Lajmet

​Maqedonia e Veriut rrezikon reduktime të rrymës gjatë sezonit të dimrit

Restrikcione nuk do të ketë vetëm nëse sigurohet energjia nga Greqia, Bullgaria, Shqipëria dhe Serbia.

Published

on

Vendi mund të ketë reduktime të furnizimit me energji elektrike gjatë sezonit të dimrit, nëse autoritetet nuk sigurojnë 1/3 e nevojave të konsumit ditor nga importi me shtetet fqinje.

Nga “MEPSO” thonë se në bazë të potencialit prodhues të termocentraleve sigurohet 65-70% e energjisë nga burimet vendore ndërsa 30-35% e energjisë importohet. Drejtori i MEPSO-s Orhan Murtezani, tha se restrikcione nuk do të ketë vetëm nëse sigurohet energjia nga Greqia, Bullgaria, Shqipëria dhe Serbia.

“Ky trend i njëjtë është në disa vitet e fundit dhe nëse kemi parasysh planin e paraqitur të ELEM për prodhimin e energjisë gjatë dimrit që vjen por edhe tentativat e qeverisë për të siguruar energji elektrike nga shtetet fqinje, nëse gjitha këto hapa përmbyllen me sukses, atëherë besoj që ky dimër do të duhet të kaloj pa devijime ose probleme të theksueshme”, tha Orhan Murtezani, drejtor i SH.A.“MEPSO”.

Por përqindja e importit të rrymës mund të jetë edhe më e lartë nëse marrim parasysh energjinë elektrike që shkon dëm gjatë shkaku i rrjetit të amortizuar. Në trafo stacionet dhe nga largpërçuesit që administron MEPSO humbja e rrymës është 1,8% ose 125 GW/h në vit. Ndërsa nga EVN thonë se janë shqetësuese llogaritjet për humbjen teknike të energjisë gjatë furnizimit në rrjetin e amortizuar të shpërndarjes së EVN-së.

“Në vitin 2021 rreth 14% e prodhimit të përgjithshëm të energjisë elektrike që ka kaluar përmes rrjetit të shpërndarjes llogaritet si humbje teknike dhe komerciale. Kjo përqindje e humbur është 913,4 GW/h që në shpenzim arrin vlerën e 20 milion eurove. Pa marrë parasysh se a janë teknike apo komerciale, të gjitha sasitë e humbjeve EVN i prokuron në treg të hapur sipas çmimeve të tregut”, njoftojnë nga EVN Maqedoni.

Nga Komisioni Rregullator i Energjetikës thonë se me ligjet e fizikës është normale të humbet energjia deri në 15% e prodhimit të përgjithshëm, por nga kompania shpërndarëse EVN thonë se KRRE nuk e pranon humbjen e denoncuar prej 14%, por ka legjitimuar në treg vetëm 12% humbjes së rrymës. 

Por, a paguajnë qytetarët humbjet në rrjet? Sipas EVN në vetë faturat e energjisë elektrike, në mënyrë transparente dhe të detajuar është pasqyruar se për çfarë paguajnë konsumatorët, dhe ajo është: Kompensim për energjinë elektrike të konsumuar, Kompensim për transmetimin dhe shpërndarjen e energjisë elektrike (MEPSO dhe Elektrodistribuimi), TVSH 5% dhe Taksa komunale për ndriçim publik. 

Nga ana tjetër, humbje ka edhe nga vjedhjet. Sipas të dhënave zyrtare, rreth 300 mijë MW/h energji elektrike vidhen çdo vit në vend, shumë e cila është afër 10% e konsumit të përgjithshëm të rrymës për amvisëritë në Maqedoninë e Veriut. 

Nga autoritetet thonë se nga kyçjet ilegale në rrjet dëmi kalon mbi 100 milionë euro në vit dhe shumica e hajnave atë e përdorin për gërmim të kriptovalutave./Alsat.mk

Lajmet

Programi i Sigurisë në UBT: Përgatitje profesionale për sfidat e sigurisë kombëtare dhe ndërkombëtare

Published

on

Programi i Studimeve të SigurisëUBT është i konceptuar për t’u ofruar studentëve njohuri të avancuara teorike dhe praktike në fushën e sigurisë, duke i përgatitur ata për të kuptuar, analizuar dhe menaxhuar sfidat bashkëkohore që lidhen me sigurinë kombëtare, ndërkombëtare, emergjencat civile dhe sigurinë kibernetike.

I ndërtuar sipas standardeve moderne akademike dhe nevojave të tregut të punës, programi u mundëson studentëve të zgjerojnë njohuritë e tyre mbi zhvillimet dhe politikat e sigurisë, duke fituar aftësi për të analizuar fenomenet dhe proceset që ndikojnë në sigurinë e shteteve dhe shoqërive moderne. Përmes një kombinimi të balancuar të teorisë dhe praktikës, studentët aftësohen për të hartuar strategji, dokumente dhe politika të rëndësishme në fushën e Sigurisë Nacionale, Emergjencave Civile dhe Sigurisë Kibernetike.

Mësimdhënia zhvillohet duke u bazuar në modelet dhe kurrikulat e institucioneve prestigjioze të studimeve të sigurisë në Evropë dhe Shtetet e Bashkuara të Amerikës, si dhe në literaturën më bashkëkohore shkencore. Në të njëjtën kohë, programi është përshtatur me nevojat reale të tregut të Kosovës, duke krijuar mundësi që studentët të ndërtojnë karrierë profesionale në institucionet e sigurisë, organizatat kombëtare dhe ndërkombëtare, si dhe në sektorin privat.

Gjatë studimeve, studentët fitojnë njohuri të gjera mbi institucionet dhe aktorët e sigurisë, rreziqet dhe kërcënimet bashkëkohore, marrëdhëniet ndërkombëtare, politikën e jashtme, gjeopolitikën, sigurinë kibernetike, teknologjinë informative, metodologjinë e kërkimit shkencor dhe fusha të tjera të ndërlidhura. Kjo qasje multidisiplinare u mundëson atyre të zhvillojnë aftësi të mendimit kritik, analizës së thelluar dhe zgjidhjes së problemeve komplekse që lidhen me sigurinë në nivel kombëtar dhe ndërkombëtar.

Një vlerë e veçantë e programit është zhvillimi i aftësive praktike për menaxhimin dhe analizimin e situatave të ndryshme të sigurisë, hartimin e dokumenteve strategjike dhe politikave publike, si dhe realizimin e hulumtimeve shkencore në fusha të ndryshme të shkencës së sigurisë. Studentët inkurajohen të analizojnë zhvillimet politike dhe të sigurisë në Kosovë, rajon dhe më gjerë, duke ndërtuar kompetenca profesionale që u mundësojnë të kontribuojnë në proceset vendimmarrëse dhe në avancimin e politikave të sigurisë.

Përmes qasjes inovative në mësimdhënie, mundësive të shumta akademike dhe orientimit të fortë drejt praktikës, Programi i Studimeve të Sigurisë në UBT vazhdon të përgatisë profesionistë të aftë për të përballuar sfidat e një bote gjithnjë e më dinamike dhe komplekse.

Në vitin 2026, UBT është vlerësuar si i pari në botë në kategorinë “University Brand and Reputation” në rangimin global WURI, gjë që vërteton reputacionin dhe ndikimin e tij të jashtëzakonshëm në arsimin e lartë. Ndër sukseset më madhore, UBT ka fituar titullin “Engaged University of the Year”, duke u pozicionuar si universiteti më i mirë në botë në këtë kategori dhe duke lënë pas institucione prestigjioze nga Suedia, Kanadaja, Australia dhe Arabia Saudite.

Me mbi 25 vite traditë, inovacion të vazhdueshëm dhe ekselencë akademike, UBT mbetet padyshim alternativa kryesore dhe më e sigurt për të gjithë ata që synojnë një karrierë të suksesshme dhe me ndikim në fushën e sigurisë, politikave publike dhe marrëdhënieve ndërkombëtare.

/A.K/

Continue Reading

Lajmet

Rutte: Reduktimi i pranisë së NATO-s në Kosovë është lajm i mirë

Published

on

Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, ka deklaruar se reduktimi i pranisë së NATO-s në Kosovë është një zhvillim pozitiv, duke e lidhur këtë me përmirësimin e situatës së sigurisë në vend.

Sipas tij, zvogëlimi i pranisë së forcave të NATO-s është tregues se gjendja e sigurisë ka shënuar progres dhe se institucionet po arrijnë të menaxhojnë më mirë sfidat në terren.

Pak ditë më parë, edhe komandanti i forcave të NATO-s për Evropën, gjenerali amerikan Alexus Grynkewich, kishte paralajmëruar një “optimizim” të misionit të KFOR-it në Kosovë.

Megjithatë, NATO ka theksuar vazhdimisht se mbetet e përkushtuar për ruajtjen e paqes dhe stabilitetit në Kosovë dhe në rajonin e Ballkanit Perëndimor.

/A.K/

Continue Reading

Lajmet

Inaugurohet murali “Çast” në Prishtinë, në nderim të të mbijetuarve të dhunës seksuale gjatë luftës

Published

on

Në Prishtinë është inauguruar murali “Çast”, një vepër artistike kushtuar viktimave dhe të mbijetuarve të dhunës seksuale gjatë luftës së fundit në Kosovë. Projekti është realizuar nga Fondacioni Jahjaga në bashkëpunim me Komunën e Prishtinës.

Gjatë ceremonisë së inaugurimit, ish-presidentja Atifete Jahjaga tha se murali përfaqëson një akt dinjiteti, kujtese dhe përgjegjësie ndaj së vërtetës historike.

Ajo theksoi se pas luftës Kosova trashëgoi pasoja të rënda, përfshirë mbi 20 mijë gra dhe burra që përjetuan dhunë seksuale, duke shtuar se murali është një dëshmi publike dhe një thirrje që kjo histori të mos harrohet.

Kryetari i Prishtinës, Përparim Rama, tha se murali i vendosur në zemër të kryeqytetit do të shërbejë si kujtesë kolektive për brezat e ardhshëm dhe si nderim për të mbijetuarit e këtij krimi të luftës.

Ndërkaq, Igballe Rugova nga Rrjeti i Grave të Kosovës u shpreh se, përkundër njohjes së të drejtave të tyre, të mbijetuarave të dhunës seksuale ende u mungon drejtësia.

Murali “Çast” është vendosur pranë Kinemasë ABC në Prishtinë dhe synon të mbajë gjallë kujtesën për një nga plagët më të rënda të luftës në Kosovë.

/A.K/

Continue Reading

Lajmet

Studentët e UBT-së dhe TU Wien zhvillojnë punëtori ndërkombëtare për planifikimin hapësinor në Austri

Published

on

By

Studentët e UBT-së të programit master të Fakultetit të Arkitekturës dhe Planifikimit Hapësinor, së bashku me studentët e Universitetit Teknik të Vjenës dhe profesorët e tyre, Thomas Dillinger, Skender Kosumi dhe Nina Svanda, mbajtën në Vjenë të Austrisë workshopin e dytë njëjavor të këtij semestri, në kuadër të bashkëpunimit tradicional ndërmjet këtyre dy universiteteve.

Nga UBT-ja, monitorimin e studentëve të saj e bënë profesorët Binak Beqaj, Shqipërim Ahmeti dhe Modest Gashi.

Në workshopin njëjavor në Vjenë morën pjesë aktive edhe Kryetari i Komunës së Deçanit, Bashkim Ramosaj, drejtori i Urbanizmit, Arbër Nuraj, si dhe përfaqësues të drejtorive të urbanizmit të komunave të Pejës dhe Deçanit.

Përveç angazhimit intensiv në workshop-e dhe ligjëratave të profesorëve, programi i studentëve ishte i pasur edhe me aktivitete të tjera, si ekskursionet në Parkun Kombëtar Ötscher-Tormäuer dhe në Seestadt Aspern, mbrëmjet sociale në Heuberg dhe Heurige, si dhe vizitat në garat me kuaj në Krieau të Vjenës.

Studentët e UBT-së, në kuadër të këtij bashkëpunimi të ngushtë dhe të organizuar në grupe të përziera me kolegët e tyre nga TU Wien, kanë treguar nivel të lartë angazhimi dhe pune kreative.

Projektet zhvillimore rajonale shkollore të këtyre dy komunave do të finalizohen në muajin korrik dhe pritet të ekspozohen në UBT, në TU Wien, si dhe në komunat e Pejës dhe Deçanit.

Continue Reading

Të kërkuara