Lajmet

​Plakja e trurit sëmundja që po prek moshat e reja

E quajtur si “dementia e hershme” ky degjenerim i trurit tashmë prek moshat nga 30 deri në 65 vjeç.

Published

on

Dementia është një sëmundje që prek disa zona të trurit dhe dëmton memorien. Kjo sëmundje zakonisht plak një pjesë të trurit duke e përjashtuar atë tërësisht nga funksionet normale.

Për pasojë të gjitha proceset jetësore vështirësohen duke filluar që nga komunikimi i përditëshëm. Forma më e përhapur e dementias është sëmundja e Alzhaimer që zë 60-70% të rasteve.

Sipas të dhënave nga Organizata Botërore e Shëndetit, të cilit i referohet AgroWeb.org sot në botë ka më shumë se 50 milion njerëz të prekur nga kjo sëmundje. Ekspertët shprehen se çdo vit ka rreth 10 milion raste të reja të diagnostikuara me simptoma të ndryshme të dementias.

Teksa numri i të prekurve nga kjo sëmundje rritet mjekët vënë re se mosha e tyre është gjithnjë e më shumë në ulje. E quajtur si “dementia e hershme” ky degjenerim i trurit tashmë prek moshat nga 30 deri në 65 vjeç.

Kjo sëmundje njihet si degjenerative pasi vjen duke u përkeqësuar me kohën dhe fshin memorien afatgjatë dhe afatshkurtër. Një pacient i prekur nga dementia zakonisht ndryshon personalitet dhe sjellje edhe me persona të afërt të familjes.

Megjithëse rastet e zhvillimit të kësaj sëmundje mund të jenë të ndryshme në çdo person shenjat e para që kjo sëmundje jep janë të pagabueshme. Më poshtë AgroWeb.org ju liston disa nga format dhe simptomat më të përhapura të kësaj sëmundje tek moshat e reja.

Alzhaimer është forma më e përhapur e demantias në përgjithësi dhe kjo vlen edhe për moshat e reja. Kjo sëmundje zë 1/3 e të të gjithë të prekurve nga dementia. Vascular Dementia është e dyta në listë për nga format më të përhapura të kësaj sëmundje. Rreth 20% e të rinjve të prekur nga dementia vuajnë pikërisht nga kjo formë e saj.

Në të shumtën e rasteve kjo shfaqet tek personat 45-65 vjeç dhe shfaqet si pasojë e një trashëgimie familjare të sëmundjes. Sindroma Korsakoff zë 10% të të rinjve të prekur nga dementia dhe zakonisht shkaktohet nga mungesa e vitaminës B1 në trup.

Shkaku i dytë lidhet edhe me abuzimin me pijet alkoolike për një kohë të gjatë. Forma të tjera të dementias mund të përfshijnë sëmundje si Parkinsoni apo Huntingtoni të cilat gjithashtu prekin trurin dhe janë degjenerative për trupin.

Dementia njihet gjerësisht si sëmundje që prek dhe dëmton kujtesën, por ka edhe disa shenja të tjera paralajmëruese për këtë sëmundje. Përtej vështirësive me memorien një person në fazat e para të sëmundjes mund të hasë vështirësi të ndryshme.

Vështirësi në të folur

Vështirësi në përzgjedhjen e fjalëve të duhura

Vështirësi në fokusim apo arsyetim

Lajmet

OEK kërkon publikimin e analizave për qumështin “Vita” dhe mbështetje për fermerët vendorë

Published

on

Oda Ekonomike e Kosovës ka kërkuar nga Qeveria në detyrë që të ndërmarrë veprime urgjente për mbështetjen e fermerëve, prodhuesve dhe përpunuesve vendorë, pas zhvillimeve të fundit në sektorin e qumështit.

Në një takim të organizuar me Shoqatën e Prodhuesve të Kosovës dhe fermerë të vendit, OEK shprehu shqetësimet për situatën e krijuar dhe kërkoi që analizat për qumështin “Vita” të publikohen sa më shpejt nga Agjencia e Ushqimit dhe Veterinës, në mënyrë profesionale dhe të pavarur.

Kryetari i Odës Ekonomike të Kosovës, Lulzim Rafuna, tha se institucionet duhet të tregojnë kujdes në deklarimet dhe veprimet administrative ndaj prodhuesve vendorë.

“Duhet të ndërmerren veprime urgjente për mbështetjen e fermerëve, prodhuesve dhe përpunuesve përmes politikave fiskale dhe administrative. Kërkojmë që sa më shpejt të dalin analizat për rastin e ‘Vitës’ në mënyrë profesionale dhe të pavarur”, u shpreh Rafuna.

Edhe kryetari i Shoqatës së Prodhuesve të Kosovës, Kushtrim Ajvazi, tha se raportimet ndaj prodhuesve duhet të bëhen vetëm mbi bazë ligjore, duke theksuar se duhet të mbrohet prodhimi vendor.

Drejtori i përgjithshëm i qumështores “Vita”, Artan Spahijaj, deklaroi se kompania është e hapur për kontrolle dhe marrje mostrash, duke shtuar se të gjitha proceset janë të dokumentuara sipas ligjit. Ai bëri të ditur se më 7 korrik inspektorët kanë marrë gjashtë mostra të tjera nga produktet e kompanisë.

Sipas tij, “Vita” ka grumbulluar miliona litra qumësht nga fermerët vendorë gjatë viteve të fundit, duke theksuar se kompania ka bashkëpunuar me prodhuesit lokalë dhe se proceset e saj janë të deklaruara.

Fermerët e pranishëm në takim ngritën shqetësimet e tyre për humbjet e shkaktuara nga situata e krijuar. Fermeri Fidan Krasniqi tha se derdhja e qumështit ka ndodhur si pasojë e pamundësisë për ta plasuar atë në treg, duke kërkuar që prodhuesit vendorë të mos dëmtohen nga deklarimet pa bazë.

Ministria e Bujqësisë dhe Agjencia e Ushqimit dhe Veterinës kishin inspektuar më herët qumështoren “Vita”, pas së cilës menaxhmenti i kompanisë kishte vendosur mbylljen e përkohshme të fabrikës. Pas protestës së fermerëve dhe marrëveshjes me Ministrinë e Bujqësisë, fabrika është rihapur për grumbullimin e qumështit./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Arianit Lakna hap ekspozitën personale “anGjelus Novus” në Open Art Gallery

Published

on

Artisti Arianit Lakna hap sonte ekspozitën personale “anGjelus Novus”, të kuruar nga Artrit Bytyçi, në Open Art Gallery. Hapja e ekspozitës do të mbahet duke filluar nga ora 19:30.

Ekspozita sjell një cikël veprash ku lajtmotivi i gjelit zë vend qendror, duke krijuar një dialog artistik me veprën “Angelus Novus” të Paul Klee dhe interpretimin filozofik të Walter Benjamin.

Sipas konceptit kuratorial, “anGjeli i Ri” i Laknës shkon përtej referencës klasike, duke ndërtuar një figurë simbolike që mishëron përditshmërinë, punën dhe përballjen me sfidat e jetës.

Një nga veprat qendrore të ekspozitës, “Zgjohu me Gjela”, paraqet figurën e gjelit përballë detyrimeve të përditshme, duke simbolizuar gatishmërinë për t’u përballur me sfidat pa pritur zgjidhje nga të tjerët.

Përmes këtij cikli punimesh, Arianit Lakna ndërton figurën e “anGjelit” si një simbol të ri që përfaqëson vlera dhe ideale të një utopie bashkëkohore. Ekspozita fton vizitorët të reflektojnë mbi jetën e përditshme, përgjegjësinë dhe mënyrën se si individi ndërton raportin e tij me realitetin përmes artit./A.K/

Continue Reading

Lajmet

“Keep Going” përzgjidhet në DokuFest

Published

on

Filmi i shkurtër kosovar “Keep Going” është përzgjedhur për edicionin e sivjetmë të DokuFest, duke shënuar një tjetër prezantim të rëndësishëm për kinematografinë vendore.

Lajmi u bë i ditur nga ekipi realizues i filmit, i cili shprehu kënaqësinë për këtë përzgjedhje dhe falënderoi aktorët, ekipin artistik e teknik, si dhe të gjithë mbështetësit që kontribuuan në realizimin e projektit.

Në kastin e filmit bëjnë pjesë Eli Gashi, Luan Jaha, Adriana Matoshi dhe Era Balaj.

Skenari dhe produksioni janë realizuar nga Valmira Hyseni dhe Zgjim Terziqi, ndërsa drejtor i fotografisë është Almir Gjikolli. Ekipi krijues përfshin gjithashtu Leart Rama në montazh, Pellumb Ballata në dizajnin e zërit, Gazmend Nela në kolorim dhe Blerim Shala në skenografi.

Filmi është realizuar me mbështetjen e Qendrës Kinematografike të Kosovës, si dhe partnerëve Ujë Rugove dhe Onix Spa & Thermal Resort.

Me këtë përzgjedhje, “Keep Going” do të shfaqet para publikut të DokuFest në Prizren, duke iu bashkuar një prej festivaleve më të rëndësishme të filmit në rajon./A.K/

Continue Reading

Lajmet

KQZ certifikon zgjedhjet e 7 qershorit, nis afati për konstituimin e Kuvendit

Published

on

Komisioni Qendror i Zgjedhjeve ka certifikuar rezultatin përfundimtar të zgjedhjeve parlamentare të 7 qershorit, duke i hapur rrugë konstituimit të Kuvendit dhe formimit të institucioneve të reja të Kosovës.

Sipas Kushtetutës, pas certifikimit të rezultateve, seanca konstituive e Kuvendit duhet të mbahet brenda 30 ditëve. Në këtë seancë pritet të zgjidhen kryetari dhe nënkryetarët e Kuvendit, ndërsa më pas do të vazhdojnë procedurat kushtetuese për formimin e Qeverisë dhe zgjedhjen e presidentit.

Në zgjedhjet e 7 qershorit, Lëvizja Vetëvendosje doli forca e parë politike, duke siguruar 53 ulëse në Kuvend me 47.13 për qind të votave.

Partia Demokratike e Kosovës renditet e dyta me 22 ulëse dhe 19.44 për qind të votave, ndërsa Lidhja Demokratike e Kosovës fitoi 18 ulëse me 16.69 për qind. Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës siguroi shtatë ulëse me 6.74 për qind të votave.

Sipas njohësit të proceseve zgjedhore, Eugen Cakolli nga Instituti Demokratik i Kosovës, afati 30-ditor për mbajtjen e seancës konstituive fillon më 9 korrik dhe përfundon më 7 gusht. Nëse deri atëherë seanca nuk thirret nga ushtruesja e detyrës së presidentit, Kuvendi mblidhet automatikisht në ditën e fundit të afatit.

Para seancës konstituive, kryeparlamentarja e legjislaturës së kaluar, Albulena Haxhiu, duhet të thërrasë mbledhjen përgatitore me përfaqësuesit e 15 subjekteve politike që kanë siguruar ulëse në Kuvend, ku do të përgatitet rendi i ditës.

Ndarja e ulëseve në Kuvend

  • Lëvizja Vetëvendosje (LVV) – 53 deputetë
  • Partia Demokratike e Kosovës (PDK) – 22 deputetë
  • Lidhja Demokratike e Kosovës (LDK) – 18 deputetë
  • Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës (AAK) – 7 deputetë

Me certifikimin e rezultateve, vëmendja tashmë zhvendoset te konstituimi i Kuvendit dhe negociatat politike për krijimin e shumicës parlamentare që do të formojë Qeverinë e re./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara