Lajmet

​Shenja e parë e melanomës

Published

on

Melanoma është një formë serioze e kancerit të lëkurës që fillon në qelizat e njohura si melanocitet.

Megjithëse më pak e zakonshme se karcinoma e qelizave bazale (BCC) dhe karcinoma e qelizave squamous (SCC), melanoma është më e rrezikshme për shkak të aftësisë së saj për t’u përhapur më shpejt në organet e tjera nëse nuk trajtohet në një fazë të hershme.

Shenja e parë e melanomës është zakonisht një nishan i ri ose një ndryshim në pamjen e një nishani ekzistues – ai po bëhet më i madh, ka ndryshuar formë ose ngjyrë, është gjakderdhje ose kruajtje. Faktorët që rrisin rrezikun e kancerit të lëkurës janë:

Banja e diellit në dhomë me diell – njerëzit që përdorin shtretër për rrezitje ose llamba dielli kanë një rrezik në rritje të zhvillimit të të gjitha llojeve të kancerit të lëkurës.

Raca ose kombësia – Shkalla e melanomës është rreth 20 herë më e lartë tek të bardhët sesa në afrikano -amerikanët. Sidoqoftë, një person i çdo race apo kombësie mund të zhvillojë melanoma.

Lëkura e bardhë – Njerëzit me lëkurë të ndritshme, flokë bionde ose të kuqe, sy blu kanë një rrezik në rritje të zhvillimit të melanomës. Ky rrezik është gjithashtu më i lartë për njerëzit, lëkura e të cilëve ka tendencë të digjet më shumë sesa të nxihet.

Ekspozimi i pambrojtur ndaj rrezeve UVA dhe UVB – Ekspozimi ndaj rrezatimit ultraviolet (UV) nga dielli luan një rol të madh në zhvillimin e kancerit të lëkurës.

Gjenetika – Rreth 10% e njerëzve me melanoma kanë një histori familjare të sëmundjes. Nëse një person ka një të afërm (prind, vëlla, motër) i cili është diagnostikuar me melanoma, rreziku individual i atij personi që të zhvillojë melanoma është 2 deri në 3 herë më i lartë se rreziku mesatar. Ky rrezik rritet nëse anëtarët e familjes që jetojnë në vende të ndryshme diagnostikohen me melanoma. Prandaj rekomandohet që të afërmit e ngushtë të një personi me melanoma të shqyrtohen në mënyrë rutinore për lëkurën.

Nishanet atipike – Njerëzit me shumë nishane ose nishane të pazakontë të quajtur nevi displastikë ose nishane atipikë kanë një rrezik më të lartë të zhvillimit të melanomës. Ato janë nishane të mëdhenj që kanë një ngjyrë dhe formë të parregullt. Mjeku juaj mund të rekomandojë marrjen e fotografive të rregullta të lëkurës për të vëzhguar me kujdes lëkurën e njerëzve me shumë nishane.

Sistemi imunitar i dobësuar – Njerëzit që kanë një sistem imunitar të dobësuar ose përdorin ilaçe të caktuara që shtypin funksionin imunitar kanë një rrezik më të lartë të zhvillimit të kancerit të lëkurës, përfshirë melanomën.

Mosha – megjithëse mosha mesatare e njerëzve të diagnostikuar me melanoma është 65, mosha mesatare në të cilën njerëzit diagnostikohen me melanoma është pak më shumë se 50 vjet. Gjysma e njerëzve me melanoma diagnostikohen kur janë nën moshën 50-vjeç, sipas faqes zyrtare të Shoqërisë Amerikane të Onkologjisë Klinike.

Këtu janë faktorët që mund të ndihmojnë në zvogëlimin e rrezikut të kancerit të lëkurës:

-Përdorimi i përditshëm i një game të gjerë të kremrave kundër diellit me një faktor mbrojtës 15+

-Përdorimi i kremrave kundër diellit, syzeve të diellit që bllokojnë rrezet UV dhe kapelave me buzë të gjera

-Duke kërkuar hije kur është e mundur

-Film mbrojtës për dritaren në makinë dhe në shtëpi

-Ekzaminimet vjetore të lëkurës me një mjek

-Dietë e shëndetshme.

Bota

Scholz: Nuk mund ta imagjinojë Netanyahun të arrestohet në Gjermani

Published

on

Kancelari gjerman, Olaf Scholz, ka shprehur se nuk mund ta imagjinonte ekzekutimin e një urdhërarresti kundër kryeministrit izraelit, Benjamin Netanyahu, gjatë një vizite të tij në Gjermani. Kjo deklaratë erdhi pas lëshimit të një urdhërarresti nga Gjykata Ndërkombëtare Penale (ICC) në nëntor, lidhur me veprimet e qeverisë izraelite në Gazë, dhe pas mbërritjes së Netanyahut në Budapest, udhëtimi i tij i parë në Evropë që nga lëshimi i këtij urdhri.

Scholz, gjatë një konference për shtyp në Berlin së bashku me mbretin e Jordanisë, Abdullah II, tha se qeveria gjermane kishte bërë të qartë qëndrimin e saj lidhur me arrestimin e Netanyahut, duke deklaruar: “Nuk mund ta imagjinoj se do të ketë një arrestim në Gjermani.”

Në një ditë kur Hungaria njoftoi planet për t’u tërhequr nga vendimi i ICC-së, ministrja e Jashtme gjermane, Annalena Baerbock, e kritikoi ashpër këtë vendim, duke theksuar se ishte një ditë e keqe për të drejtën penale ndërkombëtare dhe duke kujtuar se në Evropë, askush nuk është mbi ligjin.

Traktati i Romës, që është dokumenti themelues i ICC-së, kërkon që shtetet anëtare të zbatojnë urdhrat e gjykatës. Si anëtare të ICC-së, edhe Hungaria dhe Gjermania janë të detyruara ligjërisht të arrestojnë Netanyahu nëse ai hyn në territorin e tyre. Megjithatë, vendimi i Hungarisë ka ngritur shqetësime dhe diskutime për zbatimin e ligjit ndërkombëtar dhe përgjegjësitë e shteteve anëtare të ICC-së.

Continue Reading

Bota

Çmimi i naftës bie pas tarifave të Trump

Published

on

Çmimet e naftës regjistruan një rënie të ndjeshme më 3 prill 2025, pas masave të reja tregtare të presidentit amerikan, Donald Trump. Rënia e çmimeve është lidhur me shqetësimet e tregjeve financiare për ndikimin që mund të ketë këto tarifa mbi rritjen ekonomike globale dhe kërkesën për naftë.

Çmimi i një fuçie nafte “West Texas Intermediate” (WTI), standardi amerikan, për dërgesë në maj, ra me 5,15%, duke arritur në 68,02 dollarë. Ndërkaq, çmimi i një fuçie nafte “Brent” të Detit të Veriut për dorëzimin e qershorit ra me 4,78%, duke u ulur në 71,37 dollarë.

Përveç pasigurisë nga tarifat e reja të Trump, OPEC-u njoftoi një rritje më të mprehtë të prodhimit të naftës se sa ishte pritur, që gjithashtu ka kontribuar në uljen e çmimeve të naftës.

Continue Reading

Lajmet

Policia gjobit shoferin që drejtoi veturën në anën e kundërt në autostradë

Published

on

Policia e Kosovës ka gjobitur një shofer me 500 euro pasi ai drejtoi veturën e tij në anën e kundërt të autostradës. Incidenti ka ndodhur në Autostradën “Dr. Ibrahim Rugova” dhe është bërë publik më 3 prill 2025 përmes një video-incizimi që u shpërnda në rrjetet sociale.

Shoferi ka marrë gjithashtu pesë pikë negative dhe i është ndaluar drejtimi i automjetit për një periudhë prej dymbëdhjetë muajsh. Mjeti është larguar nga trafiku përmes një kompanie të autorizuar për tërheqje. Policia, përmes një njoftimi, ka bërë të ditur se njësia për Kontroll të Autostradave në bashkëpunim me njësinë kufitare ka identifikuar dhe ndaluar shoferin që kryente shkeljen e rrezikshme në autostradë.

Continue Reading

Lajmet

Zëdhënësit e Speciales: Gjykata e Hagës mban përgjegjës individët, jo grupet etnike, organizatat apo komunitetet

Published

on

Zëdhënësit e Gjykatës Speciale, Michael Doyle dhe Angela Griep, kanë zhvilluar një konferencë për media, ku kanë sqaruar disa çështje lidhur me procesin gjyqësor që po zhvillohet në Hagë ndaj ish-krerëve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK). Gjatë konferencës, ata theksuan se Gjykata është e themeluar në përputhje me Kushtetutën e Kosovës dhe se përgjigjet për legjitimitetin e saj mund të gjenden aty. Ata nënvizuan se qëllimi i Gjykatës është të sigurojë gjykime të drejta, të pavarura dhe të paanshme për individët që ndiqen penalisht nga Prokuroria Speciale, si dhe për të mbrojtur dëshmitarët dhe për të siguruar dinjitetin e viktimave.

Zëdhënësit theksuan se Gjykata Speciale merret vetëm me përgjegjësi penale individuale dhe mbajnë përgjegjësi vetëm individët për krimet që u janë ngarkuar në aktakuzë. Ata gjithashtu sqaruan se Gjykata nuk merret me grupe etnike, organizata apo komunitete, por fokusohet tek përgjegjësia individuale.

Gjatë konferencës, ata përmendën edhe ankesën e mbrojtjes së Hashim Thaçit për pyetjet e bëra nga gjyqtarët ndaj dëshmitarëve, duke sqaruar se gjyqtarët kanë të drejtën dhe detyrën të bëjnë pyetje për të përcaktuar të vërtetën. Ata theksuan se kufizimi i mundësisë së gjyqtarëve për të bërë pyetje mund të cenonte rolin e tyre si gjetës të fakteve.

Continue Reading

Të kërkuara