Lajmet

​Shkencëtarët zbulojnë molekulën që shkatërron 300 baktere rezistuese ndaj antibiotikëve

Hulumtimi u botua në revistën “ACS Central Science”.

Published

on

Bakteret bëhen gjithnjë e më rezistuese ndaj antibiotikëve me kalimin e kohës, duke shkaktuar probleme për shumë shkencëtarë dhe organizata shëndetësore.

Shkencëtarët së fundmi kanë gjetur një molekulë që mund të kontrollojë në mënyrë efektive bakteret rezistuese ndaj të gjitha llojeve të antibiotikëve. Është përbërja fabimicin, e cila nëse kalon testet klinike te njerëzit, mund të përdoret në luftën kundër disa prej infeksioneve më kokëfortë.

Një trajtim i ri potencial synon bakteret gram-negative, një grup patogjenësh që janë të vështirë për t’u shkatërruar dhe që zakonisht janë shkaktarë të infeksioneve të traktit urinar, pneumonisë dhe madje edhe të qarkullimit të gjakut, shkruan Science Alert.

Këto lloj bakteresh janë rezistuese ndaj antibiotikëve për shkak të membranës së jashtme mbrojtëse që krijon një lloj muri që nuk lejon kalimin e substancave të dëmshme për to; si ilaçet.

Sipas hulumtimit të publikuar në vitin 2022 në “Lancet”, rezistenca bakteriale ndaj antibiotikëve merr rreth 3.500 jetë çdo ditë, duke e bërë atë shkakun kryesor të vdekjeve në mbarë botën.

Një studim i kryer në një spital anglez pati rezultate të ngjashme dekurajuese, të cilat treguan se më shumë se një e treta e njerëzve me infeksione të gjakut me baktere gram-negative vdiqën brenda një viti.

Gjatë hulumtimit, fabimicin arriti të depërtojë atë shtresë të jashtme problematike, duke mos i shkaktuar shumë dëm të shëndetshëm, pra bakteret që na duhen.

Shkencëtarët fillimisht analizuan një antibiotik të njohur si efektiv kundër baktereve gram-pozitive dhe bënë disa ndryshime strukturore në të për t’i dhënë molekulës aftësinë për të depërtuar në mbrojtjen e fuqishme të varianteve gram-negative.

Kur u testua në laborator dhe në minj, ky përbërës funksionoi kundër më shumë se 300 llojeve të baktereve rezistuese ndaj ilaçeve. Për më tepër, ai madje uli nivelet e baktereve të dëmshme te minjtë me pneumoni ose infeksione të traktit urinar.

Do të duhet kohë përpara se fabimicin të përdoret si ilaç. Për t’u miratuar, ilaçi duhet të kalojë në tre faza të provave klinike. Në fazën e parë, marrin pjesë një numër më i vogël subjektesh, zakonisht midis 20 dhe 100 (ose më rrallë disa qindra) dhe përcakton një vlerësim paraprak të sigurisë dhe efektivitetit të barit.

Në fazën e dytë, efektiviteti testohet në një numër më të madh subjektesh, zakonisht midis 50 dhe 300, dhe analizohen mënyra të ndryshme të administrimit të dozave.

Në fazën e tretë, merr pjesë numri më i madh i pjesëmarrësve – nga qindra në dhjetëra mijëra, në varësi të sëmundjes për të cilën është duke u zhvilluar ilaçi ose vaksina. Në këtë pikë, një kandidat i veçantë krahasohet me një placebo për të testuar suksesin aktual të ilaçit të zhvilluar, dhe siguria testohet shtesë dhe përcaktohen efektet anësore.

Hulumtimi u botua në revistën “ACS Central Science”.

Lajmet

Etno Fest hapi edicionin e 16-të, “Kujtesa” në qendër të festivalit

Published

on

Edicioni i 16-të i Etno Fest ka nisur mbrëmjen e së dielës me një program të pasur artistik, duke e vendosur në qendër temën “Kujtesa”, si një ftesë për të ruajtur trashëgiminë kulturore dhe identitetin kolektiv.

Ceremonia e hapjes mblodhi artistë, dashamirës të artit dhe vizitorë të shumtë, ndërsa festivali u çel me fjalën përshëndetëse të drejtorit, Fadil Hysaj, i cili falënderoi artistët, partnerët dhe publikun për mbështetjen ndër vite. Të pranishëm në hapje ishin edhe ushtruesja e detyrës së Presidentes së Kosovës, Albulena Haxhiu, si dhe kryetari i Prishtinës, Përparim Rama.

Programi nisi me një ekspozitë shumëdimensionale që bashkoi skulpturën, pikturën, fotografinë, mozaikun, muralin dhe instalacionet artistike. Punimet e artistëve trajtuan kujtesën, identitetin dhe përvojat historike, duke sjellë para publikut një rrëfim të pasur përmes artit pamor.

Mbrëmja vazhdoi me interpretimin pianistik të Lule Elezit, ndërsa një nga momentet kulmore ishte performanca antropologjike “MYSAFIRI”, me tekst dhe regji të Fadil Hysajt, muzikë nga Memli Kelmendi dhe interpretim nga aktorët Shpëtim Selmani, Sheqerie Buçaj dhe Shpejtim Kastrati. Shfaqja u pasurua me elemente të traditës shqiptare, përfshirë tingujt e lahutës, tepsisë dhe simbolikën e nuses ilire.

Atmosfera artistike vijoi me interpretimin e kavallistit Vendim Kapaj, i cili solli kolonën zanore të filmit The Odyssey, si dhe me performancën e mysafirëve nga Italia, Soloists of GOB (Ocarina Duo & Piano), të cilët interpretuan vepra të kompozitorëve të njohur ndërkombëtarë dhe melodi tradicionale italiane.

Nata e parë e festivalit u mbyll me koncertin e Edona Reshitajt dhe bendit të saj në “Etno Nejë”, duke përmbyllur një mbrëmje të mbushur me muzikë, art dhe reflektim mbi rëndësinë e kujtesës si pjesë e identitetit kulturor./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Vazhdojnë hetimet për krimet e luftës në Zubin Potok: Tre të arrestuar dhe gërmime në disa lokacione

Published

on

By

Prokuroria Speciale e Republikës së Kosovës ka njoftuar se në koordinim me Policinë e Kosovës po vazhdojnë intensivisht hetimet lidhur me rastin e krimeve të luftës në komunën e Zubin Potokut.

Sipas njoftimit zyrtar, deri më tani janë arrestuar tre persona nën dyshimin për kryerjen e veprës penale “Krime lufte kundër popullsisë civile”.

Gjatë zhvillimit të hetimeve janë kontrolluar disa lokacione të ndryshme. Në fshatin Jabukë janë gjetur mbetje të cilat do t’i nënshtrohen ekzaminimeve mjeko-ligjore dhe analizave të ADN-së për identifikim, ndërsa gërmimet në fshatin Kalludër e Vogël po vazhdojnë ende. Përveç këtyre, hetimet aktualisht po zhvillohen edhe në një lokacion të tretë.

Në vendngjarje ka qenë e pranishme edhe prokurorja përgjegjëse, e cila ka mbikëqyrur drejtpërdrejt veprimet hetimore së bashku me hetuesit nga Drejtoria për Hetimin e Krimeve të Luftës dhe ekspertët forenzikë.

Organet e ndjekjes bëjnë të ditur se për shkak të ruajtjes së procesit nuk mund të ndajnë detaje të tjera për momentin. “Për shkak të fazës së ndjeshme të hetimit, Prokuroria Speciale nuk mund të japë informacione të mëtejshme në këtë moment. Informacione shtesë do të publikohen kur kjo të jetë e mundur pa cenuar hetimin”, thuhet në komunikaten e Prokurorisë Speciale. /E.A/

Continue Reading

Lajmet

Rritet transparenca buxhetore në komuna: 10 prej tyre arrijnë pikët maksimale në Indeksin e vitit 2025

Published

on

By

Nivelit i transparencës buxhetore në komunat e Kosovës ka shënuar një përmirësim të përgjithshëm gjatë vitit 2025, ku mesatarja e pikëve ka arritur në 64.5, krahasuar me 61 pikë që ishte në vitin 2024. Sipas gjetjeve më të reja, ky është rezultati më i lartë i regjistruar që nga viti 2017, kur filloi vlerësimi sistematik nga Instituti GAP.

Gjatë këtij viti, dhjetë komuna kanë arritur rezultatin maksimal prej 100 pikësh. Përveç Kaçanikut, Mitrovicës së Jugut, Prizrenit, Rahovecit, Shtimes dhe Vushtrrisë që kanë ruajtur performancën e vitit të kaluar, rritje të dukshme kanë shënuar Obiliqi, Ferizaj dhe Deçani. Veçanërisht Obiliqi ka bërë një kthesë të madhe duke u ngritur nga 40 pikë në 100, ndërsa Ferizaj është ngjitur nga 47.5 pikë në maksimumin e pikëve, falë publikimit të të gjitha dokumenteve dhe përmirësimit të formatit të tyre. Progres të theksuar kanë pasur edhe Gjilani, i cili u ngrit nga 53.5 në 97 pikë, si dhe Gjakova nga 52 në 92.5 pikë.

Përkrah arritjeve, disa komuna kanë shënuar rënie të theksuar në renditje. Vitia ka pësuar rënien më të madhe duke kaluar nga 90 në 55 pikë, Mitrovica e Veriut ra nga 71 në 42 pikë, ndërsa Lipjani zbriti nga rezultati maksimal prej 100 pikësh në 85. Ulje të pikëve kanë pësuar edhe Klina, Skënderaj dhe Malisheva, ndërsa në fund të listës vazhdojnë të mbeten komunat me shumicë serbe si Kllokoti, Leposaviqi, Parteshi, Shtërpca, Zubin Potoku dhe Zveçani, të cilat renditen me pikë minimale apo pa pikë fare.

Raporti veçon se transparenca financiare është forcuar kryesisht në publikimin e raporteve tremujore, kornizës afatmesme buxhetore dhe rregulloreve për subvencione, mirëpo ka pasur rënie në publikimin e projekteve buxhetore për vitin pasardhës dhe në organizimin e dëgjimeve publike me qytetarë. Sa i përket Buxhetimit të Përgjegjshëm Gjinor, vetëm 19 nga 38 komuna kanë publikuar dokumentet përkatëse, ku 10 prej tyre kanë filluar zbatimin këtë vit, ndërsa 6 të tjera e kanë ndërprerë këtë praktikë.

Për të siguruar një llogaridhënie të qëndrueshme, rekomandohet rishikimi i bazës ligjore që obligon komunat t’i publikojnë dokumentet në formate të hapura (si Excel apo Word) dhe jo si PDF të skanuara. Gjithashtu kërkohet rritja e numrit të obligueshëm të dëgjimeve publike, publikimi i rregullt i listave të përfituesve të subvencioneve, si dhe bërja publike e kontratave të nënshkruara me operatorët ekonomikë dhe kartelave analitike të shpenzimeve. /E.A/

Continue Reading

Lajmet

AUV zbulon parregullsi në produktet e qumështit, 20 kompani nën masa

Published

on

Agjencia e Ushqimit dhe Veterinarisë (AUV) ka zbuluar parregullsi të shumta në produktet e qumështit pas një aksioni të gjerë kontrolli të zhvilluar nga prilli deri në korrik të këtij viti.

Gjatë kontrolleve janë marrë 495 mostra nga tregu, njësitë prodhuese, depot, pikat kufitare dhe operatorët ekonomikë, të cilat janë analizuar për autenticitetin dhe sigurinë ushqimore.

Sipas rezultateve laboratorike, janë identifikuar 93 mospërputhje, ndërsa 46 raste lidhen me praninë e vajit të palmës ose yndyrave bimore të padeklaruara në etiketë. Në mbi 90 për qind të rasteve të evidentuara, përbërësit nuk ishin deklaruar sipas legjislacionit në fuqi, duke mos u dhënë konsumatorëve informacion të saktë për përbërjen e produkteve.

Në mesin e kompanive ku janë konstatuar këto parregullsi janë: Aldi, ABI Sh.p.k., Abrazen, Ajka Sh.p.k., Anor, BEST BT, Bylmeti, Dauti, Delfini, Elkos, Golaj Sh.p.k., Korabi Puratos, Laktais Sh.p.k., Grandi, Natyra Gd, Korabi, Magic Ice, Teos Sh.p.k., Drena Sh.p.k., Piko Kosova, Proex, Viva Fresh dhe Vision.

Kryeshefi Ekzekutiv i AUV-së, Bekim Hoxha, tha se ky është një nga proceset më të gjera të kontrollit të ndërmarra ndonjëherë në sektorin e qumështit dhe se për herë të parë është krijuar një pasqyrë e qartë mbi gjendjen reale të tregut.

Ndërkohë, ministri i Bujqësisë, Armend Muja, deklaroi se qumështi i prodhuar nga fermerët e Kosovës është cilësor, por theksoi se problemet shfaqen gjatë përpunimit. Ai paralajmëroi masa ndaj operatorëve që kanë kryer shkelje, duke bërë të ditur se produktet me shkelje kritike do të tërhiqen nga tregu, ndërsa aktivitetet e kundërligjshme do të pezullohen në përputhje me ligjin./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara