Kulturë

​Manifesta 14 prezanton vizionin urban dhe kuratoren

Në këtë ngjarje mori pjesë ministri i Kulturës, Rinisë dhe Sportit, Hajrullah Çeku.

Published

on

Manifesta 14 Prishtina ka prezantuar sot vizionin urban të këtij edicioni, i cili është se si mund të rimerret hapësira publike nga qytetarët e saj. Po ashtu, është bërë e ditur se Chatherine Nichols do të jetë ndërmjetësuese kreative e edicionit të 14 të Manifesta.

Vizioni urban i krijuar për Manifesta 14 Prishtina nga CRA-Carlo Ratti Associati ka krijuar themelin i cili do të çojë në zbatimin e një programi bienal të qëndrueshëm dhe eksperimental 100-ditorë në Prishtinë dhe rajon.

Fabrika e Tullave dhe hapësira përreth Bibliotekës “Hivzi Sylejmani” do të jenë hapësirat e para në të cilat do të ndërhyhet në kuadër të këtij edicioni të Manifesta.

Në këtë ngjarje mori pjesë ministri i Kulturës, Rinisë dhe Sportit, Hajrullah Çeku, i cili tha se Kosova po bëhet gati për ndryshime të rëndësishme në kulturë.

Çeku tha se ministria që e udhëheq është e dedikuar në mbështetje të aktiviteteve të Manifestës dhe të gjithë komunitetit artistik të Kosovës, që së bashku të përfitojnë nga bashkëpunimi i ndërsjellë.

“Manifesta si një prej platformave më kreative dhe alternative të formatit të bienales zë vend shumë natyrshëm në ambientin kulturor të Kosovës. Manifesta vjen po ashtu në këtë periudhë të zhvillimit në Kosovë, komuniteti artistik dhe i gjithë ekosistemi i kulturës është gati për ndryshim dhe ndikim afatgjatë. Pikërisht këtu vjen në shprehje bashkëpunimi, i cili duhet të jetë deri në shterjen e çdo kapaciteti që e ofron kjo platformë e Manifestës që padyshim se do t’i shërbejë kulturës në vendin tonë. Ky bashkëpunim do të kontribuojë në ridefinimin, rikonceptimin, eksperimentimin e të gjitha kapaciteteve vendore artistike në nivel shumë më të gjerë në rajon dhe përtej rajonit. Ky është moment po ashtu për të parë ndryshimet me mënyrën se si i organizojmë hapësirën kulturore dhe si e organizon kulturën në kohë. Manifesta ofron kushte për të testuar modele të reja të planifikimit hapësinor në kulturë. Këtu pra tash të gjithë ne e kemi një rast unik për të eksperimentuar edhe në hapësirën publike, për ta ridestinuar përdorueshmërinë e saj, por më me rëndësi për ta rikthyer hapësirën publike tek vet publiku i Kosovës”, tha ai.

Ndërkaq, kryetari i Prishtinës, Shpend Ahmeti, tha se çështja kryesore ka qenë se si të ruhej dhe si të rimarrën hapësirat publike, teksa ka pasur një mesazh për kryetarin e ri të kryeqytetit që të mbrojë atë që ka mbetur nga hapësira publike.

“A mund ta përdorim artin dhe edukimin për rigjenerim të hapësirave urbane, si mund të përdorim këto projekte dhe po shoh shumë kandidat për zgjedhjet në Prishtinë se do të jetë një edukim kulturore, nuk po bëhet fjalë për shtëpinë private, por për një hapësirë publike që do të përdoret prej publikut. E dyta, është një nga lagjet më të varfra të Prishtinës, zonat më të varfra dhe me anë të këtij projekti a mund ta kapërcejmë këtë hendekun midis zonave më të pasura të Prishtinës me atë zonë, pra cili është ndikimi që do të kishte ai projekt. E treta, ishte se a do të mund ta përdorim trashëgiminë kulturore, kuptohet se është luftë e vazhdueshme me ministrin aktual të kulturës, sepse e ka bërë një prej prioriteteve të veta dhe kjo është një trashëgimi kulturore sepse askush nuk do t’i rrëzonte dy oxhaqe, është identitet i Prishtinës e kemi parë pothuajse në çdo kartolinë, si do ta ruajmë trashëgiminë kulturore në këtë qytet. Menduam që këto tri pyetje do të përdoreshin si standard për të gjitha zonat e tjera të qytetit apo si do të luftonim për hapësirat publike, si do ta mbrojmë historinë e Prishtinës”, tha Ahmeti.

Drejtoresha themeluese e Manifesta, Hedvig Fijen, tha se vizioni urban i këtij edicioni të Manifesta 14 është se si Prishtina do të mund të transformohet në një qytet të gjelbër dhe të qëndrueshëm.

“Shpresa jonë bazohet në mundësinë që ky vizion urban i Carlo Ratti të përdoret si udhërrëfyes për atë se si qyteti i Prishtinës do të mund të transformohet në dekadën e ardhshme në një qytet të sigurt, të gjelbër, të pastër, të qëndrueshëm”, tha ajo.

Ndërsa, Carlo Ratti, nga CRD-Carlo Ratti Associati, ka prezantuar disa nga punët që kanë bërë gjatë gjashtë muajve të fundit ne Prishtinë.

“Gjetjen e mënyrave të reja për të analizuar ambientin në Prishtinë dhe siç u tha është mënyrë për të angazhuar njerëzit, diçka që kemi punuar shumë në konceptin e arkitekturës, në këtë rast ua paraqesim juve diçka që mendojmë që do të ishte me interes. Prishtina do të bëhet model për qytetet e tjera si burim urban. Kjo është logjikë e shendosh, rikthimi i hapësirave publike në Prishtinë”, tha ai.

Në anën tjetër, Ndërmjetësuesja Kreative e Manifesta 14 Chatherine Nichols, ka treguar propozimet për hapësirat publike në kryeqytetin e Kosovës se për çka do të mund të përdoreshin.

“Propozimi im i parë është qendra për praktikë narrative në Bibliotekën “Hivzi Sylejmani”, propozimi i dytë është qendra për të mësuarit urban në Tulltore, propozimi i tretë është qendra me intervenime të ndryshme si pjesë e studimit urban. Propozimi i katërt është të transformohet Hoteli Grand në qendër hulumtuese shumë disiplinare, propozimi i pestë është të krijojmë një radiostacion online, propozimi i gjashtë është të zhvillohet një seri e ecjeve për të ndjerë dhe për ta dëgjuar rrëfimin e qytetit në mënyra të tjera”, tha ajo.

Manifesta 14 do të organizohet nga 22 korriku deri më 30 tetor 2022 në Prishtinë. 

Lajmet

BIOGRAFIA E REXHEP QOSJA

Published

on

Sot është ndarë nga jeta akademiku, shkrimtari dhe studiuesi i njohur shqiptar, Rexhep Qosja.

Rexhep Qosja lindi më 1936 në Vuthaj të Malit të Zi. Shkollimin fillor dhe të mesëm e kreu në Vuthaj dhe në Guci, ndërsa në Prishtinë përfundoi Shkollën Normale dhe më pas studimet për gjuhë dhe letërsi shqipe në Fakultetin Filozofik.

Karrierën akademike e nisi në vitin 1967 si asistent në Institutin Albanologjik të Prishtinës. Studimet pasuniversitare i kreu në Universitetin e Beogradit, ndërsa më 1971 mbrojti doktoratën për jetën dhe krijimtarinë e Asdrenit. Gjatë viteve në vijim, ai u ngrit në një nga figurat më të rëndësishme të studimeve albanologjike, duke qenë profesor ordinar në Universitetin e Prishtinës dhe drejtor i Institutit Albanologjik në periudhën 1972-1981.

Qosja është autor i mbi tridhjetë librave nga fusha e kritikës letrare, studimeve shkencore, si dhe prozës artistike, përfshirë romane, tregime dhe drama. Ai ka botuar gjithashtu qindra artikuj, ese dhe studime, duke dhënë një kontribut të veçantë në zhvillimin e mendimit kritik dhe letërsisë shqipe.

Për krijimtarinë shkencore e letrare është çmuar me Shpërblimin e qytetit të Prishtinës më 1968; me Shpërblimin Krahinor të Dhjetorit më 1969; me dy shpërblime të SHSH të Kosovës, më 1972 dhe 1974 dhe me Shpërblimin e RS të Serbisë “7 Korriku”, më 1975, me Çmimin “Pjetër Bogdani”, 2010 për romanin “Bijt e askujt”, etj.

Në mars të vitit 2025 Qosja u nderua me çmimin “Letërsia shqipe” nga Ministria e Kulturës, si njëri prej ndikuesve më të mëdhenj të letërsisë shqipe. Është marrë edhe me veprimtari politike. Në periudhën 1998-2000 drejtoi një parti politike në Kosovë. Në vitin 2000, kryetari i Republikës së Shqipërisë i dha çmimin “Nderi i Kombit”.

Ndarja e tij nga jeta përbën një humbje të madhe për kulturën, shkencën dhe mbarë kombin shqiptar.

Continue Reading

Kulturë

Ftesë publike për propozimin e anëtarëve të Këshillit Kombëtar të Arteve

Published

on

Ministria e Kulturës dhe Turizmit ka bërë thirrje publike drejtuar institucioneve të artit dhe kulturës, institucioneve akademike, organizatave joqeveritare si dhe akterëve relevantë, që të propozojnë kandidatë për anëtarë të Këshillit Kombëtar të Arteve.

Këshilli do të përbëhet nga 11 anëtarë, të cilët do të vijnë nga fusha të ndryshme të artit dhe kulturës. Mandati i tyre do të zgjasë 5 vite, ndërsa çdo institucion ka të drejtë të propozojë deri në tre kandidatë. Kandidatët e propozuar duhet të kenë përvojë profesionale në fushën e artit dhe kulturës, integritet të lartë moral si dhe kontribut të dëshmuar në zhvillimin e skenës kulturore.

Afati për aplikim është 21 ditë nga data e publikimit të ftesës publike. Aplikimet dorëzohen në Arkivin e Ministrisë së Kulturës dhe Turizmit në Prishtinë.

Continue Reading

Lajmet

Bogujevci takon përfaqësuesit e OKB-së, në fokus bashkëpunimi për kulturën dhe turizmin

Published

on

Ministrja e Kulturës dhe Turizmit, Saranda Bogujevci, ka pritur në takim Koordinatorin për Zhvillim në Kosovë të Kombeve të Bashkuara, Stephen O’Malley, së bashku me përfaqësues të agjencive të OKB-së në vend. Gjatë këtij takimi, palët diskutuan mundësitë e koordinimit ndërmjet Ministrisë së Kulturës dhe Turizmit dhe organizatave në kuadër të Kombeve të Bashkuara, me theks të veçantë në zhvillimin e projekteve në fushën e kulturës, trashëgimisë kulturore dhe turizmit.

Sipas njoftimit, të dyja palët shprehën gatishmëri për thellimin e bashkëpunimit dhe për koordinimin e iniciativave të përbashkëta në të ardhmen, me synim avancimin e sektorëve përkatës dhe rritjen e ndikimit të projekteve zhvillimore në vend.

Continue Reading

Kulturë

23 Prilli – Dita Botërore e Librit dhe e të Drejtave të Autorit

Published

on

Sot, më 23 prill, në mbarë botën shënohet Dita Botërore e Librit dhe e të Drejtave të Autorit, një datë që synon të nxisë leximin, të promovojë krijimtarinë dhe të rrisë vetëdijen për rëndësinë e mbrojtjes së të drejtave të autorëve.

Kjo ditë e veçantë ka origjinën nga tradita e Katalonisë në Spanjë, ku lexuesve që blinin libra u dhurohej edhe një trëndafil – një simbol i bukur i dashurisë për librin dhe dijen.

Data 23 prill nuk është zgjedhur rastësisht. Ajo lidhet me jetën dhe veprën e disa prej figurave më të mëdha të letërsisë botërore, si William Shakespeare, Maurice Druon, Halldór Laxness, Vladimir Nabokov dhe Josep Pla. Që nga viti 1995, UNESCO e ka shpallur zyrtarisht këtë datë si Ditën Botërore të Librit dhe të Drejtave të Autorit, duke theksuar rolin e pazëvendësueshëm që kanë librat dhe krijuesit në zhvillimin kulturor dhe shoqëror.

Në shumë vende të botës organizohen aktivitete të ndryshme si panaire libri, lexime publike, diskutime letrare dhe fushata ndërgjegjësuese, të cilat synojnë të rikujtojnë rëndësinë e leximit dhe mbështetjes së autorëve.

Dita e sotme shërben si një thirrje për të gjithë që të afrohen më shumë me librin – një burim i pashtershëm dijeje, imagjinate dhe zhvillimi personal.

Continue Reading

Të kërkuara