Magazinë

​Llojet e orareve të punës në Kosovë: Me cilat orare mund të punoni?

Orari mund ta varet po ashtu edhe bazuar në kohën e vitit.

Published

on

“Orari i punës nënkupton periudhën kohore, gjatë së cilës i punësuari kryen punë ose shërbime në të mirë të punëdhënësit”, kështu thuhet në nenin 20 të Ligjit të punës në Kosovë. Pra, nëse keni menduar që orari i punës konsiderohet vetëm puna 8-orëshe në ditë, atëherë është koha të njiheni më shumë në lidhje me këtë.

Edhe në Kosovë, kompani të ndryshme japin orare të ndryshme të punës, bazuar nga organizata dhe pozita. Orari mund ta varet po ashtu edhe bazuar në kohën e vitit. Pra, e njëjta punë, mund të ndryshojë varësisht nga sezoni.

Si bëhet ndarja e orarit të punës?

Java e punës mund të organizohet ndryshe, në rast se punëdhënësi e organizon punën me ndërrime, gjatë natës ose kur natyra e punës e kërkon një gjë të tillë. Punëdhënësi, është i obliguar që ta informojë të punësuarin për ndarjen dhe ndryshimin e orarit të punës, së paku shtatë ditë para fillimit të punës.

Llojet e orareve të punës:

Pune me orar të plotë

Me ligj të Republikës së Kosovës, orari i plotë i punës zgjat 40 orë në javë, për personat mbi moshën 18 vjeçare, ndërsa për personat nën këtë moshë orari i plotë nuk mund të jetë më shumë se 30 orë në javë.

Për shkak të orari të gjatë, punonjësit kanë përfitime të ndryshme. Kjo përfshin ditët e lira për shkak të gjendjes shëndetësore, sigurim shëndetësor dhe përfitime të tjera. Orari i plotë i punës ndryshon nga kompania në kompani. Por shumicën e kohës, punonjësit punojnë në të njëjtin ndërrim çdo javë. Më i zakonshmi është ai prej orës 9:00 deri në 17:00, nga e hëna deri të premten, pra duke i plotësuar të 40 orët në javë.

Puna me orar të shkurtuar

Si e shpjegon Ligji i punës këtë orar? “Orari i shkurtuar i punës caktohet për punët dhe detyrat e punës, për të cilat edhe përkundër aplikimit të masave mbrojtëse, punëtori nuk mund të mbrohet nga ndikimet e dëmshme për shëndetin e tij”. Pra, orari i punës shkurtohet në përpjesëtim me rrezikshmërinë e shëndetit dhe aftësisë së punonjësit për punë.

Shkurtimi mund të bëhet më së shumti në 20 orë në javë, për punët me shkallë të lartë të rrezikshmërisë.

Përfitimet që mund t’i kenë punonjësit nga ky orar është sepse për shkak të fleksibilitetit më të madh, ata mund të merren edhe me përgjegjësi të tjera jashtë punës, mirëpo në shumicën e rasteve nuk përfshihen në përfitime që kanë punonjësit me orar të plotë të punës. Gjithashtu edhe orët mund të ndryshojnë nga java në javë.

Një shembull i punës me orar të shkurtuar është nga e hëna deri të mërkurën nga ora 7:00 deri në 11:00 dhe të shtunën dhe të dielën nga ora 11:00 deri në orën 19:00.

Orari i pandryshueshëm i punës

Ky orar është një ndërrim, për të cilin janë pajtuar si punëdhënësi ashtu edhe punonjësi. Pra punonjësi do të punojë për orë të njëjta në kohë të njëjtë çdo javë. Një shembull për këtë lloj të orarit është ndërrimi nga e hëna deri të premten nga ora 8:30 deri në 17:00, ose nga e enjtja deri të dielën prej orës 15:00 deri në orën 23:00.

Orari fleksibil

Në ditët e sotme më i kërkuari është orari fleksibil. Pra, ai nuk është i ngurt si orari fiks. Punonjësit dhe punëdhënësit kanë një marrëveshje duke e përcaktuar së bashku numrin e orëve dhe ditëve të javës që punonjësi do të punojë. Në varësi nga marrëveshja punonjësi mund të punojë me një numër shumë të vogël të orëve, mund të punojë bllok disa ditë, ose mund të ndërrohet me kolegë të tjerë sa herë që ka nevojë.

Oraret me ndërrime

Ky është lloji i orarit që shumë kompani e bëjnë, sepse për shkak të natyrës së punës u duhet të punojnë më gjatë se kompanitë që i mbyllin dyert në orën 17:00. Në raste të tilla këto kompani e rregullojnë orarit në atë mënyrë që secili punonjës t’i provojë të gjitha ndërrimet javë pas jave.

Sfidë e këtij orari janë ndryshimet e gjumit, të ushqimit dhe takimeve me familje, për shkak të ndërrimeve të vazhdueshme. /Akademi Pune

Magazinë

Vajza e Tom Hanks flet për fëmijërinë e saj: Vite plot konfuzion dhe dhunë

Published

on

Elizabeth Hanks, vajza e Tom Hanks dhe gruas së parë, Samantha Lewis, ka folur për fëmijërinë e trazuar dhe marrëdhënien e ndërlikuar me nënën e saj në librin e saj të ri, The 10: A Memoir of Family And The Open Road.

Në një fragment të marrë nga People, autorja, e cila përdor emrin EA, shkruan se si prishja e martesës së prindërve të saj në 1985 i dha formë fëmijërisë së saj dhe viteve të hershme të vëllait të saj, Colin Hanks.

“Unë jam një fëmijë nga martesa e parë (jo e famshme). Kujtimet e mia të vetme që prindërit ishin në të njëjtin vend në të njëjtën kohë janë diplomimi i Kolinit dhe diplomimi im i shkollës së mesme,” fillon ajo.

Autorja 42-vjeçare shkruan se ka lindur në Burbank, por ka pak kujtime nga vitet e saj të hershme në Los Angeles, se nëna e saj u zhvendos me të, pa paralajmërim, gjashtë orë larg në Sacramento, menjëherë pas divorcit të saj nga ylli i “Forrest Gump”.

“U ra dakord për alimentacionin dhe unë do vizitoja babanë e njerkën time, së shpejti vëllezërit e mi më të vegjël, në fundjavë dhe në verë, por nga mosha 5 deri në 14 vjeç, vitet e mia ishin plot konfuzion, dhunë, privim dhe pa dashuri. Unë isha një vajzë Sacramento,” thotë ajo.

Megjithatë, gjërat ndryshuan “me kalimin e viteve” dhe shëndeti mendor i nënës së saj u përkeqësua.

“Oborri ishte aq plot me jashtëqitje qeni sa nuk mund të ecje rreth tij, shtëpia kumbonte tymin. Frigoriferi ishte bosh ose plot me ushqime të skaduara dhe nëna ime kalonte gjithnjë e më shumë kohë në shtratin e madh duke lexuar Biblën,” përshkruan ajo.

Elizabeth i’u referua një incidenti të dhunshëm që përjetoi. “Një natë, abuzimi emocional u shndërrua në abuzim fizik, dhe pas kësaj, u transferova në Los Angeles, pikërisht në mes të klasës së shtatë,” shpjegoi ajo.

Lewis, vdiq nga kanceri në mushkëri më 2002 në moshën 49-vjeçare dhe Elizabeth Hanks ishte vetëm 19 vjeç në atë kohë.

Lewis u takua me Hanks më 1970, të dy studionin teatër në Sacramento. Çifti kishte fëmijën e parë, Colin, në 1977 , u martuan një vit më vonë.  Ata u bënë prindër për herë të dytë në vitin 1982, kur lindi Elizabeth.

Megjithatë, lumturia e tyre ishte jetëshkurtër dhe çifti u nda në vitin 1985. Divorci u finalizua dy vjet më vonë.

Continue Reading

Magazinë

Mel Gibsonit i është hequr patenta e armës për shkak të dhunës në familje

Published

on

Departamenti i Drejtësisë i ka dhënë Mel Gibson të drejtën për të zotëruar sërish një armë pas një dënimi për dhunë në familje që ndodhi në vitin 2011.

Sipas mediave, prokurori i shtetit Pam Bondi miratoi rikthimin e të drejtës për të mbajtur armë aktorit së bashku me nëntë persona tjerë.

Gibson, i cili në janar u emërua “ambasador special” në Hollywood nga presidenti amerikan Donald Trump së bashku me Jon Voight dhe Sylvester Stallone, do të lejohet të zotërojë armë zjarri përsëri në varësi të ligjeve të shtetit.

Nga rruga, aktori jeton në Nevada, e cila i ndalon kriminelët të kenë armë, por meqenëse dënimi i tij ishte një kundërvajtje, e drejta për të pasur armë është rikthyer.

Debati mbi të drejtat e Gibson-it për armët ka tërhequr vëmendjen nga Departamenti i Drejtësisë dhe administrata Trump shkarkoi avokaten e faljes Elizabeth G. Oyer pasi ajo ngriti shqetësime për lejimin e aktorit të zotëronte armë zjarri.

“Kthimi i armëve te abuzuesit është një çështje serioze që, për mendimin tim, nuk është diçka që mund ta rekomandoj lehtë sepse ka pasoja reale që vijnë nga mbajtja e armëve të zjarrit për njerëzit që kanë një histori të dhunës në familje”, tha ajo në atë kohë.

Një zyrtar i lartë i Departamentit të Drejtësisë mohoi që shkarkimi i saj të kishte lidhje me debatin mbi të drejtat e Gibson-it për armë.

Departamenti i Drejtësisë njoftoi kohët e fundit rregullore të reja që rivendosin të drejtat e armëve për disa njerëz me dënime penale për sa kohë që ata kanë “fituar mundësinë” për të zotëruar përsëri një armë. Gibson nuk e kundërshtoi akuzën për kundërvajtje për rrahjen e ish të dashurës Oksana Grigorieva. Më pas, u dënua me 36 muaj shërbim prove dhe shërbim në komunitet dhe këshillim.

Continue Reading

Magazinë

Ish-gruaja e Bill Gates flet për divorcin: E kam planifikuar një vit në fshehtësi

Published

on

Melinda French Gates, ish-bashkëshortja e miliarderit Bill Gates, në librin e saj “The Next Day”, foli hapur për divorcin.

Ajo deklaroi se gjithçka filloi të ndodhte në fshehtësi, një vit para se të vinte konfirmimi zyrtar i divorcit. Melinda ka folur për këtë, duke treguar emocionet dhe eksperiencat e saj në atë periudhë të vështirë.

Problemet në martesë filluan të shfaqeshin më 2019, kur përjetoi makthe për shembjen e një shtëpie të bukur.

Më vonë ajo kuptoi se këto ishin shenja nga nënndërgjegjja e saj që tregonin probleme në martesë. Në fund të 2020, gjatë një pushimi në New Mexico, Melinda mori një vendim vendimtar. Natën e fundit, i tha Billit se donte të jetonte veçmas me vajzën më të vogël, Phoebe.

Melinda e cilësoi këtë bisedë si një nga më të vështirat në jetën e saj, por Bill, siç thotë ajo, e kuptoi vendimin e saj.

Ky hap ishte pjesë e procesit të saj personal, që përfshinte terapinë dhe siç shprehet ajo, terapia ishte një përgjigje ndaj tradhtive në martesën e saj dhe një mënyrë për të mos tradhtuar veten.

Bill Gates e përshkroi divorcin si një nga gabimet më të mëdha të jetës së tij. Edhe pse tha se ka gabime të tjera, asnjë nuk është aq i rëndësishëm për të sa divorci, i cili ishte i dhimbshëm për të dy. Megjithatë, Melinda pranon se e dinte se do të ishte mirë kur të divorcohej, pavarësisht sfidave që po kalonte.

Bill dhe Melinda Gates u martuan në vitin 1994 dhe së bashku kanë tre fëmijë: Jennifer (28), Phoebe (22) dhe Rory (25).

Lajmi për divorc u konfirmua zyrtarisht në maj të 2021, pas 27 vitesh martesë, ndërsa u përfol se jetonin të ndarë prej një viti më parë.

Continue Reading

Magazinë

Forbes publikon listën e miliarderëve të botës për vitin 2025, ja kush kryeson

Published

on

Lista e re e njerëzve më të pasur nga Forbes për vitin 2025 regjistron 3,028 miliarderë, numri më i madh në 39 vitet e publikimit të renditjes dhe një vlerë totale neto që arrin në 16.1 trilion dollarë.

Lista e re, e miliarderëve të botës shënon një rritje të shpejtë të pasurisë globale, e cilat përmban 3028 emra, një numër rekord që nga publikimi i parë i listës në 1987.

Pasuria e tyre totale arrin në 16.1 trilion dollarë, shuma më e lartë e të gjitha kohërave.

Elon Musk rimerr vendin e parë, duke rrëzuar nga froni manjatin francez të mallrave luksoze Bernard Arnault, pasi pasuria e tij u rrit me 75%, duke arritur në 342 miliardë dollarë.

Rritja e vlerës së tij neto është për shkak të vlerësimit të AI, SpaceX, si dhe prirjes rritëse të aksioneve të Tesla gjatë 12 muajve të fundit, pavarësisht rënies së fundit. Musk bëhet personi i parë që ka kaluar ndonjëherë 300 miliardë dollarë pasuri personale.

Trump dyfishoi pasurinë e tij

Donald Trump ka dyfishuar pasurinë, duke arritur në 5.1 miliardë dollarë, falë aksioneve të tij në Trump Media & Technology Group dhe të ardhurave të mëdha nga investimet e tij të fundit në kriptomonedha.

“Është një tjetër vit rekord për më të pasurit në botë, pavarësisht pasigurisë ekonomike dhe tensioneve gjeopolitike në rritje”, tha Chase Peterson-Whitehorn, redaktori i pasurisë në Forbes. “Dhe nga Elon Musk te Howard Latnick dhe miliarderët e tjerë që po depërtojnë gjithnjë e më shumë në qeverinë amerikane, ndikimi i tyre po zgjerohet vazhdimisht”.

, Bezos dhe Ellison në top-listë

Në vendin e dytë pas Musk është Mark Zuckerberg me pasuri të vlerësuar prej 216 miliardë dollarësh, ndërsa Jeff Bezos pason në vendin e tretë me 215 miliardë dollarë. Në vendin e katërt është themeluesi i Oracle, Larry Ellison me 192 miliardë dollarë dhe në vendin e pestë është Bernard Arnault dhe familja e tij me 178 miliardë dollarë.

Dhjetëshja e parë plotësohet nga:

6: Warren Buffett, një nga investitorët më të suksesshëm të të gjitha kohërave me 154 miliardë,
7: Larry Page, i cili dha dorëheqjen si CEO i Alphabet, kompania mëmë e Google, në 2019, mbetet anëtar i bordit të drejtorëve me 144 miliardë,
8: Sergey Brin, i cili dha dorëheqjen si kryetar i Alphabet, kompania mëmë e Google, në dhjetor 2019, por mbetet anëtar i bordit të drejtorëve me 138 miliardë,
9: Amancio Ortega, themelues dhe pronar i kompanisë shumëkombëshe Inditex, e cila, ndër të tjera, zotëron Zara-n, me 104 miliardë, CE kompania nga viti 2000 deri në vitin 2014 me 118 miliardë lekë

Hyrjet e reja: Nga Springsteen në Schwarzenegger

Lista e 2025 përmban 288 miliarderë të rinj që shfaqen për herë të parë, duke përfshirë muzikantin Bruce Springsteen, themeluesin e Chipotle Steve Ells, CEO i Alphabet/Google, Sundar Pichai, aktorin dhe ish-guvernatorin e Kalifornisë, Arnold Schwarzenegger dhe 28-vjeçarin, bashkëthemeluesin e Scale AI, Alexander Wang, më i riu i miliardarëve në botë.

Vendet me më shumë miliarderë

SHBA ruajnë epërsinë me 902 miliarderë, një numër rekord ky, me vlerë totale prej 6.75 trilionë dollarë. Kina pason në vendin e dytë me 450 dhe India në të tretën me 205.

“Klubi 100 miliardë” dhe rënia nga lista

Numri i njerëzve me një pasuri prej më shumë se 100 miliardë dollarë arriti nivel rekord, me 15 persona në mbarë botën  nga 14 që ishin vitin e kaluar dhe asnjë në 2017. Ky “klub” i mbyllur i super të pasurve zotëron një total prej 2.4 trilionë dollarësh ose rreth 15% e pasurisë totale të të gjithë miliarderëve, edhe pse ajo përfaqëson vetëm 0.5% të totalit.

Në të njëjtën kohë, 107 persona ranë nga lista këtë vit, duke përfshirë trashëgimtarin e Hermès, Nicolas Pess dhe pronarin e Hobby Lobby, David Green, ndërsa 32 miliarderë vdiqën gjatë vitit.

Continue Reading

Të kërkuara