Lajmet

​Maqedonia e Veriut rrezikon reduktime të rrymës gjatë sezonit të dimrit

Restrikcione nuk do të ketë vetëm nëse sigurohet energjia nga Greqia, Bullgaria, Shqipëria dhe Serbia.

Published

on

Vendi mund të ketë reduktime të furnizimit me energji elektrike gjatë sezonit të dimrit, nëse autoritetet nuk sigurojnë 1/3 e nevojave të konsumit ditor nga importi me shtetet fqinje.

Nga “MEPSO” thonë se në bazë të potencialit prodhues të termocentraleve sigurohet 65-70% e energjisë nga burimet vendore ndërsa 30-35% e energjisë importohet. Drejtori i MEPSO-s Orhan Murtezani, tha se restrikcione nuk do të ketë vetëm nëse sigurohet energjia nga Greqia, Bullgaria, Shqipëria dhe Serbia.

“Ky trend i njëjtë është në disa vitet e fundit dhe nëse kemi parasysh planin e paraqitur të ELEM për prodhimin e energjisë gjatë dimrit që vjen por edhe tentativat e qeverisë për të siguruar energji elektrike nga shtetet fqinje, nëse gjitha këto hapa përmbyllen me sukses, atëherë besoj që ky dimër do të duhet të kaloj pa devijime ose probleme të theksueshme”, tha Orhan Murtezani, drejtor i SH.A.“MEPSO”.

Por përqindja e importit të rrymës mund të jetë edhe më e lartë nëse marrim parasysh energjinë elektrike që shkon dëm gjatë shkaku i rrjetit të amortizuar. Në trafo stacionet dhe nga largpërçuesit që administron MEPSO humbja e rrymës është 1,8% ose 125 GW/h në vit. Ndërsa nga EVN thonë se janë shqetësuese llogaritjet për humbjen teknike të energjisë gjatë furnizimit në rrjetin e amortizuar të shpërndarjes së EVN-së.

“Në vitin 2021 rreth 14% e prodhimit të përgjithshëm të energjisë elektrike që ka kaluar përmes rrjetit të shpërndarjes llogaritet si humbje teknike dhe komerciale. Kjo përqindje e humbur është 913,4 GW/h që në shpenzim arrin vlerën e 20 milion eurove. Pa marrë parasysh se a janë teknike apo komerciale, të gjitha sasitë e humbjeve EVN i prokuron në treg të hapur sipas çmimeve të tregut”, njoftojnë nga EVN Maqedoni.

Nga Komisioni Rregullator i Energjetikës thonë se me ligjet e fizikës është normale të humbet energjia deri në 15% e prodhimit të përgjithshëm, por nga kompania shpërndarëse EVN thonë se KRRE nuk e pranon humbjen e denoncuar prej 14%, por ka legjitimuar në treg vetëm 12% humbjes së rrymës. 

Por, a paguajnë qytetarët humbjet në rrjet? Sipas EVN në vetë faturat e energjisë elektrike, në mënyrë transparente dhe të detajuar është pasqyruar se për çfarë paguajnë konsumatorët, dhe ajo është: Kompensim për energjinë elektrike të konsumuar, Kompensim për transmetimin dhe shpërndarjen e energjisë elektrike (MEPSO dhe Elektrodistribuimi), TVSH 5% dhe Taksa komunale për ndriçim publik. 

Nga ana tjetër, humbje ka edhe nga vjedhjet. Sipas të dhënave zyrtare, rreth 300 mijë MW/h energji elektrike vidhen çdo vit në vend, shumë e cila është afër 10% e konsumit të përgjithshëm të rrymës për amvisëritë në Maqedoninë e Veriut. 

Nga autoritetet thonë se nga kyçjet ilegale në rrjet dëmi kalon mbi 100 milionë euro në vit dhe shumica e hajnave atë e përdorin për gërmim të kriptovalutave./Alsat.mk

Lajmet

Skema me naftën Kosovë-Shqipëri: Bastisen dhjetëra biznese, 9 të arrestuar

Published

on

By

Dhjetëra biznese të shitjes dhe disa importues të naftës janë vënë në shënjestër të një operacioni të gjerë bastisjesh, i cili ka filluar sot në mëngjes në disa zona të ndryshme të Kosovës.

Aksioni i koordinuar nga Prokuroria e Kosovës është duke u zhvilluar në bashkëpunim të ngushtë me Drejtorinë e Hetimeve në Administratën Tatimore të Kosovës (ATK), Doganën dhe njësi të ndryshme të Policisë së Kosovës.

Sipas burimeve të para të Ekonomia online nga prokuroria, deri më tani janë vënë në pranga nëntë persona të dyshuar si pjesë e këtij rrjeti.

Gjatë kontrolleve të ushtruara nëpër lokacione të ndryshme, hetuesit kanë arritur të sekuestrojnë një shumë të konsiderueshme të parave të gatshme, armë, kompjuterë, dokumente të ndryshme dhe fatura që dyshohet se janë fiktive, të cilat lidhen drejtpërdrejt me këtë veprimtari të paligjshme.

Dyshimet fillestare të organeve të rendit zbulojnë një skemë të mirëorganizuar të mashtrimit dhe shmangies tatimore. Nafta importohej fillimisht nga kompanitë kosovare dhe kalonte transit përmes territorit të Shqipërisë.

Duke shfrytëzuar dallimet e taksës së akcizës dhe tatimeve mbi karburantet mes dy vendeve, një pjesë e naftës dyshohet se shkarkohej ilegalisht në Shqipëri për t’u shitur më pas në tregun e zi.

Përmes kësaj metode, të dyshuarit i kanë shmangur detyrimet fiskale, duke i shkaktuar një dëm të madh buxhetit të shtetit, ndërsa operacioni i bastisjeve po vazhdon ende në terren.

/Ekonomia online/ /E.A/

Continue Reading

Lajmet

Gjykata shqipton dëbim, ndalim hyrjeje në Kosovë dhe gjoba për të ndaluarit në Gazimestan

Published

on

Gjykata Themelore në Prishtinë ka shqiptuar masën e dëbimit dhe ndalimin e hyrjes në Kosovë për tre vjet, si dhe gjoba për personat e ndaluar në Gazimestan gjatë shënimit të Vidovdanit, më 28 qershor, të cilët akuzoheshin për “shkaktim të trazirave dhe cenim të rendit dhe qetësisë publike”.

Masa e dëbimit dhe ndalimi i hyrjes në Kosovë vlejnë për shtetasit e huaj që nuk posedojnë dokumente të Kosovës.

Policia e Kosovës kishte ndaluar 37 persona, por para gjykatës u proceduan 36 prej tyre. Ata janë kryesisht nga Serbia dhe vendet e rajonit dhe të ndaluarve u ishin konfiskuar dokumentet personale deri në shpalljen e aktgjykimit.

Gjyqtarja e çështjes, Naime Krasniqi, tha se dokumentet nuk do t’u kthehen të 36 personave derisa ta paguajnë gjobën prej 700 eurosh.

Ajo e arsyetoi vendimin e gjykatës për t’i shpallur fajtorë me faktin se të akuzuarit kishin brohoritur “Kosova është Serbi” dhe duke ngritur tre gishtat lart, gjë që, sipas Krasniqit, konsiderohet mesazh nacionalist.

Ajo theksoi se Policia e Kosovës, para fillimit të shënimit të Vidovdanit në Gazimestan, afër Prishtinës, i kishte paralajmëruar të pranishmit se ishte e ndaluar shfaqja e çdo simboli që nxit “urrejtje ndëretnike, fetare ose politike”.

Serbët nga Kosova, Serbia dhe vendet e rajonit mblidhen tradicionalisht çdo 28 qershor në Gazimestan për të shënuar Vidovdanin, që është edhe festë fetare, në përkujtim të betejës kundër Perandorisë Osmane më 1389.

Ndërkohë, në opinion janë shfaqur pretendime se personat e ndaluar gjatë shënimit të Vidovdanit në Gazimestan janë keqtrajtuar “psikologjikisht dhe fizikisht” nga zyrtarët policorë të Kosovës.

Radio Evropa e Lirë nuk ka arritur t’i verifikojë në mënyrë të pavarur këto pretendime, ndërsa nga Inspektorati Policor i Kosovës kanë bërë të ditur se do t’i hetojnë këto pretendime, ato sipas detyrës zyrtare, megjithëse thanë se nuk kanë pranuar asnjë ankesë lidhur me ngjarjet në Gazimestan.

Zyra për Kosovën në Qeverinë serbe ka dënuar ndalimet gjatë shënimit të Vidovdanit në Gazimestan, duke e vlerësuar këtë si një “akt të turpshëm dhe të padenjë represioni”.

Gazimestani në Kosovë njihet gjithashtu për fjalimin që udhëheqësi i atëhershëm serb, Sllobodan Millosheviq, mbajti atje në vitin 1989.

Ky fjalim shpesh përmendet si hyrje në konfliktet e armatosura që pasuan shpërbërjen e ish-Jugosllavisë./REL/A.K/

Continue Reading

Lajmet

Dekania e Fakultetit të Shkencave Politike në UBT, Hajdi Xhixha, publikon punim shkencor në revistën e indeksuar në Web of Science

Published

on

By

Dekania e Fakultetit të Shkencave Politike në UBT, Hajdi Xhixha, ka publikuar punimin shkencor me titull “The Use of Force Against Civil Aircraft Intrusions: Legal Challenges and Christian Ethical Perspectives in Grey Zone Conflicts”, në revistën Kosciol i Prawo, e indeksuar në Web of Science, në bashkautorësi me studiuesin Redion Luli.

Punimi trajton sfidat juridike, të sigurisë dhe aspektet etike që lidhen me përdorimin e forcës ndaj avionëve civilë në rastet e ndërhyrjeve dhe kërcënimeve në kuadër të konflikteve hibride, terrorizmit global dhe aktiviteteve ilegale.

Në këtë studim, autorët analizojnë rritjen e kërcënimeve nga keqpërdorimi i aviacionit civil, duke shqyrtuar njëkohësisht dilemat morale dhe fetare që lidhen me mbrojtjen e sigurisë kombëtare përballë rrezikimit të jetës së civilëve të pafajshëm.

Punimi ofron një qasje ndërdisiplinore mbi konfliktet e “grey zone”, duke kombinuar perspektivën juridike ndërkombëtare me dimensionin etik dhe humanitar, çka e bën këtë studim një kontribut të rëndësishëm në debatet bashkëkohore mbi sigurinë dhe të drejtën ndërkombëtare.

Continue Reading

Lajmet

Dy vjet pa Ismail Kadarenë, gjeniu i letërsisë shqipe dhe botërore

Published

on

Sot, më 1 korrik 2026, shënohen dy vjet nga ndarja nga jeta e shkrimtarit të madh shqiptar Ismail Kadare, një prej figurave më të rëndësishme të letërsisë bashkëkohore shqipe dhe botërore.

Kadare, i lindur më 28 janar 1936 në Gjirokastër, u konsiderua gjerësisht si prozatori më i shquar shqiptar, me një krijimtari të gjerë që përfshin romane, tregime, poezi, drama dhe ese. Veprat e tij janë përkthyer në rreth 45 gjuhë të botës, duke e bërë atë një nga ambasadorët më të njohur të letërsisë shqipe në arenën ndërkombëtare.

Gjatë karrierës së tij letrare, Kadare trajtoi tema universale si totalitarizmi, liria, historia dhe identiteti kombëtar, shpesh përmes një gjuhe simbolike dhe alegorike. Ndër veprat e tij më të njohura përmenden “Gjenerali i ushtrisë së vdekur”, “Kronikë në gur”, “Kështjella”, “Prilli i thyer” dhe “Pallati i ëndrrave”, të cilat kanë lënë gjurmë të thella në letërsinë evropiane.

I formuar në Universitetin e Tiranës dhe në Institutin “Maksim Gorki” në Moskë, Kadare u kthye në një zë të veçantë letrar që sfidoi kufizimet e kohës dhe solli një vizion kritik ndaj sistemeve totalitare. Pas viteve ’90, ai jetoi mes Francës dhe Shqipërisë, duke vijuar të botojë dhe të mbetet një nga autorët më të lexuar shqiptarë në botë.

Kadare u nderua me çmime të shumta prestigjioze ndërkombëtare, mes tyre “Man Booker International Prize” (2005), “Princesa de Asturias” për Artet (2009) dhe Çmimin “Jerusalem” (2015). Në vitin 1996 u bë anëtar i Akademisë së Shkencave Morale dhe Politike në Francë, një nga institucionet më të larta akademike evropiane.

Dy vjet pas ndarjes së tij nga jeta, vepra e Ismail Kadaresë vazhdon të lexohet, studiohet dhe të mbetet një nga trashëgimitë më të rëndësishme të kulturës shqiptare dhe evropiane të shekullit XX dhe XXI./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara