Lajmet

​Shkencëtarët zbulojnë molekulën që shkatërron 300 baktere rezistuese ndaj antibiotikëve

Hulumtimi u botua në revistën “ACS Central Science”.

Published

on

Bakteret bëhen gjithnjë e më rezistuese ndaj antibiotikëve me kalimin e kohës, duke shkaktuar probleme për shumë shkencëtarë dhe organizata shëndetësore.

Shkencëtarët së fundmi kanë gjetur një molekulë që mund të kontrollojë në mënyrë efektive bakteret rezistuese ndaj të gjitha llojeve të antibiotikëve. Është përbërja fabimicin, e cila nëse kalon testet klinike te njerëzit, mund të përdoret në luftën kundër disa prej infeksioneve më kokëfortë.

Një trajtim i ri potencial synon bakteret gram-negative, një grup patogjenësh që janë të vështirë për t’u shkatërruar dhe që zakonisht janë shkaktarë të infeksioneve të traktit urinar, pneumonisë dhe madje edhe të qarkullimit të gjakut, shkruan Science Alert.

Këto lloj bakteresh janë rezistuese ndaj antibiotikëve për shkak të membranës së jashtme mbrojtëse që krijon një lloj muri që nuk lejon kalimin e substancave të dëmshme për to; si ilaçet.

Sipas hulumtimit të publikuar në vitin 2022 në “Lancet”, rezistenca bakteriale ndaj antibiotikëve merr rreth 3.500 jetë çdo ditë, duke e bërë atë shkakun kryesor të vdekjeve në mbarë botën.

Një studim i kryer në një spital anglez pati rezultate të ngjashme dekurajuese, të cilat treguan se më shumë se një e treta e njerëzve me infeksione të gjakut me baktere gram-negative vdiqën brenda një viti.

Gjatë hulumtimit, fabimicin arriti të depërtojë atë shtresë të jashtme problematike, duke mos i shkaktuar shumë dëm të shëndetshëm, pra bakteret që na duhen.

Shkencëtarët fillimisht analizuan një antibiotik të njohur si efektiv kundër baktereve gram-pozitive dhe bënë disa ndryshime strukturore në të për t’i dhënë molekulës aftësinë për të depërtuar në mbrojtjen e fuqishme të varianteve gram-negative.

Kur u testua në laborator dhe në minj, ky përbërës funksionoi kundër më shumë se 300 llojeve të baktereve rezistuese ndaj ilaçeve. Për më tepër, ai madje uli nivelet e baktereve të dëmshme te minjtë me pneumoni ose infeksione të traktit urinar.

Do të duhet kohë përpara se fabimicin të përdoret si ilaç. Për t’u miratuar, ilaçi duhet të kalojë në tre faza të provave klinike. Në fazën e parë, marrin pjesë një numër më i vogël subjektesh, zakonisht midis 20 dhe 100 (ose më rrallë disa qindra) dhe përcakton një vlerësim paraprak të sigurisë dhe efektivitetit të barit.

Në fazën e dytë, efektiviteti testohet në një numër më të madh subjektesh, zakonisht midis 50 dhe 300, dhe analizohen mënyra të ndryshme të administrimit të dozave.

Në fazën e tretë, merr pjesë numri më i madh i pjesëmarrësve – nga qindra në dhjetëra mijëra, në varësi të sëmundjes për të cilën është duke u zhvilluar ilaçi ose vaksina. Në këtë pikë, një kandidat i veçantë krahasohet me një placebo për të testuar suksesin aktual të ilaçit të zhvilluar, dhe siguria testohet shtesë dhe përcaktohen efektet anësore.

Hulumtimi u botua në revistën “ACS Central Science”.

Vendi

Kontrabanda me migrantë: Policia e Kosovës parandalon dy raste, në Hani të Elezit përdoret droni

Published

on

By

Departamenti i Kufirit i Policisë së Kosovës ka parandaluar dy raste të ndryshme të kontrabandës me migrantë gjatë ditës së mërkurë, duke vënë në pranga katër shtetas kosovarë të përfshirë në këto rrjete ilegale. Aksionet janë zhvilluar në dy pika të ndryshme kufitare, në rajonin e Rugovës dhe në Hani të Elezit.

Në rastin e parë, zyrtarët policorë nga Stacioni për Mbikëqyrjen e Kufirit në Radavc ndaluan një automjet në zonën e Rugovës, i cili po lëvizte në drejtim të kufirit me Malin e Zi. Gjatë kontrollit, në automjet u gjetën 12 shtetas nga Sudani, të cilët posedonin dokumente azilkërkimi nga Greqia. Shoferi kosovar me inicialet B.K. është arrestuar menjëherë, ndërsa migrantët sudanezë janë dërguar në Qendrën e Mbajtjes në Magurë.

Rasti i dytë u zbulua në fshatin Seqishtë të Hanit të Elezit, ku policia përdori dronët për vëzhgimin e terrenit në kuadër të planit operativ “Migrimi ilegal”. Përmes dronit u diktuan dy persona duke kaluar në këmbë vijën kufitare nga fshati Bllacë i Maqedonisë së Veriut drejt Kosovës, ku po i priste një automjet me targa vendore. Ndërhyrja e shpejtë e njësive patrulluese rezultoi me arrestimin e tre kosovarëve (Q.C., P.L. dhe A.B.) dhe ndalimin e një shtetasi nga Bangladeshi.

Me urdhër të prokurorit, të katër të dyshuarit kosovarë nga të dyja rastet janë dërguar në mbajtje, ndërsa shtetasi nga Bangladeshi, i trajtuar si viktimë e kontrabandës, është strehuar në Qendrën për Migrantë në Vranidoll. Në cilësinë e provave materiale, policia ka sekuestruar një automjet dhe katër telefona celularë.

Continue Reading

Sport

Shkencëtarët paralajmërojnë FIFA-n se nxehtësia ekstreme rrezikon lojtarët

Published

on

By

Një grup prej 20 ekspertësh dhe shkencëtarësh ndërkombëtarë të fushës së shëndetësisë dhe klimës i kanë dërguar një letër të hapur FIFA-s, ku paralajmërojnë se udhëzimet aktuale për mbrojtjen nga nxehtësia gjatë Kupës së Botës janë të pamjaftueshme. Sipas studiuesve nga Britania e Madhe, SHBA, Kanadaja dhe Australia, rregullat e shtëpisë botërore të futbollit nuk përkojnë me shkencën aktuale dhe i vënë lojtarët në rrezik serioz për lëndime apo probleme shëndetësore.

Paralajmërimi vjen për shkak se temperaturat në 14 nga 16 stadiumet e turneut që do të mbahet në SHBA, Kanadà dhe Meksikë pritet të kalojnë në nivele kritike. Në disa pjesë të SHBA-së jugore dhe Meksikës veriore, termometri pritet të shënojë deri në 40 gradë Celsius, ku kombinimi i nxehtësisë me lagështinë e lartë krijon stres ekstrem në trupin e sportistëve.

Në anën tjetër, FIFA ka reaguar duke thënë se është plotësisht e përkushtuar për sigurinë e pjesëmarrësve. Organizatorët kanë paraparë masa si pushime të detyrueshme 3-minutëshe për freskim në çdo pjesë loje, ulëse me klimë të kontrolluar për stafin dhe rezervistët, si dhe lehtësime për tifozët, duke përfshirë zonat me hije dhe shpërndarjen e shtuar të ujit. Megjithatë, ekspertët insistojnë për protokolle më të rrepta, duke përfshirë edhe mundësinë e shtyrjes së ndeshjeve në kushte ekstreme.

Continue Reading

Vendi

Studentët e Artit dhe Medias Digjitale në UBT prezantojnë koleksione unike llampash dhe identitete brendesh

Published

on

By

Në kuadër të “Ditëve të Artit dhe Dizajnit” në UBT, studentët e Artit dhe Medias Digjitale prezantuan projektet e tyre kreative në lëndën “Advanced Multimedia”, nën mentorimin e profesorit Dardan Luta, duke sjellë ide inovative që ndërthurin dizajnin e produktit me identitetin vizual të brendit.

Projekti i këtij viti u fokusua në krijimin e një identiteti të ri të markës përmes dizajnimit të një koleksioni llampash me tematikë të veçantë. Studentët zhvilluan koncepte unike që reflektojnë stile të ndryshme estetike, nga minimalizmi dhe dizajni futuristik, deri te format organike, duke synuar krijimin e një identiteti vizual të dallueshëm dhe modern.

Përveç dizajnimit të produktit, projektet përfshinë edhe krijimin e logos, përzgjedhjen e paletës së ngjyrave, idetë për paketim dhe materialet promovuese vizuale. Përmes kësaj qasjeje multidisiplinare, studentët eksploruan mënyrën se si dizajni i produktit dhe brendimi bashkëpunojnë për të ndërtuar një përvojë të fortë dhe të paharrueshme të markës.

Ky aktivitet dëshmoi kreativitetin, inovacionin dhe aftësitë profesionale të studentëve të AMD-së, duke reflektuar qasjen moderne të UBT-së në zhvillimin e talenteve në fushën e artit, dizajnit dhe komunikimit vizual.

Continue Reading

Lajmet

Defekti me rrymë bllokon 50 minatorë në Trepçë, shumica evakuohen

Published

on

By

Një defekt teknik me energjinë elektrike ka lënë të bllokuar për disa orë rreth 50 minatorë në minierën e Trepçës në Stan Tërg, të cilët kishin mbetur në zgafellë që nga ora 01:30 pas mesnate.

Kryetari i Sindikatës së Minatorëve të Trepçës, Ibrahim Januzi, ka konfirmuar rastin duke bërë të ditur se një pjesë e punëtorëve tashmë kanë arritur të dalin mbi sipërfaqe. Detaje shtesë ka dhënë edhe drejtori i minierës, Shyqyri Sadiku, i cili saktësoi se shumica e minatorëve kanë dalë, por 18 prej tyre ndodhen ende brenda, ndërsa po punohet për gjetjen e një zgjidhjeje alternative. Sadiku siguroi se gjendja shëndetësore e minatorëve të ngujuar është stabile.

Ky incident pason dy raste të ngjashme të ndodhura në fillim të këtij viti, ku më 11 janar pesë pompistë mbetën të bllokuar për nëntë orë, ndërsa më 26 janar minatorët e ndërrimit të dytë u ngujuan për rreth shtatë orë, që të dyja herët si pasojë e problemeve teknike dhe defekteve me rrymë. /Kosovapress/

Continue Reading

Të kërkuara