Lajmet

​Pse gratë kanë më shumë gjasa të zhvillojnë sëmundjen e Alzheimerit sesa burrat?

Arsyeja e parë dhe më e rëndësishme është se gratë kanë tendencë të jetojnë më gjatë se burrat.

Published

on

Pothuajse dy të tretat e njerëzve të diagnostikuar me sëmundjen Alzheimer në SHBA janë gra. Cila mund të jetë arsyeja për këtë?

Gratë jetojnë më gjatë

Arsyeja e parë dhe më e rëndësishme është se gratë kanë tendencë të jetojnë më gjatë se burrat.

Një nga arsyet pse ka më shumë gra me sëmundjen Alzheimer sesa burra është thjesht se në shoqërinë tonë ka më shumë gra të moshuara sesa burra të moshuar dhe faktori më i madh i rrezikut për sëmundjen e Alzheimerit është mosha. Sa më i vjetër të jeni, aq më shumë ka të ngjarë të zhvilloni këtë sëmundje.

Shanset për të zhvilluar sëmundjen e Alzheimerit në fund të jetës janë pak më të larta te femrat sesa te meshkujt. Një studim që ndoqi 16.926 njerëz në Suedi zbuloi se, duke filluar nga mosha 80-vjeç, gratë kanë më shumë gjasa të diagnostikohen me sëmundjen e Alzheimerit sesa burrat.

Në mënyrë të ngjashme, një studim në Tajvan zbuloi se gratë kanë më shumë gjasa të zhvillojnë sëmundjen e Alzheimerit në krahasim me burrat.

Një meta-analizë që shqyrton incidencën e sëmundjes në Evropë zbuloi se afërsisht 13 gra nga 1000 zhvillonin sëmundjen e Alzheimerit çdo vit, krahasuar me vetëm shtatë burra.

Çrregullimet autoimune janë më të zakonshme te gratë

Gratë kanë dy herë më shumë gjasa të kenë një sëmundje autoimune në krahasim me burrat. Arsyeja e këtij ndryshimi nuk është plotësisht e qartë, por dihet se sistemi imunitar është më i fortë te femrat se te meshkujt dhe shumë sëmundje autoimune shfaqen shpesh gjatë shtatzënisë.

Mund të ndodhë që sistemi imunitar më i fortë i një gruaje është zhvilluar përmes evolucionit për të mbrojtur fetusin nga infeksioni. Pra, si pjesë e sistemit të tyre imunitar më të fortë, gratë mund të përfundojnë me më shumë pllaka amiloide sesa burrat.

Pllakat amiloide që shkaktojnë sëmundjen e Alzheimerit mund të jenë pjesë e sistemit imunitar që është përgjegjës për luftimin e infeksioneve.

Një studim që shqyrton normat e demencës në Suedi zbuloi se ka të ngjarë një ndërveprim specifik midis sëmundjes së Alzheimerit dhe gjinisë.

Lajmet

Mbi 1 mijë raste të dhunës në familje u raportuan në Kosovë gjatë gjashtë muajve të parë të vitit 2026

Published

on

By

Dhuna në familje vazhdon të mbetet një prej problemeve më serioze sociale në Kosovë. Sipas të dhënave të publikuara nga Ministria e Drejtësisë, gjatë periudhës janar-qershor 2026 janë raportuar gjithsej 1,341 raste të dhunës në familje, duke përfshirë viktima të gjinive dhe grupmoshave të ndryshme. Kjo i i bie se në Kosovë mesatarisht raportohen më shumë se shtatë raste të dhunës në familje çdo ditë.

Sipas statistikave për viktimat e përfunduara me fatalitet, janë evidentuar gjashtë persona të vrarë – katër burra dhe dy gra. Ndërkaq, sa i përket dhunimeve seksuale të raportuara brenda familjes, janë regjistruar dy raste, përkatësisht në Pejë dhe Gjilan.

Për sa u përket urdhrave për mbrojtje të përkohshme emergjente, janë lëshuar gjithsej 77 urdhra. Mitrovica shënon numrin më të lartë të shqiptimit të këtyre urdhrave, e ndjekur nga Prishtina dhe Gjakova me nga tetë raste, si dhe Prizreni, Ferizaj dhe Gjilani me nga tri raste secili.

Nga raporti i Ministrisë së Drejtësisë rezulton se numri më i lartë i kryesve të dhunës në familje i përket grupmoshës 30-40 vjeç, ku shumica e viktimave janë gra. Ndërkaq, mosha më e prekur e viktimave i përket grupmoshës 20-30 vjeç.

Sa i përket rajoneve, Prishtina prin me numrin më të madh të raportimeve për dhunë në familje me 441 raste. Pas saj renditen:

  • Mitrovica: 174 raste
  • Gjakova: 165 raste
  • Peja: 162 raste
  • Gjilani: 150 raste
  • Prizreni: 135 raste
  • Ferizaj: 114 raste

 

Continue Reading

Lajmet

Joe dhe Shirley DioGuardi, lobistët e njohur amerikanë, pajisen me shtetësi të Kosovës

Published

on

By

Ushtruesja e detyrës së Presidentes, Albulena Haxhiu, i ka dorëzuar zyrtarisht dekretin e shtetësisë së Kosovës ish-kongresistit amerikan Joe DioGuardi dhe bashkëshortes së tij, Shirley Cloyes DioGuardi.

Ceremonia e dorëzimit të dekretit u zhvillua në ambientet e zyrës së Presidencës.

Joe DioGuardi, ish-drejtues i Ligës Qytetare Shqiptaro-Amerikane, njihet si një nga miqtë e mëdhenj të Kosovës dhe zë i fuqishëm në SHBA në mbështetje të lirisë dhe pavarësisë së vendit. Po ashtu, edhe Shirley Cloyes DioGuardi ka vepruar për vite me radhë në promovimin e çështjes së Kosovës dhe mbrojtjen e të drejtave të shqiptarëve në Uashington.

Me rastin e dorëzimit të dokumenteve, Haxhiu i uroi ata për marrjen e shtetësisë.

“Për mua është nder i veçantë t’ua uroj shtetësinë e Republikës së Kosovës dhe t’ju them mirësevini në mesin e qytetarëve të saj, mirësevini në shtetin tuaj të dytë, në Republikën e Kosovës”, deklaroi Haxhiu. /E.A/

Continue Reading

Lajmet

PDK-ja dhe AAK-ja mblidhen në Kuvend, akuzojnë pushtetin për mospërgjegjësi

Published

on

By

Deputetët e Partisë Demokratike të Kosovës (PDK) dhe Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës (AAK) janë mbledhur sërish sot në Kuvendin e Kosovës, ku kanë drejtuar akuza ndaj Lëvizjes Vetëvendosje për uzurpim të institucioneve dhe prirje për ta dërguar vendin në zgjedhje të reja.

Gjatë këtij takimi, deputetja e PDK-së, Sala Jashari, deklaroi se karriget e zbrazëta në sallën e Kuvendit pasqyrojnë ikjen e pushtetit nga përgjegjësitë që i takojnë. Ajo theksoi se kërkesa e tyre e vazhdueshme ka qenë që shteti të punojë në shërbim të qytetarëve dhe jo për interesa partiake.

“Demokracia nuk matet vetëm në ditën kur numërohen votat, por çdo ditë pas zgjedhjeve. Për gati 2 vjet Kosova ka pritur që përgjegjësitë të merren, dhe pas 6 vjet qeverisjeje, çfarë kanë bërë të tjerët nuk mund të jetë përgjigje, sepse përgjegjësia ju takon juve. Jemi vetëm pak ditë larg shtatorit dhe prindërit ende përballen me pasiguri për librat e fëmijëve të tyre”, deklaroi Jashari. /E.A/

Continue Reading

Lajmet

14 armë të sekuestruara dhe 4,855 gjoba në Rajonin e Prishtinës gjatë një jave

Published

on

Sipas Policisë së Kosovës, zyrtarët policorë të Rajonit të Prishtinës kanë realizuar gjatë javës së kaluar 65 urdhëresa të gjykatës, në lokacione të ndryshme dhe në aksione të ndara.

Prej tyre, 47 urdhëresa kanë qenë për vepra penale, ndërsa të tjerat për kundërvajtje, seanca, verifikime dhe raste të tjera.

Pas përfundimit të procedurave policore, personat e dënuar me burgim janë dërguar për vuajtje të dënimit, ndërsa ata të dënuar me gjobë janë liruar pasi kanë përmbushur obligimet e përcaktuara në urdhëresat gjyqësore.

Gjatë së njëjtës periudhë, në Rajonin e Prishtinës janë sekuestruar 14 armë zjarri.

Policia ka shqiptuar gjithashtu 4,855 masa administrative me gjobë për kundërvajtje dhe shkelje të ndryshme të Kodit Rrugor. Prej tyre, 466 janë evidentuar përmes veturave inteligjente dhe radarëve mobilë./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara