Lajmet

​Si ndikon punësimi i nënave te fëmijët e tyre?

Kjo sipas një studimi të vitit 2015.

Published

on

Në vitin 2015, rezultatet e një studimi zbuluan se vajzat e nënave të punësuara shpesh performojnë më mirë në karrierën e tyre sesa vajzat e nënave që qëndrojnë në shtëpi. Studimi gjithashtu tregon se fëmijët e nënave që punojnë janë po aq të lumtur në moshë madhore sa fëmijët e nënave që qëndruan në shtëpi.

Profesoresha e Shkollës së Biznesit të Harvardit, Kathleen McGinn, shpreson se kjo u ndihmon disa nënave të ndihen të shfajësuara pasi që ato shpesh brengosen se për shkak të punës nuk po mund të kalojnë shumë kohë me familjen.

“Njerëzit ende besojnë se kur nënat punësohen është disi e dëmshme për fëmijët e tyre”, është shprehur profesoresha McGinn.

Megjithatë ajo thekson se gratë zgjedhin të punojnë pasi që kjo është një zgjedhje financiare dhe personale. Sipas saj gratë duhet ta bëjnë këtë zgjedhje bazuar nëse duan apo kanë nevojë të punojnë, jo bazuar në faktin nëse po i dëmtojnë fëmijët e tyre – sepse nuk janë duke i dëmtuar.

“Kështu që rezultatet që tregojnë se punësimi i nënës ndikon në lumturinë e fëmijëve në moshë madhore është me të vërtetë e rëndësishme”, ka theksuar tutje ajo.

Hulumtimi zbuloi se vajzat e rritura, nënat e të cilave punonin jashtë shtëpisë, kanë më shumë gjasa të punojnë vetë, të kenë më shumë përgjegjësi mbikëqyrëse dhe të fitojnë paga më të larta sesa gratë nënat e të cilave qëndronin në shtëpi gjatë gjithë kohës.

Pasi u publikuan gjetjet paraprake, McGinn, Mayra Ruiz Castro nga Universiteti Kingston dhe Elizabeth Long Lingo nga Instituti Politeknik Ëorcester shtuan një grup të dytë të dhënash ndërkombëtare në studimin e tyre. Ato realizuan dy anketa ku kanë qenë të përfshirë më shumë se 100,000 burra dhe gra në 29 vende të ndryshme.

Disa kritikë vunë në dyshim nëse rezultatet nuk kanë qenë të lidhura me atë se nëse nënat punojnë, por që rezultatet kishin të bënin me nivelin e arsimimit të nënave. Pas hulumtimi për arsimimin e nënës, rezultatet përfundimtare treguan ende se përvoja e punës e nënës është e lidhur fort me performancën e ardhshme të punës së vajzës së saj.

Krahasuar me gratë, nënat e të cilave qëndronin në shtëpi me kohë të plotë, gratë e rritura nga një nënë e punësuar kanë 1.21 herë më shumë gjasa për t’u punësuar; 1.29 herë më shumë gjasa për të mbikëqyrur të tjerët në punë; dhe ata shpenzojnë 44 minuta shtesë në punët e tyre çdo javë.

Ata gjithashtu fitojnë më shumë para. Ndër gratë që iu përgjigjën sondazhit në Shtetet e Bashkuara në vitin 2012, vajzat e punësuara të nënave të punësuara fituan mesatarisht 1880 dollarë më shumë në vit sesa vajzat e punësuara të nënave që qëndronin në shtëpi gjatë gjithë kohës.

Po djemtë e nënave të punësuara?

Vetëm vajzat e rritura – jo djemtë – e shohin karrierën e tyre të ndikuar nga nëse nënat e tyre punojnë jashtë shtëpisë. Mund të mos ndikojë në zgjedhjet e punës së djemve thjesht sepse burrat priren të punësohen, dhe gjithashtu, siç tregojnë studime të tjera, profesionet dhe të ardhurat e djemve lidhen ngushtë me punësimin e baballarëve të tyre, shpjegon McGinn.

Sa i përket studimit, djemtë mund të ndikohen nga nënat e tyre që punojnë. Ata shpenzojnë 50 minuta shtesë çdo javë duke u kujdesur për anëtarët e familjes.

Djemtë ndikohen në mënyra të tjera kur nënat e tyre punojnë. Djemtë e nënave të punësuara mbajnë qëndrime dukshëm më të barabarta gjinore – madje edhe më shumë se vajzat e nënave që qëndrojnë në shtëpi. Kjo gjetje e habiti McGinn-in sepse tregon se ndikimi i punësimit të nënës mund të tejkalojë dallimet seksuale të mirëdokumentuara kur ai ka të bëjë me formimin e mendësisë së njerëzve për rolet e duhura për burrat dhe gratë.

“Bijtë e nënave të punësuara gjithashtu priren të zgjedhin gra që janë të punësuara, dhe ata kanë qëndrime më të barabarta gjinore për gratë dhe burrat gjithashtu në vendin e punës” thotë McGinn.

“Pra, të kesh një nënë të punësuar ndikon në zgjedhjet që po bëjnë këta djem”, shton tutje ajo.

Sipas studimit nënat e punësuara ndikojnë në formësimin e qëndrimeve gjinore të vajzave të tyre dhe ofrojnë shembuj që vajzat i imitojnë. Kur këto vajza rriten, ato shpesh ndjekin gjurmët e nënave të tyre që punojnë.

“Nëse në të vërtetë po vëzhgoni një nënë të punësuar që menaxhon një jetë komplekse dhe përballon kërkesa të shumta – një punë, një familje, ju e shihni se mund t’ia dilni. Gjithçka ka të bëjë me atë se në çka jeni të ekspozuar si fëmijë” thotë McGinn

Gjithashtu në planin e brendshëm, vajzat e nënave të punësuara shpenzojnë rreth një orë më pak për punët e shtëpisë në krahasim me fëmijët e nënave që qëndrojnë në shtëpi. Ndërkohë, kur të dy vajzat dhe djemtë u pyetën për kënaqësinë e tyre të përgjithshme nga jeta, fëmijët e rritur të nënave të punësuara raportuan se ishin po aq të lumtur sa fëmijët e rritur të nënave që nuk punonin jashtë shtëpisë.

Hulumtimi zbuloi gjetje të tjera interesante

Hulumtimi ka treguar se të djemtë dhe vajzat e nënave të punësuara kanë dukshëm më shumë arsim sesa fëmijët e nënave që nuk janë të punësuara. Shkalla e punësimit të vajzave të rritura ndikohet nga punësimi i nënave të tyre, pavarësisht se në çfarë pozite punonin nënat. Por vetëm se gratë, nënat e të cilave punonin punë me pozicione më të larta (të cilat kërkojnë arsimim më të lartë), kanë më shumë gjasa të kenë poste mbikëqyrëse sesa gratë nënat e të cilave nuk ishin të punësuara.

Lehtësimi i fajit

Kërkimet e mëparshme kanë treguar se fëmijët e vegjël dhe adoleshentët bëjnë mirë kur nënat e tyre punojnë, McGinn shpreson që kjo pikëpamje afatgjatë në moshën madhore të sigurojë siguri për nënat e punësuara që ndihen në faj kur puthin fëmijët e tyre kur i dërgojnë në kopsht për të shkuar pastaj në punë.

“Gratë janë të mësuar që të besojnë se nënat duhet të qëndrojnë në shtëpi me fëmijët e tyre, kështu që kur ndahen nga fëmijët çdo ditë për punë, mund të jetë e dhimbshme,” thotë ajo. “Ndërsa ne gradualisht e kuptojmë se fëmijët tanë nuk po vuajnë, shpresoj që faji të largohet”, ka shtuar ajo./AkademiPune

Kujtesë

Ditari: Lajmet kryesore që shënuan datën 10 korrik 1993-1998?

Published

on

By

Në rubrikën Ditari, kemi përzgjedhur disa nga lajmet më të rëndësishme të kësaj dite, në periudhën 1993-1998.

Foto: Tetovë, korrik 1997

10 korrik 1993

Bastisje të reja në Lumbardh e Maznik të Deçanit

Komisioni për Informim i Degës së LDK-së në Deçan njofton se dje u bastisën dhumë familje shqiptare në fshatrat Lumbardh dhe Maznik.

Rreth orës 12,40 min. në fshatin Maznik u bastisën shtëpitë e Osman, Zymer, Miftar e Nuredin Dervishajt, pastaj Osman, Xhemajl, Zenel, Sokol dhe Ali Ramajt, Mision, Ali dhe Qaush Qelajt, Sadik, HAxhi, Sadri, Mehmet dhe Ukë Mustafajt, Mehmet dhe Ali Mehmetajt, Selmon Kurtajt, Hysen, Sedat, Xhemajl dhe Kapllan Tahirajt, dhe Brahim e Ali Jahajt. Njësisë së policisë serbe, që rrahu e plaçkiti shumë persona, i printe kryeshefi i stacionit të policisë në Deçan Vukmir Mirqiq.

Rreth orës 16 u bastisën familjet e Ragip, Florim, e Rexhep Përgjegjajt, pastaj të Selman Canës, Isa Ademit, Gani e Brahim Përgjegjajt, Murteza, Avdush, Adem, Cenë, Afrim, Muhamet dhe Ismet Lekajt. Gjatë bastisjes u rrahën shumë persona dhe u bënë dëme të mëdha nëpër shtëpi.

 

 10 korrik 1995

Mbi rrënojat e përmendoreve shqiptare ngriten ato serbe

Me qëllim të serbizimit të Kosovës regjimi serb ka ndërmend që para Fakultetit Filozofik të Prishtinës kësaj vjeshte të ngrisë përmendoren e Vuk Karaxhiqit. Siç shkruan i tërë shtypi i sotëm serb iniciativën e ka ndërmarrë rektori serb i Universitetit të Prishtinës, Papoviq, sikure edhe në rastin e përmendores së car Dushanit në Prizren. Kurse para Fakultetit Teknik të Prishtinës është paraparë të ngritet përmendorja e Nikolla Tesllës. Donator është Universiteti serb i Prishtinës.

Siç dihet para Fakultetit Filozofik të Prishtinës para disa muajve me një akt vandal u shkatërrua përmendorja kushtuar patriotëve shqiptarë të pushkatuar në vitin 1944 në kampin e përqëndrimit.

Poashtu shtypi serb shkruan se në Gjakovë pas shkatërrimit të përmendores së vëllazërim-bashkimit në parkun e qytetit filloi ndërtimi i një kishe serbe.

 

 

 

10 korrik 1997

Mbi 600 të arrestuar në Gostivar e Tetovë

Gjendja në Gostivar sot është jashtëzakonisht e rëndë dhe e rrezikshme. Njësitë speciale të policisë që pushtuan dje herët në mëngjes kuvendin e komunës me shumicë shqiptare janë dyfishuar gjatë natës. Siç dihet pushtimi i selisë së komunës dhe arrestimi i kryetarit e sekretarit të Këshillit të Komunës i parapriu heqjes së flamurit kombëtar shqiptar, që ishte vënë para disa kohësh para selisë së kuvendit. Në shenjë revolte ndaj këtij sulmi kundër të drejtave demokratike e kombëtare, gjatë ditës së djeshme u tubuan mijëra shqiptarë në mbrojtje të simbolit kombëtar e të përkrahjes së politikës së subjekteve politike shqiptare në Maqedoni. Gjatë sulmeve të policisë kundër qytetarëve të revoltuar, pati të vrarë, të plagosur e qindra të arrestuar.

Nënkryetari i PDSH-së Menduh Thaçi i tha në një bisedë telefonike nga Tetova QIK-ut se në Gostivar është vendosur gjendja e shtetrrethimit. Z. Thaçi saktësoi se në rrugët e këtij qyteti ka vetëm policë, numri i të cilëve mund të jeët dyfishuar nga dita e djeshme, ndërsa hyrje-daljet e qytetit po mbahen nën kontroll të rreptë. Gjatë tërë natës ka pasur arrestime të aktivistëve të kësaj partie. Numri shqiptarëve të marrur në polici tejkalon numrin 600, ndërsa sipas disa versioneve ai arrin edhe në 700.

Nënkryetari i PDSH-së tha se në arrest mbahen ende kryetari i Komunës së Gostivarit Rufi Osmani dhe kryetari i Këshillit, si edhe zëdhënësi i PDSH-së në Tetovë Ermal Fejzullahu.

  1. Thaçi vlerësoi se qeveria e Maqedonisë me sulmin në Gostivar e në Tetovë u shpalli luftë shqiptarëve në Maqedoni. Ai tha se ky sulm mund të jetë rezultat i ndonjë marrëveshjeje në mes kryeministrit të Maqedonisë Cervenkovski dhe kryetarit serb Millosheviq gjatë një takimi të javës së shkuar në Beograd.

Nënkryetari i PDSH-së tha se sot në orën 14:30 përfaqësuesit e partive politike e të asociacioneve shqiptare në Maqedoni do të mblidhen në Tetovë për të diskutuar për situatën dhe veprimet e mëtutjeshme.

 

10 korrik 1998

Gllogoc: Policia vrau Ali Dibranin

Dje pasdite, policia serbe vrau Ali Dibranin (54) nga Gradica e Gllogocit, me banim në lagjen e “Feronikelit” në Sukë të Gllogocit, baba i tre fëmijëve.

KI i Degës së LDK-së në Gllogoc njofton se Aliu, mjeshtër i dalluar i “Feronkelit”, u qëllua nga forcat serbe kur po kalonte një rruge të arave, në pamundësi të kalimit nëpër rrugët kryesore, të cilat mbahen të bllokuara nga forcat serbe.

Vajza e vëllait të tij, Hafia, e cila ishte më Aliun në momentin kur ai u vra, ka deklaruar se forcat serbe kanë shtirë drejt tyre disa herë dhe për këtë ata janë detyrua të shkojnë një kohë zhagas. Në një moment, kur xhaxhai u lodh, ata e qëlluan me plumb në kokë, tha Hafia.

Ajo tha se u përpoq t’i ndihmonte Aliut, po nuk kishte mundësi, pasi forcat serbe shtinin drejt tyre pandërprerë.

Më vonë pjesëtarë të UÇK-së dhe fshatarë e nxorrën trupin e pajetë të tij nga vendi ku u vra, me rreziqe të shumta.

Varrimi i Ali Dibranit do të bëhet sot në orën 15 në varrezat e fshatit Gradicë.

 

Së paku 4 shqiptarë të vrarë në Vermicë, Koshare e Qafë të Prushit

Burimet serbe, duke iu referuar ushtrisë së Jugosllavisë së vetëshpallur, njoftuan mbrëmë dhe sot për disa të vrarë në incidente të veçuara në Vërmicë, në Qafë të Prushit dhe në Koshare.

Sipas këtyre burimeve, dje në mëngjes, rreth orës 02,30, afër karakollit të ushtrisë serbe në “Qafë të Prushit”, janë vrarë dy shqiptarë, ndërsa një tjetër është plagosur.

Sipas të njëjtave burime, mbrëmë rreth orës 21:00, në afërsi të fshatit Koshare, në veriperëndim të Gjakovës, forcat serbe kanë vrarë e plagosur disa shqiptarë, ndërsa sot në mëngjes, në afërsi të Vërmicës, në perëndim të Prizrenit, janë vrarë dy shqiptarë.

Si rëndom, burimet serbe pohojnë se shqiptarët janë vrarë në përpjekje për të kaluar me armë kufirin.

Burimet e LDK-së në Prizren, Gjakovë e Deçan kanë njoftuar dje dhe sot për sulme të vazhdueshme të forcave serbe, por për shkak të bllokimit të zonës kufitare me Shqipërinë, nuk janë njoftuar hollësi të tjera.

 

 

Continue Reading

Magazinë

OpenAI lanson modelet zërore “GPT-Live” që dëgjojnë dhe flasin njëkohësisht

Published

on

By

Kompania OpenAI ka lansuar të mërkurën “GPT-Live”, një familje të re të modeleve zërore, të cilat janë të kapshme të dëgjojnë dhe të flasin në të njëjtën kohë në kohë reale.

Startup-i i inteligjencës artificiale, i cili po përgatitet për të dalë në bursë (IPO), njoftoi se do të nxjerrë në treg dy versione të këtij modeli – GPT-Live-1 dhe GPT-Live-1 mini – për përdoruesit në mbarë botën po të mërkurën.

Në maj, OpenAI prezantoi tre modele audio për platformën e saj të zhvilluesve, me qëllim që t’i bëjë agjentët softuerikë të bazuar në zë më bashkëbisedues dhe më të aftë për të kryer detyra në kohë reale. /Reuters/ /E.A/

Continue Reading

Vendi

Kurti takon sot Hamzën dhe Abdixhikun për formimin e institucioneve të reja

Published

on

By

Kryetari i Lëvizjes Vetëvendosje, Albin Kurti, do të zhvillojë sot takime të ndara në ambientet e Kuvendit të Kosovës me liderët e dy partive kryesore opozitare, Bedri Hamzën e PDK-së dhe Lumir Abdixhikun e LDK-së. Këto konsulta zyrtare mbahen në kuadër të përpjekjeve për formimin e institucioneve pas zgjedhjeve të 7 qershorit. Sipas agjendës së përcaktuar, Kurti do të presë fillimisht kreun e PDK-së, Hamzën, në orën 09:00, ndërsa takimi me kryetarin e LDK-së, Abdixhikun, do të zhvillohet në mbrëmje, duke filluar nga ora 18:00.

Për dallim nga Hamza dhe Abdixhiku që iu përgjigjën pozitivisht ftesës së dërguar një ditë më parë, nënkryetari i Aleancës, Ardian Gjini, e ka refuzuar këtë takim me arsyetimin se nuk e sheh të nevojshëm. Ky zhvillim vjen pikërisht në kohën kur tashmë ka hyrë në fuqi afati kushtetues për konstituimin e legjislaturës së njëmbëdhjetë të Kuvendit, proces që deputetët e rinj duhet ta përmbyllin më së largu deri më 7 gusht.

Nga procesi zgjedhor i 7 qershorit, LVV-ja doli si forca e parë me 53 deputetë, e pasuar nga PDK-ja me 22, LDK-ja me 18 dhe Aleanca me 7 mandate. Edhe pse Vetëvendosja ka deklaruar se i ka votat e mjaftueshme për formimin e qeverisë përmes mbështetjes së pakicave joserbe për të kaluar pragun prej 61 deputetësh, situata mbetet më komplekse sa i përket zgjedhjes së presidentit të ri. Për këtë post kushtetues kërkohet prania e 80 deputetëve në votim, gjë që e bën të domosdoshme sigurimin e pjesëmarrjes në sallë të PDK-së ose LDK-së brenda 60 ditëve nga dita e konstituimit të Kuvendit. /E.A/

Continue Reading

Lajmet

Dyshohet për mjet shpërthyes në Prishtinë, policia evakuon zonën

Published

on

Policia e Kosovës ka pranuar sot, rreth orës 09:00, një informatë për një mjet të dyshuar shpërthyes në rrugën “Gucia” në Prishtinë.

Zëdhënësi i Policisë së Kosovës, Enis Pllana, bëri të ditur se menjëherë pas pranimit të informatës janë ndërmarrë të gjitha masat e nevojshme të sigurisë. Policia ka siguruar perimetrin dhe ka evakuuar qytetarët nga zona për të garantuar sigurinë e tyre.

Në vendin e ngjarjes janë angazhuar njësitë përkatëse të Policisë së Kosovës, ndërsa kanë dalë edhe ekipet e Forcës së Sigurisë së Kosovës (FSK), të cilat kanë ndërmarrë veprimet e nevojshme për trajtimin e rastit.

“Rreth orës 09:00, Policia ka pranuar një informatë për një mjet të dyshuar shpërthyes në rrugën ‘Gucia’ në Prishtinë. Menjëherë pas pranimit të informatës, policia ka ndërmarrë të gjitha masat e nevojshme të sigurisë, duke siguruar perimetrin dhe duke evakuuar qytetarët nga zona. Në vendin e ngjarjes janë angazhuar njësitet përkatëse policore, ndërsa kanë dalë edhe ekipet e Forcës së Sigurisë së Kosovës, të cilat kanë ndërmarrë veprimet e tyre”, deklaroi Pllana.

Policia nuk ka dhënë ende detaje shtesë për natyrën e mjetit të dyshuar, ndërsa veprimet në terren po vazhdojnë./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara