Lajmet

​Plakja e trurit sëmundja që po prek moshat e reja

E quajtur si “dementia e hershme” ky degjenerim i trurit tashmë prek moshat nga 30 deri në 65 vjeç.

Published

on

Dementia është një sëmundje që prek disa zona të trurit dhe dëmton memorien. Kjo sëmundje zakonisht plak një pjesë të trurit duke e përjashtuar atë tërësisht nga funksionet normale.

Për pasojë të gjitha proceset jetësore vështirësohen duke filluar që nga komunikimi i përditëshëm. Forma më e përhapur e dementias është sëmundja e Alzhaimer që zë 60-70% të rasteve.

Sipas të dhënave nga Organizata Botërore e Shëndetit, të cilit i referohet AgroWeb.org sot në botë ka më shumë se 50 milion njerëz të prekur nga kjo sëmundje. Ekspertët shprehen se çdo vit ka rreth 10 milion raste të reja të diagnostikuara me simptoma të ndryshme të dementias.

Teksa numri i të prekurve nga kjo sëmundje rritet mjekët vënë re se mosha e tyre është gjithnjë e më shumë në ulje. E quajtur si “dementia e hershme” ky degjenerim i trurit tashmë prek moshat nga 30 deri në 65 vjeç.

Kjo sëmundje njihet si degjenerative pasi vjen duke u përkeqësuar me kohën dhe fshin memorien afatgjatë dhe afatshkurtër. Një pacient i prekur nga dementia zakonisht ndryshon personalitet dhe sjellje edhe me persona të afërt të familjes.

Megjithëse rastet e zhvillimit të kësaj sëmundje mund të jenë të ndryshme në çdo person shenjat e para që kjo sëmundje jep janë të pagabueshme. Më poshtë AgroWeb.org ju liston disa nga format dhe simptomat më të përhapura të kësaj sëmundje tek moshat e reja.

Alzhaimer është forma më e përhapur e demantias në përgjithësi dhe kjo vlen edhe për moshat e reja. Kjo sëmundje zë 1/3 e të të gjithë të prekurve nga dementia. Vascular Dementia është e dyta në listë për nga format më të përhapura të kësaj sëmundje. Rreth 20% e të rinjve të prekur nga dementia vuajnë pikërisht nga kjo formë e saj.

Në të shumtën e rasteve kjo shfaqet tek personat 45-65 vjeç dhe shfaqet si pasojë e një trashëgimie familjare të sëmundjes. Sindroma Korsakoff zë 10% të të rinjve të prekur nga dementia dhe zakonisht shkaktohet nga mungesa e vitaminës B1 në trup.

Shkaku i dytë lidhet edhe me abuzimin me pijet alkoolike për një kohë të gjatë. Forma të tjera të dementias mund të përfshijnë sëmundje si Parkinsoni apo Huntingtoni të cilat gjithashtu prekin trurin dhe janë degjenerative për trupin.

Dementia njihet gjerësisht si sëmundje që prek dhe dëmton kujtesën, por ka edhe disa shenja të tjera paralajmëruese për këtë sëmundje. Përtej vështirësive me memorien një person në fazat e para të sëmundjes mund të hasë vështirësi të ndryshme.

Vështirësi në të folur

Vështirësi në përzgjedhjen e fjalëve të duhura

Vështirësi në fokusim apo arsyetim

Lajmet

LVV dorëzon në Prokurorinë Speciale kontratën për ndriçimin “Smart”, ngre dyshime për dëmtim të buxhetit të Prishtinës

Published

on

Shefi i asamblistëve të Lëvizjes Vetëvendosje në Prishtinë, Gëzim Sveçla, ka bërë të ditur se së bashku me deputetin Ilir Kërçeli kanë dorëzuar në Prokurorinë Speciale dokumentacionin lidhur me kontratën për ndriçimin publik “Smart”, për të cilën pretendojnë se ka pasur parregullsi dhe se është dëmtuar buxheti i Komunës së Prishtinës.

Sveçla tha se bëhet fjalë për dy kontrata të nënshkruara në korrik të vitit 2024 dhe në prill të vitit 2025, të cilat, sipas tij, kanë dallime të mëdha në çmime për pozicione dhe punë të njëjta.

Ai deklaroi se kanë dorëzuar në Prokurori të gjeturat e tyre, duke kërkuar nisjen e hetimeve dhe përgjegjësi për personat që mund të kenë kryer shkelje.

Ndërkaq, deputeti Ilir Kërçeli tha se në kontratën e dytë disa pozicione janë paraparë me çmime dukshëm më të larta sesa në kontratën e parë.

Sipas tij, disa pozicione që në kontratën e parë kushtonin 90 euro, në të dytën janë paraparë me çmim prej 300 eurosh, ndërsa të tjera kanë kaluar nga 50 në 250 euro.

Kërçeli kërkoi që Prokuroria t’i hetojë këto dallime, duke ngritur edhe dyshime nëse punimet e parapara në kontratën e parë janë realizuar nga kompania përfituese.

Ai pretendoi se disa nga punimet mund të jenë përfunduar nga kompania që fitoi kontratën e dytë, në vlerë prej 10 milionë eurosh.

Në fund, Kërçeli iu referua edhe deklarimeve të kryetarit të Prishtinës, Përparim Rama, duke thënë se përgjegjësia ndaj kryeqytetit nënkupton edhe evidentimin e parregullsive dhe kërkimin e llogarisë nga personat përgjegjës.

Deri në këtë fazë, bëhet fjalë për pretendime të paraqitura nga përfaqësuesit e Vetëvendosjes, ndërsa hetimet e Prokurorisë pritet të përcaktojnë nëse ka pasur shkelje në lidhje me kontratat.

/A.K/

Continue Reading

Lajmet

Apple tejkalon pritjet me të ardhurat, por aksionet bien pas publikimit të rezultateve

Published

on

Kompania amerikane Apple ka raportuar të ardhura më të larta se pritjet e analistëve për tremujorin që përfundoi më 26 shtator 2026, të nxitura kryesisht nga shitjet rekord të iPhone-ve.

Megjithatë, aksionet e kompanisë ranë me rreth 3 për qind gjatë tregtimit pas mbylljes së bursës, pasi investitorët vlerësuan rezultatet pozitive në raport me presionin mbi marzhet e fitimit.

Të ardhurat e Apple arritën në 114.5 miliardë dollarë, duke shënuar rritje prej 12 për qind krahasuar me 102.5 miliardë dollarët e regjistruar në të njëjtën periudhë të vitit të kaluar.

Kompania me seli në Cupertino të Kalifornisë raportoi fitime prej 30.71 miliardë dollarësh, ose 2.10 dollarë për aksion. Një vit më parë, fitimi kishte qenë 27.47 miliardë dollarë, apo 1.85 dollarë për aksion, që përfaqëson një rritje prej 12 për qind.

Sipas të dhënave të FactSet, analistët kishin parashikuar fitime mesatare prej 1.99 dollarësh për aksion dhe të ardhura prej 113.4 miliardë dollarësh. Apple arriti t’i tejkalojë të dyja parashikimet.

Megjithatë, një pjesë e rritjes së fitimit erdhi nga rimbursimet e tarifave doganore, të cilat kontribuuan me 0.05 dollarë për aksion dhe rritën marzhin bruto të kompanisë me rreth një pikë përqindjeje, duke e çuar atë në 47.9 për qind.

Tremujori përfshiu vetëm ditët e para të shitjeve të modeleve premium iPhone 18 Pro. Ndërkaq, telefoni i palosshëm i kompanisë, iPhone Duo, nisi të shitej gjatë tremujorit aktual dhe, për rrjedhojë, shitjet e tij nuk janë përfshirë në rezultatet e fundit.

Të ardhurat nga shitjet e iPhone-ve u rritën me 17.5 për qind, duke arritur në 57.6 miliardë dollarë. Edhe shitjet e kompjuterëve Mac shënuan rritje prej gati 24 për qind.

Në anën tjetër, të ardhurat nga iPad-ët ranë me 10.4 për qind, ndërsa kategoria e pajisjeve të veshshme, pajisjeve për shtëpi dhe aksesorëve shënoi rënie prej 7.9 për qind.

Ky është raporti i parë financiar i Apple që nga marrja e drejtimit të kompanisë nga John Ternus, më 1 shtator, duke zëvendësuar Tim Cook-un.

Ternus veçoi rimëkëmbjen e shitjeve në rajonin e Kinës së Madhe, ku të ardhurat u rritën me 21 për qind gjatë tremujorit dhe me 28 për qind gjatë gjithë vitit fiskal. Sipas tij, rritja u nxit kryesisht nga shitjet e iPhone-ve dhe kompjuterëve Mac.

Megjithatë, analisti i lartë i Investing.com, Jesse Cohen, në një vlerësim të cituar nga MarketWatch, theksoi se të ardhurat nga Kina, si dhe ato nga pajisjet e veshshme dhe pajisjet për shtëpi, rezultuan më të ulëta se pritjet e analistëve.

/A.K/

Continue Reading

Lajmet

Kosova dhe Gjermania zhvillojnë konsultime për bashkëpunimin zhvillimor, fokus te ekonomia, energjia dhe qeverisja

Published

on

Kosova dhe Gjermania kanë zhvilluar konsultimet zyrtare për Bashkëpunimin Zhvillimor, gjatë periudhës 26–30 tetor, me fokus në tri fusha kryesore: zhvillimin e qëndrueshëm ekonomik, energjinë dhe klimën, si dhe qeverisjen e mirë.

Sipas njoftimit të Ambasadës Gjermane në Kosovë, delegacioni gjerman u kryesua nga Dr. Micong Klimes, përfaqësuese e Ministrisë Federale Gjermane për Bashkëpunim Ekonomik dhe Zhvillim (BMZ).

Në delegacion morën pjesë edhe Daniel Alker, shef i Bashkëpunimit për Zhvillim në Ambasadën Gjermane, Markus Delfs, drejtor i GIZ-it në Kosovë, Moritz Remé, shef i zyrës së KfW-së, si dhe përfaqësues të tjerë të këtyre institucioneve.

Gjatë vizitës, delegacioni zhvilloi takime me ministritë partnere, ku u diskutua për bashkëpunimin aktual, prioritetet e ardhshme dhe angazhimet e planifikuara ndërmjet dy vendeve.

Dr. Klimes mori pjesë gjithashtu në Forumin e 3-të Ekonomik Kosovaro-Gjerman, ku ishte pjesë e një paneli diskutimi për diasporën e bizneseve kosovare në Gjermani, potencialin e saj për të nxitur investimet dhe forcimin e lidhjeve ekonomike mes dy vendeve.

Ambasada Gjermane bëri të ditur se vizita shërbeu edhe për prezantimin e rezultateve konkrete të bashkëpunimit në disa sektorë.

Në fushën e zhvillimit të aftësive profesionale, përmes Fondit Rajonal të Sfidave janë ndarë 2.1 milionë euro për pesë projekte të aftësimit profesional në sektorë si teknologjia e informacionit dhe komunikimit, siguria kibernetike dhe përpunimi i ushqimit.

Ndërkaq, në fushën e punësimit dhe ndërmarrësisë, 99 pjesëmarrës janë trajnuar në agrobiznes dhe energji solare, ndërsa pesë prej tyre kanë përfituar grante për zhvillimin e ideve të tyre të biznesit.

Bashkëpunimi përfshin edhe efiçiencën e energjisë, përmes mbështetjes për forcimin e Fondit të Kosovës për Efiçiencë të Energjisë dhe zgjerimin e investimeve në efiçiencën energjetike dhe energjinë e pastër.

Një tjetër fushë është menaxhimi i qëndrueshëm i mbeturinave, ku po mbështeten pesë komuna të rajonit të Dukagjinit për zhvillimin e një sistemi të integruar të menaxhimit të mbeturinave.

Ambasada Gjermane e cilësoi këtë si një partneritet të fuqishëm, që synon përmirësimin e kushteve të jetesës së qytetarëve dhe avancimin e Kosovës drejt Bashkimit Evropian, duke rikonfirmuar përkushtimin e Gjermanisë për vazhdimin e bashkëpunimit me vendin.

/A.K/

Continue Reading

Lajmet

Aksion i madh policor në Prishtinë, përfshihen edhe autoritetet ndërkombëtare

Published

on

Forca të shumta policore janë angazhuar në një aksion në Prishtinë, në një objekt afarist ku operojnë qendra të thirrjeve (Call Center).

Sipas raportimeve, aksioni po zhvillohet në objektin afarist, ndërsa në vendin e ngjarjes janë parë pjesëtarë të shumtë të Policisë.

Për Telegrafin, zëdhënësja e Prokurorisë Speciale ka konfirmuar se është duke u zhvilluar një aksion në bashkëpunim me autoritetet ndërkombëtare.

“Mund të konfirmojmë që ka aksion, në bashkëpunim me autoritetet ndërkombëtare”, ka deklaruar Arbnora Luta.

Deri më tani, nuk janë bërë të ditura detaje të tjera lidhur me operacionin, personat e përfshirë apo veprimet konkrete të institucioneve të rendit.

Telegrafi do t’ju mbajë të informuar për zhvillimet e mëtejshme./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara