Lajmet

​Shkencëtarët zbulojnë molekulën që shkatërron 300 baktere rezistuese ndaj antibiotikëve

Hulumtimi u botua në revistën “ACS Central Science”.

Published

on

Bakteret bëhen gjithnjë e më rezistuese ndaj antibiotikëve me kalimin e kohës, duke shkaktuar probleme për shumë shkencëtarë dhe organizata shëndetësore.

Shkencëtarët së fundmi kanë gjetur një molekulë që mund të kontrollojë në mënyrë efektive bakteret rezistuese ndaj të gjitha llojeve të antibiotikëve. Është përbërja fabimicin, e cila nëse kalon testet klinike te njerëzit, mund të përdoret në luftën kundër disa prej infeksioneve më kokëfortë.

Një trajtim i ri potencial synon bakteret gram-negative, një grup patogjenësh që janë të vështirë për t’u shkatërruar dhe që zakonisht janë shkaktarë të infeksioneve të traktit urinar, pneumonisë dhe madje edhe të qarkullimit të gjakut, shkruan Science Alert.

Këto lloj bakteresh janë rezistuese ndaj antibiotikëve për shkak të membranës së jashtme mbrojtëse që krijon një lloj muri që nuk lejon kalimin e substancave të dëmshme për to; si ilaçet.

Sipas hulumtimit të publikuar në vitin 2022 në “Lancet”, rezistenca bakteriale ndaj antibiotikëve merr rreth 3.500 jetë çdo ditë, duke e bërë atë shkakun kryesor të vdekjeve në mbarë botën.

Një studim i kryer në një spital anglez pati rezultate të ngjashme dekurajuese, të cilat treguan se më shumë se një e treta e njerëzve me infeksione të gjakut me baktere gram-negative vdiqën brenda një viti.

Gjatë hulumtimit, fabimicin arriti të depërtojë atë shtresë të jashtme problematike, duke mos i shkaktuar shumë dëm të shëndetshëm, pra bakteret që na duhen.

Shkencëtarët fillimisht analizuan një antibiotik të njohur si efektiv kundër baktereve gram-pozitive dhe bënë disa ndryshime strukturore në të për t’i dhënë molekulës aftësinë për të depërtuar në mbrojtjen e fuqishme të varianteve gram-negative.

Kur u testua në laborator dhe në minj, ky përbërës funksionoi kundër më shumë se 300 llojeve të baktereve rezistuese ndaj ilaçeve. Për më tepër, ai madje uli nivelet e baktereve të dëmshme te minjtë me pneumoni ose infeksione të traktit urinar.

Do të duhet kohë përpara se fabimicin të përdoret si ilaç. Për t’u miratuar, ilaçi duhet të kalojë në tre faza të provave klinike. Në fazën e parë, marrin pjesë një numër më i vogël subjektesh, zakonisht midis 20 dhe 100 (ose më rrallë disa qindra) dhe përcakton një vlerësim paraprak të sigurisë dhe efektivitetit të barit.

Në fazën e dytë, efektiviteti testohet në një numër më të madh subjektesh, zakonisht midis 50 dhe 300, dhe analizohen mënyra të ndryshme të administrimit të dozave.

Në fazën e tretë, merr pjesë numri më i madh i pjesëmarrësve – nga qindra në dhjetëra mijëra, në varësi të sëmundjes për të cilën është duke u zhvilluar ilaçi ose vaksina. Në këtë pikë, një kandidat i veçantë krahasohet me një placebo për të testuar suksesin aktual të ilaçit të zhvilluar, dhe siguria testohet shtesë dhe përcaktohen efektet anësore.

Hulumtimi u botua në revistën “ACS Central Science”.

Rajoni

Ka nisur protesta në Shkup, studentë nga Kosova në mbështetje të kolegëve

Published

on

Ka nisur grumbullimi i qytetarëve dhe studentëve në Shkup për protestën e paralajmëruar nga studentët e universiteteve në gjuhën shqipe, të cilët kërkojnë mbrojtjen e të drejtës për përdorimin e gjuhës shqipe në provimet profesionale.

Protesta, e organizuar me moton “Bashkohuni me studentët – të gjithë një zëri”, pjesëmarrësit kanë filluar të mblidhen në Urën e Gurit.

Në mbështetje të kolegëve të tyre kanë ardhur edhe studentë nga Kosova, të cilët thanë se përkrahja e tyre nuk do të mungojë dhe se protestat do të zhvillohen në mënyrë të qytetëruar.

“Studentët në Maqedoninë e Veriut nuk janë vetë, ne jemi këtu për t’i ndihmuar. Duam të tregojmë se mbështetja jonë është e vazhdueshme dhe nuk do të ndalemi këtu”, tha një student nga Kosova. Ai shtoi se në protestë po marrin pjesë të rinj nga të gjitha qytetet e Kosovës.

“Ne kemi ardhur si grup me autobus dhe këtë protestë po e bëjmë në mënyrë të qytetëruar. Jemi prej të gjitha qyteteve të Kosovës”, u shpreh ai.

Organizatorët u kanë bërë thirrje edhe sportistëve, artistëve dhe figurave publike që t’i bashkohen protestës dhe të mbështesin kërkesat e studentëve.

Kjo është protesta e dytë e organizuar nga studentët, pas asaj të mbajtur më 6 prill të këtij viti.

Continue Reading

Aktualitet

Gjendet i vdekur një burrë në “Ulpianë”

Published

on

Një burrë është gjetur i vdekur sot pas mesditës në lagjen “Ulpiana” në Prishtinë.

Lajmin e ka konfirmuar zëdhënësi i Policisë për rajonin e Prishtinës, Enis Pllana, i cili bëri të ditur se rasti është raportuar rreth orës 14:30.

Pas marrjes së informatës, ekipet e urgjencës dhe policia kanë dalë menjëherë në vendngjarje, ku ekipi mjekësor ka konstatuar vdekjen e viktimës.

“Rreth orës 14:30 kemi pranuar informatën se një person pa shenja jete gjendet në lagjen Ulpiana në Prishtinë. Vdekjen e viktimës (mashkull) e ka konstatuar ekipi mjekësor në vendin e ngjarjes”, ka deklaruar Pllana.

Policia, në koordinim me Prokurorin e Shtetit, ka nisur menjëherë hetimet dhe po ndërmerr të gjitha veprimet e nevojshme për të ndriçuar dhe sqaruar rrethanat e këtij rasti. Për momentin, autoritetet nuk kanë dhënë detaje shtesë rreth identitetit të viktimës apo shkaqeve të vdekjes.

Continue Reading

Vendi

Ka nisur Java e 17-të e Albanologjisë në Prishtinë

Published

on

Instituti Albanologjik ka hapur sot edicionin e 17-të të Javës së Albanologjisë, një nga ngjarjet më të rëndësishme shkencore në fushën e studimeve shqiptare, e cila do të zgjasë deri më 22 maj.

Përgjatë katër ditëve, studiues nga Kosova, rajoni dhe më gjerë do të prezantojnë tema që lidhen me gjuhën, letërsinë, historinë, folklorin dhe etnologjinë shqiptare, duke trajtuar edhe zhvillime bashkëkohore si inteligjenca artificiale, digjitalizimi i shqipes dhe ndikimi i komunikimit virtual në gjuhë.

Programi përfshin sesione të veçanta për letërsinë shqipe, historiografinë, trashëgiminë kulturore dhe antropologjinë e ushqimit, me fokus në identitetin kulturor dhe zhvillimet moderne të shoqërisë shqiptare.

Organizatorët theksojnë se konferenca synon të promovojë kërkimin shkencor dhe të krijojë hapësirë për shkëmbim akademik mbi gjuhën, kulturën dhe historinë shqiptare.

Continue Reading

Lajmet

Aksident fatal në Koshare të Ferizajt, humb jetën një person

Published

on

Një aksident komunikacioni ka ndodhur sot në fshatin Koshare të Ferizajt, ku si pasojë ka mbetur i vdekur një person i moshës 60-vjeçare.

Sipas njoftimit zyrtar nga Policia e Kosovës, në aksident janë përfshirë dy vetura me targa vendore, ndërsa rasti ka ndodhur rreth orës 12:15. Për shkak të lëndimeve të rënda, viktima ka ndërruar jetë në vendin e ngjarjes.

Zëdhënësi i Policisë për rajonin e Ferizajt, Kanun Veseli, ka konfirmuar detajet e kësaj ngjarjeje tragjike.

“Sot rreth orës 12:15 kemi pranuar informatën se në fshatin Koshare të Ferizajt ka ndodhur një aksident trafiku ku janë përfshirë dy vetura me targa vendore. Si pasojë e këtij aksidenti ka humbur jetën një person, mashkull, i moshës 60 vjeç, vdekja e të cilit është konfirmuar në vendin e ngjarjes nga ekipi mjekësor”, ka thënë Veseli.

Njësitet policore të trafikut kanë dalë menjëherë në vendngjarje dhe po hetojnë shkaqet që çuan deri te ky aksident fatal.

Continue Reading

Të kërkuara