Lajmet

​Plakja e trurit sëmundja që po prek moshat e reja

E quajtur si “dementia e hershme” ky degjenerim i trurit tashmë prek moshat nga 30 deri në 65 vjeç.

Published

on

Dementia është një sëmundje që prek disa zona të trurit dhe dëmton memorien. Kjo sëmundje zakonisht plak një pjesë të trurit duke e përjashtuar atë tërësisht nga funksionet normale.

Për pasojë të gjitha proceset jetësore vështirësohen duke filluar që nga komunikimi i përditëshëm. Forma më e përhapur e dementias është sëmundja e Alzhaimer që zë 60-70% të rasteve.

Sipas të dhënave nga Organizata Botërore e Shëndetit, të cilit i referohet AgroWeb.org sot në botë ka më shumë se 50 milion njerëz të prekur nga kjo sëmundje. Ekspertët shprehen se çdo vit ka rreth 10 milion raste të reja të diagnostikuara me simptoma të ndryshme të dementias.

Teksa numri i të prekurve nga kjo sëmundje rritet mjekët vënë re se mosha e tyre është gjithnjë e më shumë në ulje. E quajtur si “dementia e hershme” ky degjenerim i trurit tashmë prek moshat nga 30 deri në 65 vjeç.

Kjo sëmundje njihet si degjenerative pasi vjen duke u përkeqësuar me kohën dhe fshin memorien afatgjatë dhe afatshkurtër. Një pacient i prekur nga dementia zakonisht ndryshon personalitet dhe sjellje edhe me persona të afërt të familjes.

Megjithëse rastet e zhvillimit të kësaj sëmundje mund të jenë të ndryshme në çdo person shenjat e para që kjo sëmundje jep janë të pagabueshme. Më poshtë AgroWeb.org ju liston disa nga format dhe simptomat më të përhapura të kësaj sëmundje tek moshat e reja.

Alzhaimer është forma më e përhapur e demantias në përgjithësi dhe kjo vlen edhe për moshat e reja. Kjo sëmundje zë 1/3 e të të gjithë të prekurve nga dementia. Vascular Dementia është e dyta në listë për nga format më të përhapura të kësaj sëmundje. Rreth 20% e të rinjve të prekur nga dementia vuajnë pikërisht nga kjo formë e saj.

Në të shumtën e rasteve kjo shfaqet tek personat 45-65 vjeç dhe shfaqet si pasojë e një trashëgimie familjare të sëmundjes. Sindroma Korsakoff zë 10% të të rinjve të prekur nga dementia dhe zakonisht shkaktohet nga mungesa e vitaminës B1 në trup.

Shkaku i dytë lidhet edhe me abuzimin me pijet alkoolike për një kohë të gjatë. Forma të tjera të dementias mund të përfshijnë sëmundje si Parkinsoni apo Huntingtoni të cilat gjithashtu prekin trurin dhe janë degjenerative për trupin.

Dementia njihet gjerësisht si sëmundje që prek dhe dëmton kujtesën, por ka edhe disa shenja të tjera paralajmëruese për këtë sëmundje. Përtej vështirësive me memorien një person në fazat e para të sëmundjes mund të hasë vështirësi të ndryshme.

Vështirësi në të folur

Vështirësi në përzgjedhjen e fjalëve të duhura

Vështirësi në fokusim apo arsyetim

Rajoni

Vdekje tragjike dhe të njëpasnjëshme në Durrës

Published

on

By

Dy ngjarje të rënda janë regjistruar gjatë ditës së sotme në Durrës, ku një burrë dhe një grua kanë humbur jetën në rrethana tragjike.

Në zonën e ish-Kënetës, një 68-vjeçar u gjet pa shenja jete në banesën e tij nga familjarët, ndërsa policia po e heton rastin si vetëvrasje me varje.

Ndërkohë, në lagjen 18 të qytetit, një grua 46-vjeçare dyshohet se është hedhur nga kati i pestë i një pallati.

Të dyja rastet po hetohen nga autoritetet, ndërsa shkaqet mbeten ende të paqarta.

Continue Reading

Vendi

Prishtina pas luftës në qendër të dramës që shfaqet në festivalin ndërkombëtar në Graz

Published

on

Shfaqja “Prishtina: Vrasja e paralajmëruar e një ëndrre”, produksion i Qendrës Multimedia, do të prezantohet më 28 maj 2026 në kuadër të “Dramatiker:innenfestival”, që mbahet në Graz të Austrisë nga 26 deri më 31 maj.

Drama me tekst të Jeton Nezirajt dhe regji të Blerta Nezirajt sjell në qendër transformimin urban të Prishtinës pas luftës, duke u fokusuar në figurën e arkitektit Rexhep Luci dhe ndryshimet e thella në hapësirën e qytetit.

Përmes një qasjeje bashkëkohore teatrore, shfaqja trajton çështje si planifikimi urban, arkitektura dhe trashëgimia kulturore, si dhe ndikimin e ndërtimeve pa kontroll në jetën e përditshme të qytetarëve.

“Prishtina…” është pjesë e programit ndërkombëtar të festivalit dhe është shfaqur me sukses në Kosovë dhe jashtë saj, duke u vlerësuar edhe nga kritika ndërkombëtare për qasjen e saj reflektuese mbi qytetin dhe kujtesën urbane.

Continue Reading

Vendi

BE-ja dhe ekspertët kërkojnë masa më të ashpra ndaj cigareve elektronike

Published

on

By

Rishikimi i ligjeve për duhanin dhe nikotinën nga Bashkimi Evropian ka nxitur diskutime të shumta në Konferencën Evropiane për Duhanin dhe Shëndetin, e mbajtur këtë javë në Milano. Ekspertë të shëndetësisë dhe organizata ndërkombëtare kanë bërë thirrje për rregulla më të forta ndaj cigareve elektronike dhe produkteve të reja me nikotinë, duke theksuar ndikimin e tyre te të rinjtë.

Gjatë konferencës është kërkuar forcimi i masave si rritja e taksave, kufizimi i reklamimit dhe ndalimi i përdorimit në më shumë hapësira publike. Drejtori i përgjithshëm i World Health Organization, Tedros Adhanom Ghebreyesus, ka paralajmëruar se produktet e reja të nikotinës po krijojnë forma të reja varësie, sidomos te të rinjtë.

“Sot, përballemi jo vetëm me dëmet e vazhdueshme të shkaktuara nga produktet tradicionale të duhanit, por edhe me një treg që po ndryshon me shpejtësi të produkteve të reja dhe në zhvillim të nikotinës. Këto produkte shpesh reklamohen si më pak të dëmshme, por në realitet po krijojnë rrugë të reja drejt varësisë, veçanërisht për të rinjtë. Kjo nuk është ulje e dëmit. Kjo është krijim i dëmit”, ka deklaruar ai.

Në konferencë u theksua gjithashtu se përdorimi i cigareve elektronike në Evropë po rritet ndjeshëm, veçanërisht tek të rinjtë. Përfaqësuesit e organizatave shëndetësore vlerësuan se krijimi i hapësirave pa nikotinë mbetet një nga mënyrat më efektive për mbrojtjen e shëndetit publik.

“Shfaqja e shpejtë e produkteve të reja të nikotinës, e kombinuar me ndryshimin e mënyrave të përdorimit, do të thotë se puna jonë është më e rëndësishme dhe më urgjente se kurrë”, ka thënë Juha Pekka Turunen.

Ndërkohë në Prishtinë, mjekët kanë ngritur shqetësime për shkallën e lartë të varësisë nga nikotina tek të rinjtë. Sipas tyre, shumë fëmijë dhe adoleshentë po bëhen të varur nga cigaret elektronike për shkak të përmbajtjes së lartë të nikotinës dhe aromave tërheqëse.

“Niveli i lartë i nikotinës që gjendet në këto produkte bën që fëmijët të bëhen kaq shumë të varur, sa që zgjohen edhe natën për të marrë dozën e nikotinës”, është shprehur mjeku Morina.

Ai ka paralajmëruar edhe për pasojat shëndetësore të këtyre produkteve, duke përfshirë dëmtimet në mushkëri, zemër, tru dhe sistemin psikik.

Së fundmi, në Kosovë është iniciuar ndryshimi i Ligjit për Kontrollin e Duhanit, por autoritetet deri tani kanë pranuar vetëm rekomandimin për ndalimin e aromave dhe shijeve në cigaret elektronike. /Ekonomia online/

 

 

Continue Reading

Lajmet

Rrustem Thaqi zgjidhet kryesues i ri i KGJK-së

Published

on

By

Rrustem Thaqi është zgjedhur kryesues i Këshillit Gjyqësor të Kosovës (KGJK) në mbledhjen e 367-të të mbajtur sot, më 25.05.2026, pas votimit me shumicë të anëtarëve të këshillit. Vendimi u mor nën udhëheqjen e zëvendëskryesueses Arjeta Sadiku, ndërsa mandati i tij do të zgjasë tre vjet.

Në garë për këtë pozitë ishin edhe kandidatët Rrustem Thaqi dhe Besnik Bislimaj, të cilët nuk prezantuan programe të reja pasi ato ishin paraqitur në mbledhjen e mëparshme. Pas zgjedhjes u bë edhe pranim-dorëzimi i detyrës nga Arjeta Sadiku te kryesuesi i ri.

Thaqi është gjyqtar i Gjykatës Supreme që nga viti 2022 dhe ka një karrierë të gjatë në sistemin e drejtësisë, përfshirë punën si avokat dhe gjyqtar në disa nivele të gjykatave në Kosovë. Ai gjithashtu ka mbajtur funksione të ndryshme profesionale, përfshirë angazhime në komisione dhe Akademinë e Drejtësisë.

Continue Reading

Të kërkuara