21.10 para selisë së Partisë Demokratike të Shqipërisë në Tiranë u vra në një atentat kriminal deputeti i kësaj partie Azem Hajdari, kryetar i Komisionit të Mbrojtjes të parlamentit shqiptar.

Ky është atentati i katërt kriminal i armatosur i ndërmarrë kundër liderit të dhjetorit dhe një prej themeluesve të Partisë Demokratike të Shqiperisë, në një hark kohor prej një viti qysh nga ardhja e qeverisë socialiste në pushtet.

Sipas dëshmitarëve atentati është kryer nga oficerë policie, të cilët si gjithmonë, nuk janë kapur.

Gazeta “Albania”, në një njoftim me titull “Fatos Nano vret Azem Hajdarin” shkruan sot se deputeti Hajdari u vra duke dalë nga selia qendrore e PD-së në Tiranë. persona që dolën nga makina policie, rreth 30 metra larg selisë, kanë qëlluar me kalashnikov në drejtim të Azem Hajdarit, i cili ishte qëlluar me katër plumba. Me plagë vdekjeprurëse, Azem Hajdarit i rrahu pulsi deri në spitalin ushtarak.

Në vend është vrarë edhe truproja e tij Besim Çerja dhe është plagosur rëndë Zenel Neza (29).

Pasi u dha lajmi për atentatin, qindra qytetarë të Tiranës shkuan te selia e Partisë Demokratike. Gratë qanin me kuje, ndërsa burrat bërtisnin të zemëruar ndaj kriminelëve që vranë heroin e demokracisë shqiptare, shkruan sot “Albania”.

Partia Demokratike vlerëson se ky akt kriminal është vazhdimësi e qërimit të hesapeve ndërmjet administratës së Nanos dhe Partisë Demokratike, e cila shënon krahun më të fortë opozitar në Shqipëri. Partia Demokratike njofton se vrasës i deputetit Hajdari është Jaho Salihi, shef i rendit në policinë e Tropojës.

Qeveria e Republikës së Shqipërisë, shpalli mbrëmë një deklaratë lidhur me vrasjen e deputetit Hajdari.

Qeveria shqiptare i shpreh ngushëllimin e saj më të thellë familjes Hajdari, gruas dhe fëmijëve për atentatin e bashkëshortit dhe babait të tyre Azem Hajdari. Ajo dënon me forcë aktin tragjik, i cili i mori jetën deputetit Hajdari dhe shoqëruesit të tij në mbrëmjen e ditës së shtunë 12 shtator.

Atentati ndaj liderit të dhjetorit dhe deputetit të Partisë Demokratike përbën një humbje të madhe për demokracinë shqiptare.

Qeveria ka angazhuar të gjitha strukturat e rendit, policisë kriminale dhe SHIK-ut për të gjurmuar dhe zbuluar autorët e krimit.

Ajo i lutet të afërmve, partive politike, Partisë Demokratike në veçanti që të gjejnë forca, të përmbajnë pikëllimin dhe emocionin për humbjen e njeriut të tyre të zemrës. Qeveria i kërkon të gjithë personave apo dëshmimtarëve të ngjarjes që të bashkëpunojnë dhe t’i ofrojnë informacionin që kanë organeve shtetërore.

Gjendja gjatë natës dhe sot në Tiranë dhe në Shqipëri është e tensonuar.

Sot në kryeqytetin e Kosovës po mbahet një nga tubimet më të mëdha qytetare të periudhës së fundit, “Marshi për Liri”, i organizuar nga lëvizja qytetare “Liria ka Emër”. Ky mobilizim masiv po zhvillohet në mbështetje të ish-krerëve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, Hashim Thaçit, Kadri Veselit, Rexhep Selimit dhe Jakup Krasniqit — vetëm katër ditë para se Dhomat e Specializuara të Kosovës me sedër në Hagë të shpallin aktgjykimin e tyre përfundimtar.

Skena kryesore e ngjarjes, ku po zhvillohen fjalime politike, mesazhe sensibilizuese dhe performanca artistike, është ngritur në sheshin “Skënderbeu”.

Ky shesh, së bashku me arteriet kryesore që çojnë drejt tij, si sheshi “Nëna Terezë” dhe ai “Zahir Pajaziti”, po përballen me një fluks të jashtëzakonshëm njerëzish. Në turmën e mbledhur bien në sy përfaqësues të lartë të partive politike, veteranë e invalidë të luftës, si dhe familjarë të të akuzuarve dhe të dëshmorëve të rënë gjatë konfliktit.

Gjatë fjalimeve të mbajtura përpara mijëra pjesëmarrësve, përfaqësuesit e shoqatave të dalura nga lufta dhe udhëheqësit politikë përçuan mesazhe të qarta për drejtësi dhe paanësi. Hysni Gucati, kryetar i Organizatës së Veteranëve të Luftës së UÇK-së, potencoi se kërkesa e vetme e veteranëve dhe e familjeve të tyre është për një proces të drejtë.

Ai paralajmëroi se një “proces i padrejtë” nuk do t’i shërbente asgjëje tjetër përveçse interesave të Serbisë dhe Rusisë, duke shtuar me vendosmëri: “Liria e Kosovës u fitua me mund e sakrificë. Asnjë sallë e gjyqit nuk mund ta fshijë këtë të vërtetë”.

Në të njëjtën frymë, kryetari i Partisë Demokratike të Kosovës, Bedri Hamza, theksoi se opinioni publik nuk do ta pranojë vendimin e caktuar për datën 16 shtator nëse ai do të analizohet si i padrejtë. Ai iu drejtua drejtpërdrejt trupit gjykues: “Prandaj atyre që marrin vendimet, nga ky shesh u themi ‘mendoni për pasojat para se të vendosni më 16 shtator’”. Ndërkohë, kryetari i Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës, Ardian Gjini, përkujtoi se katër ish-krerët e UÇK-së kishin vënë jetën në rrezik për lirinë e Kosovës dhe se sot ishte momenti që populli t’u shprehte mirënjohjen e thellë, duke deklaruar: “Kush kurrë nuk do të arrijë ta ndotë tregimin tonë për liri”.

Kjo protestë masive nuk është e para e këtij lloji që organizohet në Kosovë kundër mënyrës se si po zhvillohen proceset në Gjykatën Speciale. Në prill të vitit 2023, sërish në Prishtinë, mijëra qytetarë marshuan një ditë para nisjes zyrtare të gjykimit ndaj Thaçit, Veselit, Selimit dhe Krasniqit, duke e cilësuar procesin që po niste si një goditje të padrejtë ndaj luftës çlirimtare. Blloqe të ngjashme mbështetjeje u përsëritën edhe më 17 shkurt 2026, gjatë shënimit të 18-vjetorit të pavarësisë së Kosovës, ku marshi me moton “Drejtësi, jo politikë” mblodhi mijëra njerëz në kohën kur procesi gjyqësor në Hagë po hynte në fazën e tij përfundimtare.

Procesi maratonë ndaj katër ish-drejtuesve të UÇK-së ka zgjatur më shumë se tre vjet prej hapjes së tij më 3 prill 2023. Prokuroria e Përshtatur kishte përfunduar paraqitjen e provave dhe dëshmitarëve të saj në prill të vitit 2025, derisa mbrojtja e mbylli rastin e saj në dhjetor të po atij viti. Pas deklaratave përmbyllëse të mbajtura në shkurt të vitit 2026, shpallja e aktgjykimit përfundimtar ishte paraparë të bëhej më herët gjatë vitit, mirëpo në korrik Dhomat e Specializuara njoftuan zyrtarisht shtyrjen e verdiktit për më 16 shtator, me arsyetimin e kompleksitetit ekstrem të çështjes dhe vëllimit masiv të provave të dorëzuara.

Të katër ish-krerët e UÇK-së u arrestuan nga Policia e EULEX-it në nëntor të vitit 2020 dhe u transferuan menjëharë në qendrën e paraburgimit në Hagë. Ndaj tyre rëndojnë akuza të rënda që përfshijnë gjashtë pika për krime kundër njerëzimit dhe katër pika për krime lufte, të cilat prokuroria pretendon se janë kryer në lokacione të ndryshme në Kosovë dhe në veri të Shqipërisë gjatë periudhës së luftës. Prokuroria ka kërkuar një dënim prej 45 vjetësh burgim për secilin nga të akuzuarit, ndërkohë që Thaçi, Veseli, Selimi dhe Krasniqi i kanë mohuar në mënyrë kategorike të gjitha pikat e aktakuzës. Vendimi që do të merret më 16 shtator pritet të jetë verdikti më përcaktues dhe më domethënës i Dhomave të Specializuara që nga themelimi i tyre nga Kuvendi i Kosovës në vitin 2015.

Foto: Koha

Në rubrikën Ditari, kemi përzgjedhur disa nga lajmet më të rëndësishme të kësaj dite, në periudhën 1993-1998.

12 shtator 1994

Në Nekoc e Kishnarekë vazhdon represioni i policisë serbe

Tash disa ditë, policia serbe vazhdon t’i keqtrajtoi banorët e fshatrave Nekoc e Kishnarekë të Gllogovcit, nën pretekst të vrasjes së paradoditshme të rojes së pyllit, Milaim Gashi në rrethana ende të panjohura, njofton Komisioni për Informim i Degës së LDK-së në Gllogovc.

Më 9 shtator, prej orës 11:00 deri në mbrëmje rreth orës 18:00, një ekspeditë e policisë serbe defiloi tërë ditën nëpër fshatrat e lartëshënuara. Policia ishte e pajisur me një llandrover dhe dy vetura.

Njoftohet se gjatë tërë ditës mbi fshatrat Nekoc e Kishnarekë fluturoi edhe një helikopter i policisë serbe.

Në fshatin Nekoc, policia kërkoi Bajram A.Rukiqin, i cili nuk gjendej në shtëpi. Bajram A.Rukiqi gjendet i shtrirë në spital, pasi ai ditë më parë është keqtrajtur brutalisht nga ana e policisë serbe, me ç’rast mori plagë të rënda trupore.

Ndërkaq, në fshatin Kishnarekë, policia serbe i provokoi nxënësit dhe arsimtarët e shkollës fillore “7 Marsi” duke i “përshëndetur” me dy gishtat lart.

E njëjta ekspeditë e policisë serbe, vazhdoi rrugën për në fshatin Llapushnik, me ç’rast morën Ferat Sopin dhe djalin e tij (emrin e të cilit nuk arritëm ta mësojmë, si dhe veturën e tyre të markës “Reno 4”).

Pardje, në fshatin Kishnarekë, policia kërkoi Rexhep A.Hykollin, i cili nuk gjendej në shtëpi. Më pas, policia legjitimoi çdo kalimtar të rastit, i cili kalonte nëpër fshatin Kishnarekë.

12 shtator 1995

Tragjedi e rëndë e pasagjerëve në një barkë shqiptare

Në një barkë që transportonte refugjatë nga Shqipëria për në Itali, ndodhi një tragjedi e rëndë në të cilën humbën jetën së paku 3 udhëtarë, ndërsa 12 konsiderohen të humbur.

Barka u përmbys për shkak të valëve të larta të shkaktuara nga një trajekt që kaloi fare pranë barkës.

Korrespondenti i BBC-së nga Roma, Ilir Gurakuqi, tha se edhe 10 pasagjerë të tjerë janë të lënduar.

Kjo ngjarje do të ishte edhe më tragjike sikur mos të ndërhynte një anije amerikane që patrullon në ujërat e Adriatikut, në kuadër të embargos ndaj ish-Jugosllavisë.

12 shtator 1997

Vatikani: Nënë Tereza mund të shpallet e shenjtë në kohë rekorde

Sekretari i Shtetit i Vatikanit Angjelo Sodano deklaroi sot se Papa Gjon Pali e donte shumë Nënën Tereze dhe se të gjithë në Kishën Katolike shpresojnë se ajo mund të kanonizohet shumë shpejt. “Procesi i shndërrimit të nënës Tereze në shenjtore mund të realizohet brenda një kohe rekorde – deklaroi ai.

Me rastin e mëparshme të shenjtërimit, zakonisht afati ka qenë i gjatë deri në 30 vjet. Sipas praktikës së deritashme së pari të caktohet një komision nga Vatikani i cili e vlerëson deri në hollësi veprën dhe shëmbëlltyrën e kandidatit për të shenjtë, e pastaj ai vlerësim i dorëzohet Papës. Pikërisht pse shëmbëlltyra dhe vepra e Nënës Tereze është tejet humane, dhe e pastër, mund të pritet që ajo të shpallet e shenjtë në kohë rekorde, thuhet në njoftimin e “Bujkut”.

12 shtator 1998

Gjatë sulmeve të djeshme në fshatrat e Skënderajt janë vrarë 3 dhe janë plagosur 16 shqiptarë

Dje, që në orët e hershme të mëngjesit, një konvoj i madh i forcave të ushtrisë dhe të policisë serbe i përbërë nga 58 tanksa, 38 kamionë dhe automjete të tjera të motorizuara nga Mitrovica arritën në Llaushë, ndërsa menjëherë nga këto forca filluan të granatohen fshatrat Rezallë, Ticë, Plluzhinë, Likoc e Makërmal, i tha sot QIK-ut Fadil Ymeri, përgjegjës i Këshillit për Informim në fshatin Qirez të Skënderajt.

Bëhet e ditur se gjatë kësaj ofensive, janë zhvendosur shumë banorë, të cilët e kaluan natën nën qiellin e hapur dhe gjendja e tyre është shumë e rëndë.

Edhe sot, që në orët e hershme të mëngjesit, forcat e ushtrisë dhe të policisë serbe, filluan t’i granatojnë fshatrat e lartpërmendura dhe fshatrat tjerë si Vërbovcin, Abrinë, Açarevën, Polluzhën e Kryshecin. Këto fshatra po sulmohen me artileri të rëndë, duke filluar nga minahedhësit deri te raketat e tipit tokë-tokë.

Gjatë këtrye dy ditëve, forcat e UÇK-së kanë bërë një rezistencë të fuqishme dhe me heroizëm po u kundërvihen forcave armike.

Si pasojë e bombardimeve të forcave serbe, deri tash janë vrarë tre shqiptarë, në mesin e të cilëve dy fëmijë dhe kanë plagosur 16 civilë të tjerë.

Bëhet e ditur se forcat serbe kanë vrarë, Leutrim Ahmetin (9), Xufë Ahmetin (8) dhe Ramë Ahmetin (42), ndërsa kanë plagosur Fatmire Malush Ahmetin (18), Gjyle Racin (30), Brahim Ahmetin (29), Makfirete Ahmetin (14), Bajram Ahmetin (11), Shpresa Ahmetin (9), Naser Gashin (15), Feti Musliun (22), Nuredin Bacajn (39), Xheladin Behramin (53), Rifat Smakiqin (34), Fatmire Ahmetin (35), Arben Makollin (24), Tahir Lladrovcin (22), Jahir Dërgutin (44) dhe Skënder Ahmetin (39).

Gjithashtu, si pasojë e bombardimeve të forcave serbe, deri në Bëhet e ditur se nga pasojat e bombardimeve serbe deri tash janë shkatërruar e djegur qindra shtëpi shqiptare dhe objekte të tjera ndihmëse.