Lajmet

​Shkencëtarët zbulojnë molekulën që shkatërron 300 baktere rezistuese ndaj antibiotikëve

Hulumtimi u botua në revistën “ACS Central Science”.

Published

on

Bakteret bëhen gjithnjë e më rezistuese ndaj antibiotikëve me kalimin e kohës, duke shkaktuar probleme për shumë shkencëtarë dhe organizata shëndetësore.

Shkencëtarët së fundmi kanë gjetur një molekulë që mund të kontrollojë në mënyrë efektive bakteret rezistuese ndaj të gjitha llojeve të antibiotikëve. Është përbërja fabimicin, e cila nëse kalon testet klinike te njerëzit, mund të përdoret në luftën kundër disa prej infeksioneve më kokëfortë.

Një trajtim i ri potencial synon bakteret gram-negative, një grup patogjenësh që janë të vështirë për t’u shkatërruar dhe që zakonisht janë shkaktarë të infeksioneve të traktit urinar, pneumonisë dhe madje edhe të qarkullimit të gjakut, shkruan Science Alert.

Këto lloj bakteresh janë rezistuese ndaj antibiotikëve për shkak të membranës së jashtme mbrojtëse që krijon një lloj muri që nuk lejon kalimin e substancave të dëmshme për to; si ilaçet.

Sipas hulumtimit të publikuar në vitin 2022 në “Lancet”, rezistenca bakteriale ndaj antibiotikëve merr rreth 3.500 jetë çdo ditë, duke e bërë atë shkakun kryesor të vdekjeve në mbarë botën.

Një studim i kryer në një spital anglez pati rezultate të ngjashme dekurajuese, të cilat treguan se më shumë se një e treta e njerëzve me infeksione të gjakut me baktere gram-negative vdiqën brenda një viti.

Gjatë hulumtimit, fabimicin arriti të depërtojë atë shtresë të jashtme problematike, duke mos i shkaktuar shumë dëm të shëndetshëm, pra bakteret që na duhen.

Shkencëtarët fillimisht analizuan një antibiotik të njohur si efektiv kundër baktereve gram-pozitive dhe bënë disa ndryshime strukturore në të për t’i dhënë molekulës aftësinë për të depërtuar në mbrojtjen e fuqishme të varianteve gram-negative.

Kur u testua në laborator dhe në minj, ky përbërës funksionoi kundër më shumë se 300 llojeve të baktereve rezistuese ndaj ilaçeve. Për më tepër, ai madje uli nivelet e baktereve të dëmshme te minjtë me pneumoni ose infeksione të traktit urinar.

Do të duhet kohë përpara se fabimicin të përdoret si ilaç. Për t’u miratuar, ilaçi duhet të kalojë në tre faza të provave klinike. Në fazën e parë, marrin pjesë një numër më i vogël subjektesh, zakonisht midis 20 dhe 100 (ose më rrallë disa qindra) dhe përcakton një vlerësim paraprak të sigurisë dhe efektivitetit të barit.

Në fazën e dytë, efektiviteti testohet në një numër më të madh subjektesh, zakonisht midis 50 dhe 300, dhe analizohen mënyra të ndryshme të administrimit të dozave.

Në fazën e tretë, merr pjesë numri më i madh i pjesëmarrësve – nga qindra në dhjetëra mijëra, në varësi të sëmundjes për të cilën është duke u zhvilluar ilaçi ose vaksina. Në këtë pikë, një kandidat i veçantë krahasohet me një placebo për të testuar suksesin aktual të ilaçit të zhvilluar, dhe siguria testohet shtesë dhe përcaktohen efektet anësore.

Hulumtimi u botua në revistën “ACS Central Science”.

Lajmet

Asociacioni i Komunave kritikon Ministrinë e Arsimit: Viti shkollor nisi, ju ende jo

Published

on

Asociacioni i Komunave të Kosovës ka shprehur shqetësim për problemet me të cilat, sipas tij, ka nisur viti i ri shkollor në Kosovë.

Drejtori ekzekutiv i këtij asociacioni, Sazan Ibrahimi, ka thënë se bazuar në informatat e pranuara nga drejtorët komunalë të arsimit, një numër i madh i nxënësve e kanë nisur mësimin pa tekstet shkollore, ndërsa shkollave u mungon edhe dokumentacioni i nevojshëm shkollor dhe kurrikular.

Sipas Asociacionit, shqetësuese janë edhe raportimet e prindërve se në disa raste mjetet financiare për blerjen e teksteve shkollore ende nuk janë transferuar.

AKK-ja ka kritikuar Ministrinë e Arsimit, duke vlerësuar se këto çështje është dashur të përfundohen para fillimit të vitit shkollor dhe jo pasi mësimi ka nisur.

“Mësimi ka filluar, Ministria ende jo!”, thuhet në reagimin e Asociacionit.

AKK-ja i ka kërkuar Ministrisë së Arsimit që urgjentisht t’i përmbushë obligimet e saj dhe të mos ua bartë komunave, shkollave, mësimdhënësve dhe prindërve pasojat e vonesave në nivelin qendror.
“Nxënësit duhet t’i kenë librat dhe shkollat dokumentacionin që në ditën e parë. Arsimi nuk improvizohet!”, ka thënë ai./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Kurti paralajmëron takime të reja me LDK-në

Published

on

Kryeministri në detyrë, Albin Kurti, ka paralajmëruar takime të reja me Lidhjen Demokratike të Kosovës sa i përket çështjes së presidentit. Ka deklaruar se përkundër kundërshtive brenda LDK-së, marrëveshja për emrin e Bekim Sejdiut për president, është ende valide.

Ai tha se takimet e reja me LDK-në do të zhvillohen për t’u gjetur zgjidhje.

“Flasim në Prishtinë për këto çështjet tjera. Këtu jemi për eficiencë të energjisë. Por, natyrisht, siç kam thënë mbrëmë, do të zhvillojmë edhe takime dhe mbledhje. Për neve marrëveshja politike është valide”, tha Kurti.

Ai nuk përjashtoi që një takim i tij me liderin e LDK-së, Lumir Abdixhiku, të mbahet dikur më vonë, por konfirmoi se diçka e tillë nuk ndodhi në mëngjes.

“Jo se në mëngjes u nisa për Viti”, tha ai.

Kurti i bëri këto deklarata pas ceremonisë së përurimit të implementimit të masave të efiçiencës së energjisë në shkollën “28 Nëntori” në Viti.

Një ditë më parë, Avdullah Hoti, Hykmete Bajrami, Arben Gashi, Janina Ymeri, Armend Zemaj e Kujtim Shala dolën kundër marrëveshjes që kryetari i këtij subjekti e arriti me Vetëvendosjen për të propozuar Bekim Sejdiun për president. Madje marrëveshja u mbështet edhe nga Kryesia e partisë. Pa këto vota, votimi i Sejdiut duket i paarritshëm nëse nuk përfshihen parti të tjera shqiptare./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Qasja e përmbajtur e Sirisë ndaj Izraelit bart rreziqe

Published

on

By

Opinion -Al Jazeer

Përmbajtja e Damaskut mund të nxisë më tej cenimin izraelit dhe të humbasë besimin e publikut sirian.

Javën e kaluar, Izraeli sulmoi sërish territorin sirian. Forcat izraelite bombarduan një kodër afër Beit Jinn-it në zonën rurale perëndimore të Damaskut, ndërsa ushtarët bastisën një fshat në provincën e Quneitras.

Sulmet erdhën vetëm pak ditë pasi aeroplanët luftarakë izraelitë goditën bazën ushtarake Abu al-Duhur në veri të Sirisë, duke shkaktuar dëme të mëdha. Izraeli tha se goditja kishte për qëllim parandalimin e një dislokimi të mundshëm ushtarak turk atje, edhe pse si Damasku ashtu edhe Ankara i hodhën poshtë këto pretendime. Sulmet izraelite kanë vazhduar përkundër përpjekjeve të Sirisë për ç’tensionim përmes diplomacisë dhe kritikave nga Uashingtoni për sulmin në Abu al-Duhur.

Duke iu shmangur përplasjes, qeveria e Ahmed al-Sharaa vazhdon të insistojë që Izraeli të tërhiqet nga territori sirian që ka pushtuar dhe që Damasku duhet të mbetet i lirë të rindërtojë forcat e tij të armatosura e të bashkëpunojë me partnerët që zgjedh vetë.

E gjithë kjo shpërfaq më shumë sesa thjesht dobësinë ushtarake të Sirisë. Kjo sugjeron se udhëheqja e re siriane beson se sovraniteti mund të rikthehet duke rindërtuar fillimisht kapacitetet e shtetit. Kjo strategji, megjithatë, bart rreziqe potenciale: Izraeli mund të vazhdojë të cenojë sovranitetin sirian duke shfrytëzuar përmbajtjen e Sirisë; si dhe qeveria siriane mund të fillojë përfundimisht të humbasë besimin e sirianëve dhe të publikut më të gjerë arab, mes të cilëve Izraeli shihet në mënyrë dërrmuese si kërcënim.

Dobësia e Sirisë është reale. Në fund të vitit 2024, pas rënies së ushtrisë së ish-presidentit Bashar al-Assad, Izraeli goditi asete strategjike ushtarake në të gjithë vendin. Qeverisë së re iu desh më pas të fillonte ngritjen e një arkitekture të sigurisë kombëtare nga institucionet jofunksionale dhe një mozaik grupesh të armatosura.

Për momentin, një përgjigje ushtarake siriane e aftë për të ndryshuar sjelljen e Izraelit është e vështirë të imagjinohet.

Në vend të kësaj, al-Sharaa ka vendosur rimëkëmbjen ekonomike dhe legjitimitetin ndërkombëtar në krye të prioriteteve të tij. Qeveria e tij është përqendruar në rindërtimin e institucioneve shtetërore, ristrukturimin e sektorit të sigurisë, rikthimin e furnizimit me energji, përmirësimin e marrëdhënieve me jashtë dhe rilidhjen e Sirisë me ekonominë ndërkombëtare. Por rindërtimi i Sirisë është një sfidë e jashtëzakonshme.

Banka Botërore vlerëson se rindërtimi i aseteve fizike të dëmtuara të Sirisë do të kushtojë rreth 216 miliardë dollarë. Një shtet që përballet me nevojë të tillë nuk mund ta rikthejë autoritetin e tij vetëm përmes institucioneve ushtarake. Ai ka nevojë për të ardhura, energji elektrike, administratë funksionale, qasje bankare, investime dhe marrëdhënie të jashtme.

Al-Sharaa ka arritur progres të ndjeshëm në frontin ndërkombëtar. Uashingtoni shpërbëu programin e gjerë të sanksioneve ndaj Sirisë në vitin 2025, ndërsa Bashkimi Evropian hoqi sanksionet e tij ekonomike, edhe pse masat e targetuara dhe ato që lidhen me sigurinë mbeten në fuqi. Më 24 gusht, Uashingtoni gjithashtu hoqi Sirinë nga lista e Shteteve Sponsore të Terrorizmit, duke eliminuar një tjetër pengesë kryesore për normalizimin financiar dhe investimet.

Për Damaskun, këto hapa zgjerojnë burimet me të cilat shteti mund të qeverisë; ato nuk janë thjesht një përfitim ekonomik nga shmangia e luftës.

Kjo e bën gjithashtu kontestin me Izraelin më me peshë. Strategjia e rindërtimit të Sirisë tashmë varet shumë pikërisht nga qasja ndërkombëtare që viteve të izolimit uua kishte mohuar. Një përshkallëzim i madh ushtarak me Izraelin mund të dëmtonte besimin e investitorëve, të komplikonte riintegruarjen e Sirisë në sistemin bankar ndërkombëtar dhe të dobësonte mbështetjen diplomatike nga e cila varet rimëkëmbja e saj.

Kjo gjithashtu mund ta ekspozonte Damaskun ndaj një presioni të ri politik nga Uashingtoni dhe BE-ja, edhe nëse kjo nuk do të përkthehej automatikisht në rivendosjen e sanksioneve të gjera.

Dilema prandaj po bëhet më e mprehtë: Përmbajtja e ndihmon Damaskun të ruajë mjedisin ndërkombëtar që i nevojitet për të rindërtuar shtetin, por gjithashtu i jep hapësirë Izraelit të kufizojë pikërisht ato kapacitete ushtarake dhe strategjike që Siria po përpiqet të rindërtojë.

Izraeli ka shqetësime sigurie rreth qeverisë së re siriane, udhëheqja e së cilës doli nga një lëvizje e armatosur islamike, dhe është gjithnjë e më i alarmuar nga marrëdhënia ushtarake e Turqisë me Damaskun. Por kërkesat izraelite janë shtrirë përtej parandalimit të forcave armiqësore që t’i afrohen kufirit të saj.

Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu ka kërkuar çmilitarizimin e provincave Quneitra, Deraa dhe Suwayda të Sirisë. Qeveria e tij po ashtu kundërshtoi dislokimin e forcave që i përkasin ushtrisë së re të Sirisë në jug të Damaskut dhe ka kërkuar të kufizojë fushëveprimin e bashkëpunimit ushtarak të Damaskut me Turqinë.

Izraeli qartazi dëshiron të kufizojë rindërtimin e kapaciteteve ushtarake të Sirisë. Ai e sheh këtë ndërhyrje përmes prizmit të sigurisë parandaluese. Damasku e sheh të njëjtën çështje përmes prizmit të sovranitetit: Një shtet që nuk mund të vendosë se ku do të dislocohet ushtria e tij apo me kë stërvitet, nuk e ka rikthyer plotësisht autonominë strategjike.

Ky është një nga rreziqet qendrore të strategjisë së al-Sharaa-s. Siria po i shmanget një përplasjeje të pafitueshme pjesërisht për të rindërtuar kapacitetet e pushtetit shtetëror, ndërkohë që po këto kapacitete po bëhen gjithnjë e më shumë objekt i presionit izraelit.

Përmbajtja ka kufijtë e vet. Siria ka mbështetjen e shteteve të tjera arabe, ndërsa Shtetet e Bashkuara dhe BE-ja kanë mbështetur rindërtimin e një shteti funksional sirian si pjesë e qasjes së tyre ndaj stabilitetit rajonal. Damasku ka shprehur gjithashtu në mënyrë të përsëritur interesin për arritjen e një marrëveshjeje sigurie me Izraelin.

E megjithatë, asnjë nga këto nuk e ka ndalur aksionin ushtarak izraelit.

Rreziku tjetër ka të bëjë me opinionin publik sirian. Të dukurit pafundësisht i paaftë për t’iu përgjigjur sulmeve izraelite mund të dëmtojë përfundimisht pozitën publike të al-Sharaa-s dhe legjitimitetin e qeverisë së tij.

Një sondazh i madh nga Arab Center Washington DC i realizuar në vitin 2025 zbuloi se 74 për qind e sirianëve kundërshtonin njohjen e Izraelit, 70 për qind refuzonin një marrëveshje që nuk përfshinte kthimin e Lartësive Golan, dhe 88 për qind besonin se Izraeli kërcënonte sigurinë dhe stabilitetin e Sirisë. Në të njëjtën kohë, 61 për qind thanë se politika e jashtme e qeverisë aktuale pasqyronte pikëpamjet e popullit sirian.

Gjetjet janë të rëndësishme pikërisht sepse e ndërlikojnë tablonë. Sondazhi i paraprin përplasjeve të fundit dhe nuk na tregon nëse sirianët favorizojnë hakmarrjen ushtarake. Ai vendos linja të kuqe politike, jo një kërkesë publike për luftë.

Sondazhet e tjera më të gjera arabe tregojnë në të njëjtin drejtim. Në të gjitha vendet e anketuara në Indeksin e Opinionit Arab të vitit 2025, kundërshtimi ndaj njohjes së Izraelit mbeti dërrmues.

Thënë kjo, Siria nën sundimin e Assad-ëve përgjithësisht i shmangej gjithashtu përplasjes me Izraelin, ndërsa ruante një reputacion për përkatësinë në kampin rajonal të “rezistencës”. Modeli i vjetër kombinonte shmangien e luftës direkte me aleancat dhe rrjetet e armatosura që i jepnin Damaskut ndikim rajonal.

Qeveria e al-Sharaa-s duket se po bën një bast tjetër, duke u përqendruar në konsolidimin e institucioneve, rimëkëmbjen ekonomike, qasjen ndërkombëtare dhe ushtrinë kombëtare të rindërtuar.

Kjo nuk zëvendëson sovranitetin territorial. Është një përpjekje për të rindërtuar mjetet për ushtrimin e tij.

Basti do të bëhet më i vështirë për t’u mbrojtur, si brenda ashtu edhe jashtë vendit, nëse kapaciteti i rikthyer shtetëror nuk i jep përfundimisht Sirisë kontroll më të madh mbi territorin e saj, zgjedhjet e saj të sigurisë dhe marrëdhëniet e saj të jashtme.

Pikëpamjet e shprehura në këtë artikull janë të autorit dhe nuk pasqyrojnë domosdoshmërisht qëndrimin redaktues të Al Jazeera-s.

Ehab Badwi

Ehab Badwi është politolog dhe hulumtues në Qeverisje dhe Politika në Gjermani, me përvojë të gjerë profesionale në politikat publike ndërkombëtare dhe menaxhimin strategjik.

 

Continue Reading

Lajmet

Aksident i rëndë në Shqipëri, një i vdekur dhe dy të lënduar

Published

on

Një aksident i rëndë me pasojë vdekjen e një personi është regjistruar mëngjesin e sotëm në rrugën Fushë Krujë–Rinas, pranë Urës së Gjolës, në zonën e Tiranës.

Sipas informacioneve paraprake, dy automjete janë përplasur kokë më kokë. Për pasojë, një person ka humbur jetën, ndërsa dy të tjerë kanë mbetur të plagosur rëndë, shkruan vizionplus.tv.

Të plagosurit janë transportuar me urgjencë drejt Spitalit të Traumës në Tiranë, ku po marrin ndihmën e nevojshme mjekësore.

Në vendngjarje ndodhen shërbimet e Policisë së Tiranës, të cilat po punojnë për zbardhjen e rrethanave dhe shkaqeve të aksidentit./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara