Kulturë

​Përvjetori i lindjes së Ismail Kadare

Ai shquhet për novela, romane, por ka botuar edhe vëllime me poezi dhe sprova.

Published

on

Më 28 janar të vitit 1936, 86 vjet më parë, u lind poeti dhe shkrimtari i shquar shqiptar, Ismail Kadare. Ai lindi në Gjirokastër, ku përfundoi edhe arsimin e mesëm. Kadare është një nga shkrimtarët më gjenialë bashkëkohorë, disa herë i nominuar për çmimin “Nobel” në letërsi. Ai shquhet për novela, romane, por ka botuar edhe vëllime me poezi dhe sprova.

Në vitin 1958 mbaroi degën e Gjuhës e të Letërsisë në Universitetin e Tiranës, për të vazhduar më pas në Moskë me studime për dy vjet në Institutin e Letërsisë Botërore “Maksim Gorki” (1958-1960). Kadare është një nga shkrimtarët më të mëdhenj të letërsisë shqipe dhe gjithashtu një nga shkrimtarët më të mëdhenj të letërsisë botërore bashkëkohore.

Me veprën e tij, që ka shënuar një numër rekord të përkthimeve (në mbi 45 gjuhë të huaja) ai e ka bërë të njohur Shqipërinë në botë, me historinë dhe me kulturën e saj shekullore. Rrugën e krijimtarisë letrare e nisi si poet që në vitet e gjimnazit Frymëzimet djaloshare, 1954, “Ëndërrimet”, (1957), por u bë i njohur sidomos me vëllimin Shekulli im (1961), që u pasua nga vëllimet e tjera poetike, si: Përse mendohen këto male (1964), Motive me diell (1968) dhe Koha (1976). Vepra poetike e Ismail Kadaresë shquhet për idetë e thella dhe për figuracionin e pasur e origjinal; rol me rëndësi për pasurimin e poezisë shqiptare.

Në fushën e prozës, Ismail Kadare ka lëvruar tregimin, novelën dhe romanin. Vepra e parë e rëndësishme e Ismail Kadaresë në prozë është romani “Qyteti pa reklama”, që nuk u lejua të botohej i plotë deri në vitin 2003. Prozën e tij e karakterizojnë përgjithësimet e gjëra historiko-filozofike, subjekti i ngjeshur dhe mendimi i thellë i shprehur shpesh me anë të parabolës, mbi bazën e asociacionit apo të analogjive historike. Ideja e romanit Gjenerali i ushtrisë së vdekur (1964) është shpirti liridashës i popullit shqiptar. Temën e shpirtit të pamposhtur të shqiptarëve nëpër shekuj autori e trajtoi edhe në romanin Kështjella (1975). Në romanin Kronikë në gur (1970) Kadare kritikoi psikologjinë provinciale dhe traditat prapanike.

Probleme të rëndësishme të historisë janë trajtuar edhe në përmbledhjet me tregime e novela Emblema e dikurshme (1977), Ura me tri harqe (1978) dhe Gjakftohtësia (1980). E veçanta e talentit të Ismail Kadaresë shfaqet sidomos në trajtimin, nga një këndvështrim i ri, i temës historike dhe në tingëllimin e mprehtë aktual që është i aftë t’i japë asaj. Një nga krijimet më të shquara të Ismail Kadaresë dhe të të gjithë letërsisë së re shqiptare është romani Pallati i ëndrrave (1981). Shumica e veprave të Ismail Kadaresë janë përkthyer e botuar në mbi 45 gjuhë të botës dhe janë pritur shumë mirë nga publiku lexues. Ai është shkrimtari shqiptar më i njohur në botë.

Në vjeshtën e viti 1990 Ismail Kadare vendosi të largohet nga Shqipëria dhe të qëndrojë në Paris. Shkrimtari në atë kohë e përligji këtë largim me “mungesën e ndryshimeve demokratike”. Autoritetet e kohës e dënuan largimin e Ismail Kadaresë, por krijimtaria e tij nuk u ndalua. Në vitin 1990 e më pas vepra e tij bëhet shprehja më e fuqishme e vlerave gjuhësore dhe artistike të shqipes letrare. Letërsia e Ismail Kadaresë pas vitit 1990 bart të njëjtat tipare thelbësore të asaj të mëparshme: frymën etnografike dhe shpërfaqjen e identitetit shqiptar.

Ismail Kadare është laureat i shumë çmimeve letrare kombëtare dhe ndërkombëtare. Që nga v. 1994 I.K. është anëtar korrespondent i Akademisë së Shkencave Morale dhe Politike të Francës dhe anëtar i jashtëm i ASHAK.

Ka qenë delegat në Kongresin e Drejtshkrimit (1972).Në vitin 2005 fitoi çmimin “The Booker Prize Man”.Ismail Kadare është dekoruar nga Presidenti i Republikës së Shqipërisë me Urdhrin “Nderi i Kombit” dhe nga shteti francez me urdhrat “Kryqi i Legjionit të Nderit” e “Oficer i Legjionit të Nderit”.Ismail Kadare më 23.06.2012 u nderua me Çmimin e madh spanjoll, “Princi i Asturias për Letërsi”, një nga çmimet me prestigjioze letrare në botë. Ai doli fitues mes 31 kandidateve nga 25 vende të ndryshme të botës ku dallohet emri i Milan Kunderas apo italiani Antonio Cabucchi. Ismail Kadare shkroi edhe veprën e njohur “Gënjeshtër nga dashuria e Galdimi ndaj Arife-s” 2013.

Vendi

Eliza Dushku nderohet me titullin “Doktor Honoris Causa”

Published

on

Aktorja me origjinë shqiptare Eliza Dushku është nderuar me titullin “Doktor Honoris Causa” nga Lesley University gjatë ceremonisë së diplomimit 2026, për kontributin e saj në art, shëndetin mendor dhe mbështetjen për veteranët.

E njohur për rolet në filmat “Bring It On” dhe “Wrong Turn”, Dushku ka orientuar vitet e fundit angazhimin e saj drejt ndërgjegjësimit për traumën dhe shëndetin mendor, duke mbështetur terapi inovative për trajtimin e PTSD-së.

Ajo është gjithashtu producente ekzekutive e dokumentarit “In Waves and War”, që trajton traumën, luftën dhe procesin e shërimit. Nderimi vlerëson transformimin e saj nga yll i Hollywood-it në një zë të rëndësishëm të aktivizmit social dhe shëndetit mendor.

Continue Reading

Lajmet

Ditët e Artit dhe Dizajnit në UBT sjellin kulturën dhe modernitetin japonez

Published

on

By

Në kuadër të aktiviteteve të Ditëve të Artit dhe Dizajnit, Fakulteti i Artit dhe Dizajnit në UBT do të organizojë një aktivitet të veçantë kulturor dhe akademik në bashkëpunim me Ambasadën e Japonisë në Kosovë dhe Asociacionin e Miqësisë Kosovaro-Japoneze.

Aktiviteti do të mbahet më 26 maj 2026, duke filluar nga ora 11:00, në Parkun Shkencor, Inovativ dhe Teknologjik të UBT-së në Lipjan, dhe do të sjellë diskutime, prezantime dhe ligjërata që ndërlidhin kulturën, artin dhe zhvillimet moderne të Japonisë.

Ngjarja do të hapet me fjalën përshëndetëse të dekanes së Fakultetit të Artit dhe Dizajnit, Prof. Dr. Ariana Gjoni, ndërsa më pas pjesëmarrësit do t’i drejtohen me fjalë rasti Prof. Afërdita Statovci dhe përfaqësuesja e Asociacionit të Miqësisë Kosovaro-Japoneze, znj. Luljeta Arifi.

Pjesë qendrore e aktivitetit do të jetë ligjërata me temën “Japonia në Ditët Moderne”, e cila do të mbahet nga z. Hiroyasu Tanigaki nga Ambasada e Japonisë në Kosovë, duke ofruar një pasqyrë mbi zhvillimin, kulturën dhe ndikimin modern të Japonisë në botë.

Ky aktivitet synon të forcojë bashkëpunimin kulturor dhe akademik ndërmjet Kosovës dhe Japonisë, si dhe të krijojë hapësira frymëzuese për studentët dhe pjesëmarrësit në kuadër të Ditëve të Artit dhe Dizajnit në UBT.

Continue Reading

Vendi

Artistë dhe profesorë nga Evropa bëhen pjesë e webinarit ndërkombëtar të organizuar nga UBT

Published

on

By

“Design, Memory and Identity in Contemporary Culture” – webinar ndërkombëtar që sjell në fokus dialogun mes dizajnit, kujtesës dhe identitetit kulturor.

Më 25 maj 2026, duke filluar nga ora 11:30, do të mbahet online webinari ndërkombëtar me temën “Design, Memory and Identity in Contemporary Culture”, një aktivitet akademik dhe artistik që synon të hapë diskutime të rëndësishme mbi raportin ndërmjet dizajnit, kujtesës kolektive dhe identitetit në kulturën bashkëkohore.

Ky webinar do të bashkojë artistë, dizajnerë, ligjërues dhe profesionistë të njohur ndërkombëtarisht, të cilët përmes perspektivave të ndryshme krijuese dhe akademike do të trajtojnë mënyrën se si dizajni ndikon në formësimin e identiteteve kulturore dhe ruajtjen e kujtesës në shoqërinë moderne.

Në panelin e folësve do të marrin pjesë emra të njohur nga fusha e artit, modës dhe dizajnit:

  • Elisa Poli, një nga profesionistet e njohura në edukimin e dizajnit në Itali;
  • Phlox Van Oppen, e cila njihet për qasjen inovative në tekstil dhe art bashkëkohor;
  • Tiina Burton, me përvojë të gjerë në modën digjitale dhe artin vizual;
  • Dukagjin Muhaxheri, si dhe Dardan Luta, të cilët do të sjellin perspektivën lokale dhe rajonale mbi artin, identitetin dhe kulturën bashkëkohore.

Organizatorja e webinarit, Cennet Lika, ka theksuar rëndësinë e krijimit të hapësirave ndërdisiplinore ku arti, dizajni dhe kultura ndërthuren për të reflektuar mbi sfidat dhe transformimet e kohës moderne.

Përmes diskutimeve dhe prezantimeve të ndryshme, pjesëmarrësit do të kenë mundësinë të eksplorojnë tema që lidhen me kujtesën kulturore, identitetin vizual, modën digjitale, artin bashkëkohor dhe ndikimin e teknologjisë në proceset kreative.

Webinari do të zhvillohet online përmes platformës Microsoft Teams dhe është i hapur për studentë, artistë, profesionistë të dizajnit, studiues dhe të gjithë të interesuarit për kulturën dhe artin bashkëkohor.

Continue Reading

Lajmet

Baleti Kombëtar i Kosovës mbyll me sukses turneun në Amerikën Latine

Published

on

Baleti Kombëtar i Kosovës ka përmbyllur turneun në Amerikën Qendrore dhe Amerikën Latine me një performancë të suksesshme në Bogotá të Kolumbisë.

Sipas njoftimit, mbi 1800 spektatorë në Teatro Municipal Jorge Eliécer Gaitán e përcollën mbrëmjen finale me duartrokitje dhe entuziazëm. Në këtë mbrëmje u prezantua vepra “Carmina Burana”, me koreografi të Toni Candeloro, e cila krijoi një atmosferë të veçantë në skenën kolumbiane.

Nga institucioni u vlerësua se ky ishte një përmbyllje e suksesshme e turneut, i cili promovoi artin dhe kulturën kosovare në arenën ndërkombëtare.

Continue Reading

Të kërkuara