Magazinë
Llojet e orareve të punës në Kosovë: Me cilat orare mund të punoni?
Orari mund ta varet po ashtu edhe bazuar në kohën e vitit.
Published
3 years agoon
By
UBT news“Orari i punës nënkupton periudhën kohore, gjatë së cilës i punësuari kryen punë ose shërbime në të mirë të punëdhënësit”, kështu thuhet në nenin 20 të Ligjit të punës në Kosovë. Pra, nëse keni menduar që orari i punës konsiderohet vetëm puna 8-orëshe në ditë, atëherë është koha të njiheni më shumë në lidhje me këtë.
Edhe në Kosovë, kompani të ndryshme japin orare të ndryshme të punës, bazuar nga organizata dhe pozita. Orari mund ta varet po ashtu edhe bazuar në kohën e vitit. Pra, e njëjta punë, mund të ndryshojë varësisht nga sezoni.
Si bëhet ndarja e orarit të punës?
Java e punës mund të organizohet ndryshe, në rast se punëdhënësi e organizon punën me ndërrime, gjatë natës ose kur natyra e punës e kërkon një gjë të tillë. Punëdhënësi, është i obliguar që ta informojë të punësuarin për ndarjen dhe ndryshimin e orarit të punës, së paku shtatë ditë para fillimit të punës.
Llojet e orareve të punës:
Pune me orar të plotë
Me ligj të Republikës së Kosovës, orari i plotë i punës zgjat 40 orë në javë, për personat mbi moshën 18 vjeçare, ndërsa për personat nën këtë moshë orari i plotë nuk mund të jetë më shumë se 30 orë në javë.
Për shkak të orari të gjatë, punonjësit kanë përfitime të ndryshme. Kjo përfshin ditët e lira për shkak të gjendjes shëndetësore, sigurim shëndetësor dhe përfitime të tjera. Orari i plotë i punës ndryshon nga kompania në kompani. Por shumicën e kohës, punonjësit punojnë në të njëjtin ndërrim çdo javë. Më i zakonshmi është ai prej orës 9:00 deri në 17:00, nga e hëna deri të premten, pra duke i plotësuar të 40 orët në javë.
Puna me orar të shkurtuar
Si e shpjegon Ligji i punës këtë orar? “Orari i shkurtuar i punës caktohet për punët dhe detyrat e punës, për të cilat edhe përkundër aplikimit të masave mbrojtëse, punëtori nuk mund të mbrohet nga ndikimet e dëmshme për shëndetin e tij”. Pra, orari i punës shkurtohet në përpjesëtim me rrezikshmërinë e shëndetit dhe aftësisë së punonjësit për punë.
Shkurtimi mund të bëhet më së shumti në 20 orë në javë, për punët me shkallë të lartë të rrezikshmërisë.
Përfitimet që mund t’i kenë punonjësit nga ky orar është sepse për shkak të fleksibilitetit më të madh, ata mund të merren edhe me përgjegjësi të tjera jashtë punës, mirëpo në shumicën e rasteve nuk përfshihen në përfitime që kanë punonjësit me orar të plotë të punës. Gjithashtu edhe orët mund të ndryshojnë nga java në javë.
Një shembull i punës me orar të shkurtuar është nga e hëna deri të mërkurën nga ora 7:00 deri në 11:00 dhe të shtunën dhe të dielën nga ora 11:00 deri në orën 19:00.
Orari i pandryshueshëm i punës
Ky orar është një ndërrim, për të cilin janë pajtuar si punëdhënësi ashtu edhe punonjësi. Pra punonjësi do të punojë për orë të njëjta në kohë të njëjtë çdo javë. Një shembull për këtë lloj të orarit është ndërrimi nga e hëna deri të premten nga ora 8:30 deri në 17:00, ose nga e enjtja deri të dielën prej orës 15:00 deri në orën 23:00.
Orari fleksibil
Në ditët e sotme më i kërkuari është orari fleksibil. Pra, ai nuk është i ngurt si orari fiks. Punonjësit dhe punëdhënësit kanë një marrëveshje duke e përcaktuar së bashku numrin e orëve dhe ditëve të javës që punonjësi do të punojë. Në varësi nga marrëveshja punonjësi mund të punojë me një numër shumë të vogël të orëve, mund të punojë bllok disa ditë, ose mund të ndërrohet me kolegë të tjerë sa herë që ka nevojë.
Oraret me ndërrime
Ky është lloji i orarit që shumë kompani e bëjnë, sepse për shkak të natyrës së punës u duhet të punojnë më gjatë se kompanitë që i mbyllin dyert në orën 17:00. Në raste të tilla këto kompani e rregullojnë orarit në atë mënyrë që secili punonjës t’i provojë të gjitha ndërrimet javë pas jave.
Sfidë e këtij orari janë ndryshimet e gjumit, të ushqimit dhe takimeve me familje, për shkak të ndërrimeve të vazhdueshme. /Akademi Pune
Magazinë
Cili shtet ka më së shumti të burgosur?
Published
1 week agoon
January 21, 2026By
UBTnews
“Burgjet janë për burra”, kanë thënë te ne një kohë. Por, ishte kohë pushtimi dhe kushdo që e luftonte atë pushtim, ose vritej ose burgosej.
Tash, burgjet janë për ata që kanë shkelur ligjin. E të tillë në botë ka shumë. E qartë që për nga numri i të burgosurve prijnë shtetet që kanë ligje më të forta apo numër më të madh të banorëve:
1. SHBA – 1,808,100
2. Kina – 1,690,000
3. Brazili – 850,377
4. India – 573,220
5. Rusia – 433,006
6. Turqia – 362,422
7. Tailanda – 274,277
8. Indonezia- 273,541
9. Meksiko – 233,687
10. Irani – 189,000
11. Afrika e Jugut – 157,056
12. Egjipti – 120,000
13. Argjentina – 117,810
14. El Salvadori – 109,519
15. Pakistani – 87,712
16. Bangladeshi – 84,851
17. Nigeria – 84,767
18. Franca – 78,509
19. Polonia – 70,927
20. Arabia Saudite – 68,056
21. Venezuela – 67,200
22. Italia – 61,758
23. Gjermania – 57,955
24. Spanja – 56,698
25. Koreja e Jugut – 52,940
26. Japonia – 45,714
27. Ukraina – 44,024
28. Australia – 41,929
29. Japonia – 40,881
30. Kanadaja – 35,485
31. Izraeli – 19,756
32. Afganistani – 19,000
33. Portugalia – 12,339
34. Belgjika – 12,316
35. Holanda – 11,537
36. Greqia – 10,242
37. Suedia – 10,175
38. Emiratet e Bashkuara Arabe – 9,826
39. Singapori – 9,536
40. Austria – 9,275
41. Zvicra – 6,881
42. Danimarka – 4,083
43. Norvegjia – 3,052
44. Finlanda – 2,912
45. Luksemburgu – 600
46. Sejshelet – 474
47. Monako – 31
48. Lihtenshtajni – 14
49. Vatikani — 0
Jo të gjithë drejtuesit e shteteve mbahen mend gjatë. Një pjesë e tyre, po! Të mirët më pak. Por, ata që mbahen në mend më së gjati janë diktatorët! Mbahen në mend për mizoritë e tyre, jo për të mirë.
Le të shohim cilët janë 25 diktatorët më të egër në histori:
1. Adolf Hitleri
2. Josif Stalini
3. Mao Ce Dung
4. Benito Musolini
5. Francisko Franko
6. Augusto Pinoçeti
7. Pol Poti
8. Kim II-sung
9. Kim Jong-il
10. Kim Jong-un
11. Idi Amini
12. Muamar Gadafi
13. Fidel Kastro
14. Nikollae Çausheski
15. Sadam Huseini
16. Bashar Al-Asadi
17. Hosni Mubarak
18. Robert Mugabe
19. Mobuto Sese Seko
20. Mengistu Haile Mariam
21. Suharto
22. Than Shwe
23. Ferdinand Marcosi
24. Rafale Trujillo
25. Anastasio Somoza Debayle
Miliarda e miliona kanë shtetet, me buxhetet e tyre. Po individët? Gjithmonë në botë ka pasur dhe ka njerëz të pasur, të suksesshëm, pronarë biznesesh e kompanish, që bëjnë pasuri të madhe.
Por, cilat shtete kishin më shumë milionerë në vitin 2025:
1. SHBA: 23.8 milionë milionerë
2. Kina: 6.3
3. Franca: 2.9
4. Japonia: 2.7
5. Gjermania: 2.7
6. Anglia: 2.6
7. Kanadaja: 2.1
8. Australia: 1.9
9. Italia: 1.3
10. Koreja e Jugut: 1.3
11. Holanda: 1.3
12. Spanja: 1.2
13. Zvicra: 1.1
14. India: 917 mijë
15. Tajvani: 759
16. Hong Kongu: 647
17. Belgjika: 549
18. Brazili: 433
19. Rusia: 426
20. Meksiko: 399
21. Danimarka: 376
22. Arabia Saudite: 339
23. Singapori: 331
24. Norvegjia: 348
Universitetet shqiptare ende nuk e kanë mbushur një shekull. Madje, duhen ende decenie deri te kjo. Por, në botë universitetet janë krijuar shekuj më parë. Ato janë matësi më i mirë i kulturës dhe përparimit të një shteti. Prodhuese të kuadrove dhe çerdhe të hulumtimit shkencor. Sa më shumë universitete me renome të ketë një shtet, aq më i pasur shteti dhe aq më i njohur në fushën e shkencës dhe hulumtimit.
Le të shohim cilat shtete kanë më së shumti universitete:
1. India – 5.349 universitete
India me një popullsi prej më shumë se 1.44 miliardë banorësh ka numrin më të madh të universiteteve në mbarë botën. Sipas raportit statistikor, India ka një vlerësim prej 5,349 universitetesh.
Shkalla e shkrim-leximit në Indi për vitin 2022 ishte 76.32 për qind. Shkalla e shkrim-leximit tek të rriturit është përqindja e njerëzve të moshës 15 vjeç e lart që mund të lexojnë dhe të shkruajnë me kuptim një deklaratë të shkurtër dhe të thjeshtë rreth jetës së tyre të përditshme.
2. Indonezia – 3.277
Me mbi 279 milionë banorë, Indonezia është vendi i dytë me numrin më të madh të universiteteve, me 3,277.
Që nga viti 2023, rreth 40 për qind e indonezianëve të moshës 15 vjeç e lart kishin përfunduar shkollën e mesme të lartë ose më shumë. Nga ana tjetër, afërsisht 3.4 për qind e indonezianëve nuk kishin shkuar kurrë në shkollë.
3. SHBA – 3.180
Shtetet e Bashkuara të Amerikës me një popullsi prej mbi 341.6 milionë banorësh kanë 3,180 universitete.
SHBA-të renditen të 36-tat për nga niveli i shkrim-leximit. Mesatarisht, 79 për qind e të rriturve amerikanë në të gjithë vendin janë të shkolluar në vitin 2024. 21 për qind e të rriturve në SHBA janë analfabetë në vitin 2024.
4. Kina – 2.495
Kina me një popullsi prej mbi 1.5 miliardë banorësh është vendi i katërt me numrin më të lartë të universiteteve. Vendi ka gjithsej 2,495 institucione terciare.
Përqindja e kinezëve që janë të shkolluar shkencërisht arriti në 14.1 për qind vitin e kaluar, 1.2 pikë përqindjeje më shumë se në vitin 2022. Shkalla e shkrim-leximit arriti në 99.83 për qind në vitin 2021.
5. Brazili – 1.264
Me një popullsi prej mbi 217 milionë banorësh, Brazili ka 1,264 universitete.
Shkalla e shkrim-leximit në Brazil për vitin 2022 ishte 94.69 për qind; normat e larta të shkrim-leximit në vend janë themelore në arsimin fillor, i cili është falas dhe i detyrueshëm. Prandaj, shumë qytetarë, madje edhe ata nga familje të varfra, kanë qasje në arsimin fillor.
6. Meksiko – 1.139
Vendi me një popullsi prej 129 milionë banorësh ka 1,139 universitete dhe është vendi i gjashtë me më shumë institucione terciare në botë. Në vitin 2020, shkalla e shkrim-leximit në Meksikë ishte rreth 95.25 për qind.
7. Rusia – 1.010
Rusia ka një popullsi prej mbi 144 milionë banorësh me 1,010 universitete. Për shkak të një tradite të fortë letrare dhe një angazhimi të thellë ndaj arsimit, Rusia kishte një popullsi shumë të arsimuar deri në fund të shekullit të 20-të.
Sot, gati dy të tretat e të moshuarve nga 25 deri në 34 vjeç kanë përfunduar studimet pasuniversitare, së bashku me pak më shumë se gjysmën e të moshuarve nga 55 deri në 64 vjeç, shumë mbi mesataret e OECD-së.
8. Japonia – 992
Me një popullsi prej mbi 123 milionë banorësh, Japonia ka gjithsej 992 universitete, duke u renditur si vendi i tetë me numrin më të lartë të universiteteve.
Shkalla e shkrim-leximit tek të rriturit në Japoni është rreth 99 për qind. Qasja e vendit ndaj arsimit, e shoqëruar me rishikime dhe testime të rregullta, ka rezultuar jashtëzakonisht e suksesshme në krijimin e aftësive themelore akademike tek nxënësit
9. Franca – 625
Franca ka gjithsej 625 universitete me një popullsi prej rreth 68.4 milionë banorësh.
Sistemi arsimor francez ka reputacion për standarde të larta akademike, duke e bërë atë një zgjedhje të shkëlqyer për familjet që duan të sigurojnë që fëmijët e tyre të marrin një arsim të nivelit të lartë.
Sistemi francez është rigoroz dhe kërkues, gjë që mund t’i ndihmojë studentët të zhvillojnë një etikë të fortë pune dhe një angazhim për përsosmëri akademike.
10. Gjermania – 461
Popullsia e Gjermanisë ishte 83.28 milionë banorë, vendi ka gjithsej 461 universitete.
Gjermania ka një shkallë shkrim-leximi prej 99 për qind për njerëzit mbi moshën 15 vjeç. Sot, shkollat mbikëqyren kryesisht nga landet gjermane, me pak ndikim nga qeveria federale.
11. Irani – 440
Me një popullsi prej mbi 89.81 milionë banorësh, Irani ka gjithsej 440 universitete. Shkalla e shkrim-leximit në vend është 86.9 për qind e popullsisë së rritur të moshës 15 vjeç e lart që është në gjendje të lexojë dhe të shkruajë.
12. Polonia – 408
Popullsia e Polonisë ishte 40.57 milionë banorë dhe vendi ka gjithsej 408 universitete. Dekada e fundit ka parë rritje të notave në të gjitha nivelet, duke përfshirë shkrim-leximin, llogaritjen, shkencën dhe gjuhët e huaja.
13. Koreja e Jugut – 401
Koreja e Jugut me një popullsi prej 51.7 milionë banorësh ka 401 universitete. Vendi shquhet si vendi më i arsimuar në nivel global, me një shkallë shkrim-leximi prej 97.9 për qind në vitin 2024.
Përqindja e lartë e të diplomuarve në arsimin e lartë midis vendeve të OECD-së u arrit në vitin 2022 kur afërsisht 70 për qind e popullsisë midis moshës 25 dhe 34 vjeç kishin përfunduar arsimin e tyre universitar.
14. Kanadaja – 383
Vendi ka një popullsi prej mbi 39.1 milionë banorësh, me 383 universitete. Sipas një raporti të vitit 2022 nga OECD, Kanadaja është vendi më i arsimuar në botë; vendi renditet i pari në botë për nga përqindja e të rriturve që kanë arsim të lartë, me mbi 57 për qind të të rriturve kanadezë që kanë përfunduar të paktën një diplomë universitare ose kolegji.
15. Filipinet – 366
Filipinet me një popullsi prej mbi 119 milionë banorësh kanë gjithsej 366 universitete. Shkalla e shkrim-leximit për popullsinë e rritur femërore është 96.79 për qind (36,979,425 persona). 1,226,407 janë analfabetë.
Shkalla e shkrim-leximit tek të rinjtë është përkatësisht 96.98 për qind dhe 98.94 për qind për meshkujt dhe femrat. Shkalla e përgjithshme e shkrim-leximit tek të rinjtë është 97.94 për qind.
Burimi: Business.day
KQZ pritet që sot ta përmbyllë rinumërimin e votave
Gjenden mbetje eshtërore në Skenderaj, dyshohet se u përkasin personave të zhdukur gjatë luftës
Përmbyllet me sukses punëtoria ndërkombëtare “Journalism for Juniors”, me ndarjen e certifikatave për pjesëmarrësit
UBT dhe Universiteti “Eqrem Çabej” bashkojnë vizionet për arsimin dhe inovacionin
Koncerti i Fakultetit të Muzikës Moderne dhe Produksionit Digjital sjell kreativitetin e studentëve
PDK kërkon hetim ndaj Kurtit për “mashtrim publik” në rastin e dronëve kamikaz
Isa Mustafa: LDK ka potencial për t’u ringritur, problemet nuk zgjidhen me tifozllëk
Gjykata refuzon propozimet e mbrojtjes për prova shtesë në rastin e Liridona Ademajt
Dogana në aksion, kontrolle në barnatoret e Pejës dhe Gjakovës
Të kërkuara
-
Lajmet3 months agoU mbajt Mbledhje Komemorative në nder të Prof. Dr. Faton Kabashit në UBT Prizren
-
Rajoni2 months agoProfesorët e UBT-së publikojnë studim shkencor mbi cilësinë e ujërave nëntokësore në Komunën e Suharekës
-
Rajoni2 months agoMe shumicë votash, Vesa Shatri zgjidhet Kryetare e re e Këshillit Studentor të UBT-së
-
Rajoni3 months agoNjë kontribut shkencor për ruajtjen e trashëgimisë inxhinierike në Kosovë – Publikohet artikulli i profesorëve të UBT-së, Naser Morina dhe Hazir Çadraku
