Lajmet

​Shkencëtarët zbulojnë molekulën që shkatërron 300 baktere rezistuese ndaj antibiotikëve

Hulumtimi u botua në revistën “ACS Central Science”.

Published

4 years ago

on

Bakteret bëhen gjithnjë e më rezistuese ndaj antibiotikëve me kalimin e kohës, duke shkaktuar probleme për shumë shkencëtarë dhe organizata shëndetësore.

Shkencëtarët së fundmi kanë gjetur një molekulë që mund të kontrollojë në mënyrë efektive bakteret rezistuese ndaj të gjitha llojeve të antibiotikëve. Është përbërja fabimicin, e cila nëse kalon testet klinike te njerëzit, mund të përdoret në luftën kundër disa prej infeksioneve më kokëfortë.

Një trajtim i ri potencial synon bakteret gram-negative, një grup patogjenësh që janë të vështirë për t’u shkatërruar dhe që zakonisht janë shkaktarë të infeksioneve të traktit urinar, pneumonisë dhe madje edhe të qarkullimit të gjakut, shkruan Science Alert.

Këto lloj bakteresh janë rezistuese ndaj antibiotikëve për shkak të membranës së jashtme mbrojtëse që krijon një lloj muri që nuk lejon kalimin e substancave të dëmshme për to; si ilaçet.

Sipas hulumtimit të publikuar në vitin 2022 në “Lancet”, rezistenca bakteriale ndaj antibiotikëve merr rreth 3.500 jetë çdo ditë, duke e bërë atë shkakun kryesor të vdekjeve në mbarë botën.

Një studim i kryer në një spital anglez pati rezultate të ngjashme dekurajuese, të cilat treguan se më shumë se një e treta e njerëzve me infeksione të gjakut me baktere gram-negative vdiqën brenda një viti.

Gjatë hulumtimit, fabimicin arriti të depërtojë atë shtresë të jashtme problematike, duke mos i shkaktuar shumë dëm të shëndetshëm, pra bakteret që na duhen.

Shkencëtarët fillimisht analizuan një antibiotik të njohur si efektiv kundër baktereve gram-pozitive dhe bënë disa ndryshime strukturore në të për t’i dhënë molekulës aftësinë për të depërtuar në mbrojtjen e fuqishme të varianteve gram-negative.

Kur u testua në laborator dhe në minj, ky përbërës funksionoi kundër më shumë se 300 llojeve të baktereve rezistuese ndaj ilaçeve. Për më tepër, ai madje uli nivelet e baktereve të dëmshme te minjtë me pneumoni ose infeksione të traktit urinar.

Do të duhet kohë përpara se fabimicin të përdoret si ilaç. Për t’u miratuar, ilaçi duhet të kalojë në tre faza të provave klinike. Në fazën e parë, marrin pjesë një numër më i vogël subjektesh, zakonisht midis 20 dhe 100 (ose më rrallë disa qindra) dhe përcakton një vlerësim paraprak të sigurisë dhe efektivitetit të barit.

Në fazën e dytë, efektiviteti testohet në një numër më të madh subjektesh, zakonisht midis 50 dhe 300, dhe analizohen mënyra të ndryshme të administrimit të dozave.

Në fazën e tretë, merr pjesë numri më i madh i pjesëmarrësve – nga qindra në dhjetëra mijëra, në varësi të sëmundjes për të cilën është duke u zhvilluar ilaçi ose vaksina. Në këtë pikë, një kandidat i veçantë krahasohet me një placebo për të testuar suksesin aktual të ilaçit të zhvilluar, dhe siguria testohet shtesë dhe përcaktohen efektet anësore.

Hulumtimi u botua në revistën “ACS Central Science”.

Related Topics:
Continue Reading

Lajmet

Palatova në takim lamtumirës me Kurtin, bën thirrje për formimin e institucioneve

Published

19 minutes ago

on

August 27, 2026

By

Shefja në detyrë e Zyrës së Bashkimit Evropian në Kosovë, Eva Palatova, ka zhvilluar një takim lamtumirës me kryeministrin në detyrë, Albin Kurti.

Në qendër të këtij takimi ishte kriza politike në vend, me ç’rast diplomatja e BE-së ia ka përcjellë kreut të ekzekutivit në detyrë kërkesën e prerë të Brukselit për zhbllokimin e situatës dhe ngritjen e menjëhershme të institucioneve të reja.

Përmes një njoftimi zyrtar pas takimit, Zyra e BE-së në Kosovë bëri me dije se Palatova ka nënvizuar rëndësinë e reformave dhe shfrytëzimit të mbështetjes financiare evropiane.

“Duke i dhënë lamtumirën Kryeministrit në detyrë Albin Kurti, Shefja në detyrë e BE-së në Kosovë Eva Palatova përsëriti thirrjen e BE-së për formimin e institucioneve të Kosovës, tejkalimin e ngërçit politik, avancimin e reformave dhe shfrytëzimin e plotë të Planit të Rritjes të BE-së për zhvillimin e Kosovës si një vend shumetnik që aspiron anëtarësimin në BE. BE-ja është partneri më i fuqishëm i Kosovës”, thuhet në njoftim.

Ky takim vjen në një kohë kur opozita po zhvillon protesta para ndërtesës së Qeverisë, duke kërkuar po ashtu vazhdimin e seancës konstituive të Kuvendit dhe zgjidhjen e ngërçit institucional.

Continue Reading

Lajmet

KGJK refuzon kthimin e gjyqtarëve dhe stafit serb të dorëhequr në veri: Emrat i dërgohen Presidentes për lirim nga detyra

Published

1 hour ago

on

August 27, 2026

By

Këshilli Gjyqësor i Kosovës (KGJK) ka refuzuar kërkesat e gjyqtarëve dhe stafit administrativ serb në veri të vendit për tërheqjen e dorëheqjeve dhe rikthimin e tyre në sistemin gjyqësor, pas dorëheqjes masive që kishin bërë në vitin 2022.

Vendimi u mor me 9 vota për, 1 kundër dhe 1 abstenim. Pas këtij vendimi, emrat e zyrtarëve serbë do t’i përcillen ushtrueses së detyrës së presidentes për lirim zyrtar nga detyra.

Artan Abazi, anëtar i KGJK-së kundërshtoi rikthimin e tyre, duke theksuar se dorëheqjet e vitit 2022 ishin të parevokueshme dhe se mungesa katërvjeçare i ka bërë ata profesionalisht të papërshtatshëm për shkak të ndryshimit të ligjeve dhe praktikave.

“Duke pasur parasysh që në vitin 2022, këta gjyqtarë me vullnetin e tyre kanë dhënë dorëheqje të parevokueshme… ata kanë humbur edhe aftësinë profesionale për ta ushtruar pozitën. Po ashtu, konsideroj se disa janë të përfshirë në aktivitete politike dhe s’kanë vend në sistem, ndërsa për disa nuk e dimë nëse kanë kryer vepra penale”.

Ivana Milenkoviq, anëtare e KGJK-së mbështeti kërkesën për rikthim, duke argumentuar se pranimit i tërheqjes së dorëheqjeve do të garantonte të drejtat kushtetuese për qytetarët e atij rajoni.

Me këtë vendim, KGJK-ja u ka dhënë fund speculimeve për një rikthim të mundshëm të zyrtarëve të dorëhequr, duke hapur rrugën për përmbylljen ligjore të statusit të tyre. /E.A/

 

Continue Reading

Lajmet

KURIOZITETET E DITËS

Published

3 hours ago

on

August 27, 2026

By

Lexoni pesë kuriozitete. Mund të mos i keni ditur:

 

  1. Mund të ketë një kurë për ‘të keqen’. Epo, një kurë për psikopatinë, gjithsesi. Psikologët argumentojnë se aspekte të psikopatisë mund të “shërohen” nga terapia njohëse-sjellëse, e cila thuhet se zvogëlon veprat penale të dhunshme nga ata me këtë gjendje. Hulumtimet paraprake sugjerojnë se trajnimi njohës i bazuar në kompjuter mund të ndihmojë një psikopat të përjetojë edhe empati dhe keqardhje.

 

  1. Lojtarët e futbollit pështyjnë kaq shumë sepse ushtrimet rrisin sasinë e proteinave në pështymë. Kur ushtroheni, sasia e proteinave të sekretuara në pështymë rritet. Një proteinë mukus e quajtur MUC5B e bën pështymën tuaj më të trashë kur ushtroheni, gjë që e bën më të vështirë gëlltitjen, kështu që ne kemi tendencë të pështyjmë më shumë. Mund të ndodhë gjatë ushtrimeve sepse marrim frymë më shumë përmes gojës. Prandaj, MUC5B mund të aktivizohet për të ndaluar tharjen e gojës sonë.

 

  1. Disa kafshë shfaqin tipare të ngjashme me autizmin. Tiparet autistike tek kafshët përfshijnë një tendencë drejt sjelljes përsëritëse dhe zakoneve shoqërore atipike.

 

  1. Flutura më e madhe në botë ka një hapje krahësh prej 31 cm. I përket fluturës Birdving të Mbretëreshës Aleksandra, të cilën mund ta gjeni në pyjet e Provincës Oro, në lindje të Papua Guinesë së Re.

 

  1. Mbani mend më shumë ëndrra kur flini keq. Hulumtimet sugjerojnë se nëse flini keq dhe zgjoheni disa herë gjatë natës, do të keni më shumë gjasa të kujtoni përmbajtjen e çdo ëndrre që keni parë. Gjithashtu keni më shumë gjasa të mbani mend një ëndërr kur zgjoheni nga një e tillë.

Continue Reading

Lajmet

Meta pranon marrëveshje deri në 16.68 miliardë dollarë për akuzat lidhur me sigurinë e fëmijëve

Published

3 hours ago

on

August 27, 2026

By

Meta, kompania mëmë e Facebook dhe Instagram, ka rënë dakord të paguajë deri në 16.68 miliardë dollarë për të zgjidhur një seri pretendimesh të ngritura nga shtete amerikane lidhur me mënyrën se si platformat e saj trajtojnë përdoruesit e mitur.

Sipas dokumenteve gjyqësore, autoritetet pretendojnë se Meta ka projektuar Facebook dhe Instagram në mënyrë që të krijonin varësi te fëmijët, ka mashtruar konsumatorët për sigurinë e platformave dhe ka mbledhur në mënyrë të papërshtatshme të dhënat personale të fëmijëve.

Marrëveshja është arritur gjatë një gjyqi federal në Kaliforni, ku ishin përfshirë pretendime nga 29 shtete amerikane, duke shmangur një proces gjyqësor të profilit të lartë mbi ndikimin e mediave sociale te të rinjtë.

Në kuadër të marrëveshjes, Meta ka pranuar të bëjë edhe ndryshime për përdoruesit adoleshentë në Facebook dhe Instagram, përfshirë kufizime të përdorimit ditor dhe bllokime gjatë natës.

Pretendimet janë pjesë e një vale më të gjerë padish ndaj kompanive të mediave sociale, të cilat akuzohen se kanë kontribuar në një krizë të shëndetit mendor të të rinjve në Shtetet e Bashkuara.

Rasti përfshin gjithashtu akuza se Meta ka shkelur ligjet federale për mbrojtjen e privatësisë së fëmijëve në internet, duke mbledhur të dhëna personale nga përdorues për të cilët kompania e dinte se ishin fëmijë, pa njoftimin ose pëlqimin e prindërve. Sipas pretendimeve, të dhënat janë përdorur edhe për trajnimin e modeleve të mësimit automatik dhe inteligjencës artificiale gjeneruese.

Meta i ka mohuar akuzat, duke deklaruar se ka ndërmarrë hapa të rëndësishëm për mbrojtjen e fëmijëve. Kompania ka argumentuar gjithashtu se nuk mund të akuzohet për mashtrim mbi “varësinë nga mediat sociale”, pasi kjo nuk konsiderohet një diagnozë e njohur psikiatrike./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara