Lajmet

​Shkencëtarët zbulojnë molekulën që shkatërron 300 baktere rezistuese ndaj antibiotikëve

Hulumtimi u botua në revistën “ACS Central Science”.

Published

on

Bakteret bëhen gjithnjë e më rezistuese ndaj antibiotikëve me kalimin e kohës, duke shkaktuar probleme për shumë shkencëtarë dhe organizata shëndetësore.

Shkencëtarët së fundmi kanë gjetur një molekulë që mund të kontrollojë në mënyrë efektive bakteret rezistuese ndaj të gjitha llojeve të antibiotikëve. Është përbërja fabimicin, e cila nëse kalon testet klinike te njerëzit, mund të përdoret në luftën kundër disa prej infeksioneve më kokëfortë.

Një trajtim i ri potencial synon bakteret gram-negative, një grup patogjenësh që janë të vështirë për t’u shkatërruar dhe që zakonisht janë shkaktarë të infeksioneve të traktit urinar, pneumonisë dhe madje edhe të qarkullimit të gjakut, shkruan Science Alert.

Këto lloj bakteresh janë rezistuese ndaj antibiotikëve për shkak të membranës së jashtme mbrojtëse që krijon një lloj muri që nuk lejon kalimin e substancave të dëmshme për to; si ilaçet.

Sipas hulumtimit të publikuar në vitin 2022 në “Lancet”, rezistenca bakteriale ndaj antibiotikëve merr rreth 3.500 jetë çdo ditë, duke e bërë atë shkakun kryesor të vdekjeve në mbarë botën.

Një studim i kryer në një spital anglez pati rezultate të ngjashme dekurajuese, të cilat treguan se më shumë se një e treta e njerëzve me infeksione të gjakut me baktere gram-negative vdiqën brenda një viti.

Gjatë hulumtimit, fabimicin arriti të depërtojë atë shtresë të jashtme problematike, duke mos i shkaktuar shumë dëm të shëndetshëm, pra bakteret që na duhen.

Shkencëtarët fillimisht analizuan një antibiotik të njohur si efektiv kundër baktereve gram-pozitive dhe bënë disa ndryshime strukturore në të për t’i dhënë molekulës aftësinë për të depërtuar në mbrojtjen e fuqishme të varianteve gram-negative.

Kur u testua në laborator dhe në minj, ky përbërës funksionoi kundër më shumë se 300 llojeve të baktereve rezistuese ndaj ilaçeve. Për më tepër, ai madje uli nivelet e baktereve të dëmshme te minjtë me pneumoni ose infeksione të traktit urinar.

Do të duhet kohë përpara se fabimicin të përdoret si ilaç. Për t’u miratuar, ilaçi duhet të kalojë në tre faza të provave klinike. Në fazën e parë, marrin pjesë një numër më i vogël subjektesh, zakonisht midis 20 dhe 100 (ose më rrallë disa qindra) dhe përcakton një vlerësim paraprak të sigurisë dhe efektivitetit të barit.

Në fazën e dytë, efektiviteti testohet në një numër më të madh subjektesh, zakonisht midis 50 dhe 300, dhe analizohen mënyra të ndryshme të administrimit të dozave.

Në fazën e tretë, merr pjesë numri më i madh i pjesëmarrësve – nga qindra në dhjetëra mijëra, në varësi të sëmundjes për të cilën është duke u zhvilluar ilaçi ose vaksina. Në këtë pikë, një kandidat i veçantë krahasohet me një placebo për të testuar suksesin aktual të ilaçit të zhvilluar, dhe siguria testohet shtesë dhe përcaktohen efektet anësore.

Hulumtimi u botua në revistën “ACS Central Science”.

Lajmet

Orkestra “Amadeus” përfaqëson Kosovën në Festivalin Ndërkombëtar “Musica Orbis” në Pragë

Published

on

Orkestra e Fëmijëve dhe të Rinjve “Amadeus” do të përfaqësojë Kosovën në Festivalin Ndërkombëtar “Musica Orbis Festivals 2026”, i cili mbahet në Pragë të Çekisë.

Lajmin e kanë bërë të ditur drejtuesit e orkestrës, duke njoftuar se kjo paraqitje vjen pas një sërë sukseseve dhe vlerësimeve të marra në gara të ndryshme ndërkombëtare.

Gjatë festivalit, Orkestra “Amadeus” do të marrë pjesë në koncertin e hapjes, koncertin gala, si dhe në garën ndërkombëtare të orkestrave, e cila konsiderohet një nga momentet më të rëndësishme të këtij aktiviteti.

Përveç performancave, anëtarët e orkestrës do të kenë mundësi të marrin pjesë edhe në masterklasa me dirigjentë dhe anëtarë të jurisë së festivalit.

Ceremonia e ndarjes së çmimeve do të mbahet të shtunën, më 11 korrik 2026, në orën 19:30, në “National House of Vinohrady” në Pragë.

Sipas drejtuesve të orkestrës, pjesëmarrja në këtë festival është rezultat i muajve të tërë punë, disipline dhe përkushtimi të të rinjve që përmes muzikës do të prezantojnë Kosovën në skenën ndërkombëtare.

Orkestra “Amadeus” ka ftuar bashkatdhetarët që jetojnë në Pragë dhe zonat përreth që t’i bashkohen koncerteve të tyre dhe të mbështesin këtë paraqitje të rëndësishme./A.K/

Continue Reading

Lajmet

NATO do të investojë 40 miliardë dollarë në mbrojtjen kundër dronëve

Published

on

Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, ka njoftuar se vendet anëtare të aleancës do të investojnë më shumë se 40 miliardë dollarë në zhvillimin e kapaciteteve kundër dronëve gjatë pesë viteve të ardhshme.

Deklarata e Ruttes u bë në Forumin e Industrisë së Mbrojtjes të NATO-s në Ankara, ku ai prezantoi disa nga prioritetet e reja të aleancës në fushën e sigurisë.

Investimi vjen në një kohë kur lufta me dronë është shndërruar në një nga elementët kryesorë të konfliktit në Ukrainë. Rusia dhe Ukraina po përdorin qindra dronë çdo ditë në sulme ndaj njëra-tjetrës.

Forca Ajrore e Ukrainës ka bërë të ditur se 351 dronë rusë u drejtuan ndaj territorit ukrainas të dielën në mbrëmje, ndërsa zyrtarët rusë raportuan se më shumë se 430 dronë ukrainas u lëshuan drejt rajonit të Moskës gjatë natës.

Ndërkohë, vendet e NATO-s janë përballur edhe me raste të ndërhyrjeve të dronëve rusë në hapësirën e tyre ajrore gjatë luftës.

Muajin e kaluar, avionë luftarakë nga misioni i policimit ajror të NATO-s në Baltik rrëzuan një dron mbi Letoni, i cili sipas aleancës ishte rezultat i luftës elektronike ruse./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Shpërthime në Damask, Macron i sigurt gjatë vizitës në Siri

Published

on

Presidenti i Francës, Emmanuel Macron, është i sigurt pas raportimeve për shpërthime në qendër të Damaskut të martën në mëngjes, ka njoftuar Pallati Elysee.

Macron ndodhet në kryeqytetin sirian për një takim me homologun e tij sirian, Ahmed al-Sharaa, në pallatin presidencial. Sipas një burimi të sigurisë për BBC, shpërthimet janë shkaktuar nga dy mjete shpërthyese, ndërsa disa persona kanë mbetur të plagosur.

Pallati Elysee ka bërë të ditur se vizita e Macronit në Siri po vazhdon sipas planit. Pas përfundimit të saj, presidenti francez pritet të udhëtojë drejt Turqisë për të marrë pjesë në samitin e NATO-s.

Pas shpërthimeve, në rrjetet sociale janë publikuar pamje të tymit dhe flakëve që ngriheshin nga një automjet pranë një hoteli në kryeqytetin sirian.

Televizioni shtetëror sirian raportoi se, në kohën kur u publikuan lajmet për shpërthimet, presidenti sirian Ahmed al-Sharaa kishte pritur Macronin në pallatin presidencial.

Ekipi i BBC-së, duke analizuar pamjet e publikuara, ka vlerësuar se shpërthimet ndodhën rreth 125 metra larg hotelit “Four Seasons”, në trotuarin e rrugës Shoukry al-Quowatly, një nga akset kryesore të Damaskut.

Sipas zyrtarëve francezë, Macron nuk ka dëgjuar asnjë shpërthim gjatë rrugës për në takimin me presidentin sirian./A.K/

Continue Reading

Lajmet

ASK: Rënie e qarkullimit në shërbime, por rriten punësimi dhe pagat në maj 2026

Published

on

Agjencia e Statistikave të Kosovës (ASK) ka publikuar statistikat afatshkurtra të shërbimeve për muajin maj 2026, duke paraqitur ndryshimet në qarkullim, punësim dhe fondin e pagave në këtë sektor, krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit paraprak.

Sipas të dhënave të ASK-së, indeksi i qarkullimit në sektorët e shërbimeve gjatë muajit maj 2026 ka shënuar rënie prej 4,68 për qind krahasuar me majin e vitit 2025.

Rritje të qarkullimit janë regjistruar në aktivitetet profesionale, shkencore dhe teknike me 3,67 për qind, si dhe në veprimtaritë botuese, prodhimin audio-vizual, transmetimin, telekomunikimin, programimin kompjuterik dhe shërbimet e informacionit me 3,46 për qind.

Ndërkohë, rënie të qarkullimit janë evidentuar në sektorin e hoteleve me 1,55 për qind, në bar-restorante me 2,82 për qind, në transport dhe magazinim me 3,25 për qind, si dhe në veprimtaritë administrative dhe mbështetëse me 21,81 për qind.

Sa i përket punësimit, ASK ka bërë të ditur se numri i të punësuarve në sektorët e shërbimeve ka shënuar rritje prej 4,42 për qind në maj 2026, krahasuar me të njëjtin muaj të vitit 2025.

Rritje të punësimit janë regjistruar në të gjitha aktivitetet e përfshira në statistika. Rritjen më të madhe e ka shënuar sektori i bar-restoranteve me 5,84 për qind, i ndjekur nga aktivitetet profesionale, shkencore dhe teknike me 5,65 për qind, si dhe veprimtaritë botuese, prodhimi audio-vizual, transmetimi, telekomunikimi, programimi kompjuterik dhe shërbimet e informacionit me 4,63 për qind.

Rritje të numrit të të punësuarve janë regjistruar edhe në transport dhe magazinim me 2,86 për qind, në veprimtaritë administrative dhe mbështetëse me 2,80 për qind, si dhe në sektorin e hoteleve me 2,38 për qind.

Ndërkaq, fondi i pagave dhe mëditjeve në sektorët e shërbimeve ka shënuar rritje prej 16,43 për qind në maj 2026, krahasuar me majin e vitit paraprak.

Sipas ASK-së, rritjen më të madhe të fondit të pagave e ka shënuar sektori bar-restorante me 22,49 për qind, pasuar nga aktivitetet profesionale, shkencore dhe teknike me 16,42 për qind dhe aktivitetet administrative dhe mbështetëse me 16,29 për qind.

Rritje të fondit të pagave janë evidentuar edhe në sektorin e hoteleve me 15,21 për qind, në veprimtaritë botuese, prodhimin audio-vizual, transmetimin, telekomunikimin, programimin kompjuterik dhe shërbimet e informacionit me 14,80 për qind, si dhe në transport dhe magazinim me 13,30 për qind./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara