Lajmet

​Plakja e trurit sëmundja që po prek moshat e reja

E quajtur si “dementia e hershme” ky degjenerim i trurit tashmë prek moshat nga 30 deri në 65 vjeç.

Published

on

Dementia është një sëmundje që prek disa zona të trurit dhe dëmton memorien. Kjo sëmundje zakonisht plak një pjesë të trurit duke e përjashtuar atë tërësisht nga funksionet normale.

Për pasojë të gjitha proceset jetësore vështirësohen duke filluar që nga komunikimi i përditëshëm. Forma më e përhapur e dementias është sëmundja e Alzhaimer që zë 60-70% të rasteve.

Sipas të dhënave nga Organizata Botërore e Shëndetit, të cilit i referohet AgroWeb.org sot në botë ka më shumë se 50 milion njerëz të prekur nga kjo sëmundje. Ekspertët shprehen se çdo vit ka rreth 10 milion raste të reja të diagnostikuara me simptoma të ndryshme të dementias.

Teksa numri i të prekurve nga kjo sëmundje rritet mjekët vënë re se mosha e tyre është gjithnjë e më shumë në ulje. E quajtur si “dementia e hershme” ky degjenerim i trurit tashmë prek moshat nga 30 deri në 65 vjeç.

Kjo sëmundje njihet si degjenerative pasi vjen duke u përkeqësuar me kohën dhe fshin memorien afatgjatë dhe afatshkurtër. Një pacient i prekur nga dementia zakonisht ndryshon personalitet dhe sjellje edhe me persona të afërt të familjes.

Megjithëse rastet e zhvillimit të kësaj sëmundje mund të jenë të ndryshme në çdo person shenjat e para që kjo sëmundje jep janë të pagabueshme. Më poshtë AgroWeb.org ju liston disa nga format dhe simptomat më të përhapura të kësaj sëmundje tek moshat e reja.

Alzhaimer është forma më e përhapur e demantias në përgjithësi dhe kjo vlen edhe për moshat e reja. Kjo sëmundje zë 1/3 e të të gjithë të prekurve nga dementia. Vascular Dementia është e dyta në listë për nga format më të përhapura të kësaj sëmundje. Rreth 20% e të rinjve të prekur nga dementia vuajnë pikërisht nga kjo formë e saj.

Në të shumtën e rasteve kjo shfaqet tek personat 45-65 vjeç dhe shfaqet si pasojë e një trashëgimie familjare të sëmundjes. Sindroma Korsakoff zë 10% të të rinjve të prekur nga dementia dhe zakonisht shkaktohet nga mungesa e vitaminës B1 në trup.

Shkaku i dytë lidhet edhe me abuzimin me pijet alkoolike për një kohë të gjatë. Forma të tjera të dementias mund të përfshijnë sëmundje si Parkinsoni apo Huntingtoni të cilat gjithashtu prekin trurin dhe janë degjenerative për trupin.

Dementia njihet gjerësisht si sëmundje që prek dhe dëmton kujtesën, por ka edhe disa shenja të tjera paralajmëruese për këtë sëmundje. Përtej vështirësive me memorien një person në fazat e para të sëmundjes mund të hasë vështirësi të ndryshme.

Vështirësi në të folur

Vështirësi në përzgjedhjen e fjalëve të duhura

Vështirësi në fokusim apo arsyetim

Aktualitet

UBT, TRT dhe Instituti Yunus Emre sjellin “Journalism for Juniors” për të rinjtë

Published

on

By

Në një kohë kur gazetaria po transformohet me shpejtësi përmes teknologjisë dhe platformave digjitale, UBT vazhdon të dëshmojë lidershipin në arsimin inovativ, duke u krijuar studentëve të Fakultetit Media dhe Komunikim, si dhe nxënësve të UBT International Smart Schools, mundësi konkrete për zhvillim profesional përmes punëtorive ndërkombëtare.

Punëtoria “Journalism for Juniors (J4J) – Mobile Journalism Workshop”, është një iniciativë e rëndësishme fuqizon të rinjtë me aftësi bashkëkohore në gazetarinë mobile, tregimin kreativ të storieve dhe prodhimin e përmbajtjes digjitale me ndikim social, duke i përgatitur ata për sfidat dhe mundësitë e medias moderne.

Kjo punëtori, e cila sjell punonjësit televizionit TRT në Kosovë, synon fuqizimin e të rinjve përmes njohurive bashkëkohore në gazetari, duke i pajisur ata me kompetenca që u nevojiten për të rrëfyer histori reale nga perspektiva rinore, për të komunikuar në mënyrë etike dhe për të përdorur mjetet digjitale si instrumente profesionale të informimit.

Në hapjen e kësaj punëtorie, Rektori i UBT-së, Prof. Dr. Edmond Hajrizi, theksoi se investimi në dije praktike dhe inovacion është kyç për përgatitjen e gazetarëve të rinj. Ai vlerësoi këtë punëtori si një hap të rëndësishëm drejt ndërlidhjes së arsimit me trendet globale të medias dhe teknologjisë, duke krijuar mundësi reale zhvillimi për studentët dhe nxënësit e UBT-së.

Fjalën e morën edhe Ramazan Yılmaz, Koordinator i Institutit Yunus Emre, dhe Dekani i Fakultetit Media dhe Komunikim në UBT, Prof. Dr. Ferid Selimi.

Dita e parë – fokus në bazat e gazetarisë dhe tregimin digjital

Në sesionin hyrës, studentët u angazhuan në modulin “Journalism 101”, ku u trajtuan konceptet bazë të gazetarisë, roli dhe përgjegjësia e gazetarit, rëndësia e raportimit të balancuar dhe fuqia e medias në shoqëri. Po ashtu, u zhvilluan sesione mbi storytelling-un, shkrimin kreativ dhe tregimin vizual të storieve, duke nxitur pjesëmarrësit të shprehin historitë e tyre në forma të ndryshme mediatike.

Fokusi gjithashtu u vendos te gazetaria mobile dhe puna në terren, ku pjesëmarrësit mësuan teknika intervistimi, xhirimi dhe editimi të videove përmes telefonit mobil, si dhe mënyrat e përshtatjes së përmbajtjes për rrjetet sociale dhe angazhimin e audiencës digjitale.

Punëtoria ndërkombëtare “Journalism for Juniors (J4J) – Mobile Journalism Workshop” po organizohet nga UBT në bashkëpunim me TRT (The International News Channel of Türkiye) dhe Institutin Yunus Emre, dhe po mbahet në Parkun Shkencor, Inovativ dhe Teknologjik të UBT-së në Lipjan.

Continue Reading

Lajmet

Kosova s’përfiton nga 171 milionë eurot që BE-ja ndan për Ballkanin

Published

on

By

Komisioni Evropian ka njoftuar për mbështetje prej 171 milionë eurosh për nxitjen e zhvillimit të infrastrukturës dhe rritjes së sektorit privat në Ballkanin Perëndimor. Megjithatë, nga këto fonde nuk do të përfitojë Kosova.

“Sa i përket Kosovës, ajo ende nuk ka përmbushur kushtet ligjore për të pranuar pagesa, pasi që ende nuk ka ratifikuar Marrëveshjen e Kredisë dhe Fondeve në kuadër të Instrumentit për Reforma dhe Rritje për Ballkanin Perëndimor. Prandaj, Kosova nuk mund të përfitojë nga fondet e këtij instrumenti. Ne shpresojmë se kjo çështje të zgjidhet shpejt”, tha për Radion Evropa e Lirë zëdhënësi i KE-së, Guillaume Mercier.

Nga kjo shumë e ndarë për nxitje të zhvillimit në Ballkanin Perëndimor, 94.7 milionë euro janë të dedikuara për investime infrastrukturore, 76.3 milionë euro për mbështetjen e sektorit privat, ndërsa 2.9 milionë euro janë ndarë për katër projekte të asistencës teknike në Shqipëri dhe Bosnje e Hercegovinë.

Këto projekte janë të orientuara drejt përgatitjes së investimeve të ardhshme në sektorët e energjisë, furnizimit me ujë, inovacionit dhe kërkimit.

Sipas njoftimit të KE-së, fondet e ndara për projektet infrastrukturore pritet të mobilizojnë gjithsej 263 milionë euro investime përmes shtatë projekteve në sektorë me prioritet, përfshirë digjitalizimin, energjinë e pastër, kapitalin njerëzor, transportin dhe mbrojtjen e mjedisit.

Projektet përfshijnë vendosjen e infrastrukturës së internetit me brez të gjerë në Shqipëri, përmirësimin e sistemit të transmisionit të energjisë elektrike në Maqedoninë e Veriut, si dhe ndërtimin dhe rinovimin efikas energjetik të objekteve arsimore në Maqedoni të Veriut dhe Mal të Zi.

Sipas KE-së, projektet do të zbatohen nga partnerët e Ballkanit Perëndimor në bashkëpunim me institucionet financiare ndërkombëtare.

“Investimi te partnerët tanë në Ballkanin Perëndimor është thelbësor për afrimin e tyre me Bashkimin Evropian. Më shumë se dy vjet pas miratimit të Planit të Rritjes për Ballkanin Perëndimor, kemi punuar – përfshirë edhe përmes Kornizës së Investimeve për Ballkanin Perëndimor – për t’i shndërruar zotimet në veprime konkrete. Nga përmirësimi i infrastrukturës deri te forcimi i zhvillimit të biznesit, këto investime krijojnë mundësi reale për qytetarët dhe e bëjnë BE-në një realitet të prekshëm në mbarë rajonin”, tha përmes një deklarate komisionarja evropiane për Zgjerim, Marta Kos.

Paketa e re e mbështetjes përfshin kontribute investuese nga disa burime financimi të BE-së, përfshirë Instrumentin për Ndihmë të Para-Anëtarësimit (IPA), donatorët bilateralë përmes Kornizës së Investimeve për Ballkanin Perëndimor, si dhe Instrumentin për Reforma dhe Rritje.

“Paketa e sotme e financimit përfshin projekte investimi dhe projekte të asistencës teknike që u miratuan sot, duke forcuar më shumë përkushtimin e BE-së ndaj rritjes së qëndrueshme dhe ndërlidhjes rajonale në Ballkanin Perëndimor”, tha KE-ja.

Pas miratimit nga Bordi Operativ i Kornizës së Investimeve për Ballkanin Perëndimor, projektet mund të kalojnë në fazën e zbatimit. Kjo nënkupton finalizimin e marrëveshjeve të nevojshme me institucionet partnere dhe përfituesit, nisjen e studimeve përgatitore për aktivitetet e asistencës teknike dhe përfundimin e procedurave të domosdoshme për realizimin e projekteve të sektorit privat. Pas përmbylljes së këtyre proceseve, mund të fillojë zbatimi i investimeve që mbështeten nga blloku.

Continue Reading

Lajmet

Qeveria në detyrë mban mbledhje elektronike, merr dy vendime

Published

on

By

Qeveria në detyrë e Kosovës ka mbajtur të martën mbledhje elektronike.

Në këtë mbledhje, janë miratuar dy vendime: Themelimi i Këshillit organizativ për shënimin e 18-vjetorit të Pavarësisë së Kosovës si dhe autorizimi i pagesës në shumë prej 154,000 euro për Bankën Evropiane për Rindërtim dhe Zhvillim (BERZH) për rritjen e kuotës së kapitalit të Qeverisë së Republikës së Kosovës në BERZH.

“Qeveria në detyrë e Republikës së Kosovës ka mbajtur mbledhje elektronike në të cilën ka miratuar këto vendime: Themelimin e Këshillit Organizativ për shënimin e 18-vjetorit të Pavarësisë së Kosovës dhe autorizimin e pagesës në shumë prej 154,000 euro për Bankën Evropiane për Rindërtim dhe Zhvillim (BERZH) për rritjen e kuotës së kapitalit të Qeverisë së Republikës së Kosovës në BERZH”, thuhet në njoftimin e ZKM-së.

Continue Reading

Lajmet

Prokuroria jep detaje se si u arrestuan tre zyrtarët e Komunës së Prishtinës nën dyshimin për ryshfet

Published

on

By

Prokuroria Themelore në Prishtinë ka dalë me komunikatë rreth arrestimit të tre zyrtarëve të Komunës së Prishtinës.

Arrestimi i tyre u bë gjatë një aksioni nën dyshimin e veprës penale ‘’Keqpërdorimi i pozitës apo autoritetit zyrtar’’ nga neni 414 të KPRK-së, dhe veprën penale ‘’Marrja e ryshfetit’’ në bazë të nenit 421 të Kodit Penal të Republikes së Kosovës.

Gjatë zbatimit të masave të veçanta hetimore, janë shoqëruar tre persona, ndër të cilët zyrtari i komunës, A.G., është arrestuar në flagrancë për veprën penale ‘’Marrje e ryshfetit’’ sipas nenit 421 të KPRK-së, me qëllim qe të ndihmojë të dëmtuarin të realizojë një pagesë për punët të cilat i kishte kryer sipas kontratës me komunën.

Prokuroria Themelore në Prishtinë inkurajon të gjithë qytetarët të raportojnë për të gjitha veprat penale të natyrës së korrupsionit”, thuhet në njoftim.

Continue Reading

Të kërkuara