Lajmet

​Shumë karamele mund të ndikojnë negativisht në gjendjen shpirtërore dhe gjumin

Published

on

Në periudha stresuese, zakonisht kërkojmë ushqim të ëmbël që na jep një ndjenjë të mirë. Dhe hulumtimet kanë treguar se marrja totale e sheqerit tonë është rritur me 53 për qind që nga fillimi i pandemisë, thotë dietologia Marysa Cardwell.

Për fat të keq, një studim i vitit 2021 nga Qendrat për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve (CDC) tregon se kjo rritje e ngrënies së karameleve mund të ndikojë negativisht në humorin, ciklin e gjumit dhe shëndetin fizik dhe mendor më shumë sesa do të donim të pranonim.

“Hulumtimet tregojnë se konsumimi i tepërt i sheqerit të shtuar mund të çojë në probleme shëndetësore kronike si diabeti tip 2 dhe sëmundje të zemrës, por gjithashtu është shumë i ndërlidhur me çekuilibrin e humorit dhe kjo mund të çojë në depresion në planin afatgjatë”, thotë Cardwell.

Gjeni më poshtë se si sheqeri ndikon në mirëqenien tonë emocionale dhe si ta ndalojmë atë.

Miti i etheve të sheqerit

A keni arritur ndonjëherë për një pickim të ëmbël duke shpresuar për një humor më të mirë midis takimeve të Zoom?

Efektet afatshkurtra të niveleve të larta të glukozës (sheqeri kryesor në gjak) të shkaktuara nga konsumi i saharozës në gjendjen shpirtërore janë të tilla që mund të zvogëlojnë gatishmërinë dhe të shkaktojnë nivele më të larta të lodhjes në orën e parë pas vaktit, shpjegon Cardwell. Përkatësisht, sipas një studimi nga Neuroscience & Biobehavioral Review, sheqeri zakonisht nuk përmirëson asnjë aspekt të humorit.

Ndikimi afatgjatë

“Konsumi i lartë i sheqerit shoqërohet me depresion dhe simptoma negative të shëndetit mendor, gjë që duket qartë pas disa vitesh”, thotë Cardwell. Hulumtimet tregojnë se marrja e sheqernave të shtuara me kalimin e kohës mund të ndikojë në shëndetin mendor në planin afatgjatë, ndërsa marrja e ulët e sheqernave të shtuara mund të shoqërohet me një shëndet më të mirë mendor.

Cardwell shpjegon se disa studime të kohëve të fundit kanë përshkruar disa arsye të mundshme pse marrja e sheqernave të shtuara mund të ndikojë në gjendjen shpirtërore, për shembull:

Konsumi i sheqernave të shtuara të shoqëruara me presion të lartë të gjakut dhe inflamacion shoqërohet gjithashtu me depresion.

-Një dietë me sheqer të lartë mund të çojë në thumba të shpejta dhe rënie të sheqerit në gjak, duke çuar në shqetësime në nivelet e hormoneve dhe ndryshime të humorit.

-Efektet e sheqerit janë të ngjashme me varësitë ndaj niveleve të dopaminës (një kimikat i kënaqësisë në tru), duke lidhur marrjen e shpeshtë të sheqerit me depresionin.

Sa konsum i sheqerit është i pranueshëm?

“Burimet kryesore të sheqerit janë kryesisht pije të ëmbëlsuara me sheqer, ëmbëlsira, kafe të ëmbël dhe çaj”, thotë Cardwell. Por vetëm sepse sheqernat e shtuara mund të ndikojnë negativisht në gjendjen tuaj shpirtërore nuk do të thotë që duhet të hiqni dorë plotësisht nga gjërat e ëmbla. Njerëzit janë lindur me prirjen për shije të ëmbël, por ka ende mënyra të shëndetshme për të kuruar dëshirat për ëmbëlsira duke mbajtur nën kontroll gjendjen e humorit dhe sheqerit në gjak.

“Në vend që të merrni lëng ose çokollatë, sigurohuni që marrja totale ditore e sheqerit të shtuar është nën 6 për qind të kalorive tuaja totale,” këshillon Cardwell. Ai më tej shpjegon se nëse hani 2000 kalori në ditë, kjo do të thotë që duhet të përpiqeni ta mbani futjen totale të sheqerit të shtuar nën 120 kalori.

Zëvendësuesit e sheqerit

Cardwell këshillon që në vend të një pije të ëmbël me sheqer, të pini lëng limoni të freskët me disa bimë, për shembull, mund të shtoni disa gjethe nenexhik në lëng limoni dhe portokalli.

Sipas Cardwell, frutat janë natyrshëm të ëmbla dhe plot vitamina, minerale dhe antioksidues, fibra dhe ujë nga të cilët do të jeni të hidratuar dhe të ngopur. Nëse dëshironi ta përfundoni vaktin tuaj me diçka të ëmbël, përzieni fruta të ngrira si banane dhe mango dhe bëni akullore të shijshme.

Vendi

Nisin patrullimet e përbashkëta mes Policisë së Kosovës dhe asaj të Shqipërisë për sezonin veror

Published

on

By

Nga sot, 1 korrik 2026, kanë nisur zyrtarisht patrullimet e përbashkëta rrugore ndërmjet Policisë së Kosovës dhe Policisë së Shtetit Shqiptar në territorin e Shqipërisë. Ky angazhim vjen në kuadër të bashkëpunimit tradicional ndërinstitucional, me synim rritjen e sigurisë në komunikacion dhe ofrimin e një shërbimi më efikas për të gjithë qytetarët.

Këto patrullime vijnë në një moment kyç, pikërisht gjatë sezonit veror kur fluksi i qytetarëve që udhëtojnë ndërmjet Kosovës dhe Shqipërisë rritet ndjeshëm. Përmes këtij koordinimi të ngushtë, dy policitë synojnë të rrisin sigurinë publike, të parandalojnë aksidentet rrugore dhe të sigurojnë respektimin e plotë të rregullave të qarkullimit.

“Policia e Kosovës vlerëson lart bashkëpunimin me Policinë e Shtetit Shqiptar dhe mbetet e përkushtuar në zhvillimin e iniciativave të përbashkëta që kontribuojnë në sigurinë e qytetarëve të të dy vendeve”, thuhet në njoftimin zyrtar të Policisë së Kosovës.

Në fund të deklaratës, institucionet e rendit u kanë bërë thirrje të gjithë shoferëve dhe pjesëmarrësve në trafik që të tregojnë kujdes të shtuar gjatë udhëtimit, t’u përmbahen shenjave të komunikacionit dhe të kontribuojnë në krijimin e një ambienti sa më të sigurt në rrugë.

Continue Reading

Vendi

Skema me naftën Kosovë-Shqipëri: Bastisen dhjetëra biznese, 9 të arrestuar

Published

on

By

Dhjetëra biznese të shitjes dhe disa importues të naftës janë vënë në shënjestër të një operacioni të gjerë bastisjesh, i cili ka filluar sot në mëngjes në disa zona të ndryshme të Kosovës.

Aksioni i koordinuar nga Prokuroria e Kosovës është duke u zhvilluar në bashkëpunim të ngushtë me Drejtorinë e Hetimeve në Administratën Tatimore të Kosovës (ATK), Doganën dhe njësi të ndryshme të Policisë së Kosovës.

Sipas burimeve të para të Ekonomia online nga prokuroria, deri më tani janë vënë në pranga nëntë persona të dyshuar si pjesë e këtij rrjeti.

Gjatë kontrolleve të ushtruara nëpër lokacione të ndryshme, hetuesit kanë arritur të sekuestrojnë një shumë të konsiderueshme të parave të gatshme, armë, kompjuterë, dokumente të ndryshme dhe fatura që dyshohet se janë fiktive, të cilat lidhen drejtpërdrejt me këtë veprimtari të paligjshme.

Dyshimet fillestare të organeve të rendit zbulojnë një skemë të mirëorganizuar të mashtrimit dhe shmangies tatimore. Nafta importohej fillimisht nga kompanitë kosovare dhe kalonte transit përmes territorit të Shqipërisë.

Duke shfrytëzuar dallimet e taksës së akcizës dhe tatimeve mbi karburantet mes dy vendeve, një pjesë e naftës dyshohet se shkarkohej ilegalisht në Shqipëri për t’u shitur më pas në tregun e zi.

Përmes kësaj metode, të dyshuarit i kanë shmangur detyrimet fiskale, duke i shkaktuar një dëm të madh buxhetit të shtetit, ndërsa operacioni i bastisjeve po vazhdon ende në terren.

/Ekonomia online/ /E.A/

Continue Reading

Vendi

Gjykata shqipton dëbim, ndalim hyrjeje në Kosovë dhe gjoba për të ndaluarit në Gazimestan

Published

on

Gjykata Themelore në Prishtinë ka shqiptuar masën e dëbimit dhe ndalimin e hyrjes në Kosovë për tre vjet, si dhe gjoba për personat e ndaluar në Gazimestan gjatë shënimit të Vidovdanit, më 28 qershor, të cilët akuzoheshin për “shkaktim të trazirave dhe cenim të rendit dhe qetësisë publike”.

Masa e dëbimit dhe ndalimi i hyrjes në Kosovë vlejnë për shtetasit e huaj që nuk posedojnë dokumente të Kosovës.

Policia e Kosovës kishte ndaluar 37 persona, por para gjykatës u proceduan 36 prej tyre. Ata janë kryesisht nga Serbia dhe vendet e rajonit dhe të ndaluarve u ishin konfiskuar dokumentet personale deri në shpalljen e aktgjykimit.

Gjyqtarja e çështjes, Naime Krasniqi, tha se dokumentet nuk do t’u kthehen të 36 personave derisa ta paguajnë gjobën prej 700 eurosh.

Ajo e arsyetoi vendimin e gjykatës për t’i shpallur fajtorë me faktin se të akuzuarit kishin brohoritur “Kosova është Serbi” dhe duke ngritur tre gishtat lart, gjë që, sipas Krasniqit, konsiderohet mesazh nacionalist.

Ajo theksoi se Policia e Kosovës, para fillimit të shënimit të Vidovdanit në Gazimestan, afër Prishtinës, i kishte paralajmëruar të pranishmit se ishte e ndaluar shfaqja e çdo simboli që nxit “urrejtje ndëretnike, fetare ose politike”.

Serbët nga Kosova, Serbia dhe vendet e rajonit mblidhen tradicionalisht çdo 28 qershor në Gazimestan për të shënuar Vidovdanin, që është edhe festë fetare, në përkujtim të betejës kundër Perandorisë Osmane më 1389.

Ndërkohë, në opinion janë shfaqur pretendime se personat e ndaluar gjatë shënimit të Vidovdanit në Gazimestan janë keqtrajtuar “psikologjikisht dhe fizikisht” nga zyrtarët policorë të Kosovës.

Radio Evropa e Lirë nuk ka arritur t’i verifikojë në mënyrë të pavarur këto pretendime, ndërsa nga Inspektorati Policor i Kosovës kanë bërë të ditur se do t’i hetojnë këto pretendime, ato sipas detyrës zyrtare, megjithëse thanë se nuk kanë pranuar asnjë ankesë lidhur me ngjarjet në Gazimestan.

Zyra për Kosovën në Qeverinë serbe ka dënuar ndalimet gjatë shënimit të Vidovdanit në Gazimestan, duke e vlerësuar këtë si një “akt të turpshëm dhe të padenjë represioni”.

Gazimestani në Kosovë njihet gjithashtu për fjalimin që udhëheqësi i atëhershëm serb, Sllobodan Millosheviq, mbajti atje në vitin 1989.

Ky fjalim shpesh përmendet si hyrje në konfliktet e armatosura që pasuan shpërbërjen e ish-Jugosllavisë./REL/A.K/

Continue Reading

Lajmet

Dekania e Fakultetit të Shkencave Politike në UBT, Hajdi Xhixha, publikon punim shkencor në revistën e indeksuar në Web of Science

Published

on

By

Dekania e Fakultetit të Shkencave Politike në UBT, Hajdi Xhixha, ka publikuar punimin shkencor me titull “The Use of Force Against Civil Aircraft Intrusions: Legal Challenges and Christian Ethical Perspectives in Grey Zone Conflicts”, në revistën Kosciol i Prawo, e indeksuar në Web of Science, në bashkautorësi me studiuesin Redion Luli.

Punimi trajton sfidat juridike, të sigurisë dhe aspektet etike që lidhen me përdorimin e forcës ndaj avionëve civilë në rastet e ndërhyrjeve dhe kërcënimeve në kuadër të konflikteve hibride, terrorizmit global dhe aktiviteteve ilegale.

Në këtë studim, autorët analizojnë rritjen e kërcënimeve nga keqpërdorimi i aviacionit civil, duke shqyrtuar njëkohësisht dilemat morale dhe fetare që lidhen me mbrojtjen e sigurisë kombëtare përballë rrezikimit të jetës së civilëve të pafajshëm.

Punimi ofron një qasje ndërdisiplinore mbi konfliktet e “grey zone”, duke kombinuar perspektivën juridike ndërkombëtare me dimensionin etik dhe humanitar, çka e bën këtë studim një kontribut të rëndësishëm në debatet bashkëkohore mbi sigurinë dhe të drejtën ndërkombëtare.

Continue Reading

Të kërkuara