Shëndeti

​Hipotezë e re për shkaqet e Alzheimerit

Çka thotë studimi i ri?

Published

on

Që në vitin 1906, neuropatologu gjerman Alois Alzheimer vuri re me kontributin e studiuesit të ri italian, Gaetano Perusini, praninë e një lloj pllake në neuronet e trurit të Auguste Deter, një 55-vjeçari që vdiq.

“Pas përjetimit të humbjes së kujtesës dhe formave të tjera të rënies konjitive, akumulimet e pllakave të proteinave beta-amiloide janë konsideruar për dekada si shkaktaret për Alzheimerin”, shkruan focus.it.

Ilaçet që synojnë agregatet amiloide nuk arrijnë të përmirësojnë simptomat e pacientëve, për të mos përmendur që ka edhe njerëz shumë të moshuar që kanë pllaka të trurit me bollëk, por që nuk shfaqin asnjë simptomë të Alzheimerit. Ndërsa beta-amiloidi grumbullohet në depozitat e patretshme që ne i quajmë pllaka, nivelet e formës origjinale dhe të tretshme të kësaj proteine bien, i ashtuquajturi beta-amiloid 42, i cili luan një rol të rëndësishëm në kujtesën dhe funksionet e tjera njohëse.

Sipas një studimi të publikuar së fundmi në ”Journal of Alzheimer’s Disease”, pllakat e Alzheimerit janë pasojë e reduktimit të kësaj forme të mirë dhe të dobishme të proteinës amiloide, e cila në kushte të caktuara patologjike shndërrohet në akumulime të patretshme. Disa studime tregojnë se pacientët me nivelet më të ulëta të beta-amiloid 42 janë gjithashtu ata që raportojnë rezultatet më të këqija klinike të sëmundjes.

Shkencëtarët nga Universiteti i Cincinatit dhe instituti ”Karolinska” në Stokholm pyetën se cili nga këta dy faktorë të lidhur – përparimi i shpejtë i pllakave ose më mirë reduktimi i shpejtë i proteinës – është më i dëmshëm për trurin me Alzheimer. Ata e bënë këtë duke studiuar një grup pacientësh, të cilët, për shkak të një mutacioni të rrallë gjenetik, janë më të predispozuar ndaj shprehjes së prekjeve amiloide në tru, dhe për këtë arsye konsiderohen të jenë në rrezik të zhvillimit të sëmundjes Alzheimer.

Përgjigja është se mungesa e beta-amiloidit 42, versioni funksional i proteinës, është më i rrezikshëm për trurin sesa grumbullimi i pllakave amiloide në neurone. Pjesëmarrësit u monitoruan për tre vjet dhe iu nënshtruan analizave periodike. Ata që shfaqën nivelet më të larta natyrale të beta-amiloidit 42 në lëngun cerebrospinal (lëngu që rrethon trurin dhe palcën kurrizore) ishin të mbrojtur nga ana njohëse, pavarësisht nga numri i pllakave të grumbulluara në tru.

Kujtesa dhe funksione të tjera më të larta, si programimi dhe zgjidhja e problemeve, u ruajtën për kohëzgjatjen e studimit, edhe pse ata ishin, në letër, grupi i pacientëve potencialisht më të rrezikuar. Pra, akumulimet e amiloidit, siç teorizohet gjerësisht, nuk mund të jenë shkaku nxitës i sëmundjes. Nëse konfirmohet nga studimet e reja, ajo që aktualisht është vetëm një hipotezë mund të hapë rrugën për mënyra të reja farmakologjike për të luftuar sëmundjen e Alzheimerit, pas kaq shumë vitesh provash klinike zhgënjyese./ATSh

Shëndeti

Kujdes me përdorimin e aspirinës

Published

on

Personat e moshuar që gëzojnë shëndet të mirë nuk duhet të përdorin aspirinë në baza ditore, ka treguar një studim i realizuar në SHBA dhe Australi.

Deri më tani shumë studime kane treguar se ky ilaç sjellë përfitime të mëdha, veçanërisht në parandalimin e sulmeve në zemër.

Megjithatë, testimi i zhvilluar së fundmi ka treguar se aspirina nuk sjellë përfitime tek personat e shëndoshë mbi moshën 70 vjeçare, si dhe rritë rrezikun për gjakderdhje potencialisht fatale.

Ekspertët i kanë quajtur këto rezultate si tejet të rëndësishme dhe të nevojshme për t’i pasur parasysh para se të vendosni për përdorimin e aspirinës.

Continue Reading

Shëndeti

Si të identifikoni simptomat e ftohjes dhe alergjisë?

Published

on

Në periudhën e pranverës, shumë njerëz përballen me simptoma si teshtitja, hundët e bllokuara dhe lodhja. Kjo ngre dilema se a është një ftohje e zakonshme apo një alergji?

Kur niveli i polenit rritet, dallimi mes këtyre gjendjeve mund të duket i paqartë, por është e rëndësishme të kuptohet saktë çfarë po përjetoni, pasi trajtimi i duhur varet nga diagnoza e saktë.

Chun Tang, një mjek specialist, ka shpjeguar disa dallime kyçe që mund të ndihmojnë në identifikimin e këtyre dy gjendjeve, të cilat, ndonëse ngjajnë, kanë origjinë të ndryshme, raporton Independent.

Ftohja shkaktohet nga një virus, rinovirusi, që përhapet përmes kollës, teshtitjes a kontaktit me sipërfaqe të kontaminuara, alergjia është një reaksion i trupit ndaj substancave të pranishme në ajër, si poleni, pluhuri i barit ose qimet e kafshëve.

Edhe pse simptomat mund të jenë të ngjashme, shkaku është i ndryshëm. Ftohja është ngjitëse e shkaktohet nga një infeksion viral, alergjia është një reagim i tepruar i sistemit imunitar ndaj substancave që nuk janë të dëmshme për shumicën e njerëzve.

Të dyja gjendjet shkaktojnë teshtitje, hundë të bllokuar e ndjenjë lodhjeje, por alergjia ka disa simptoma që nuk i shoqërojnë ftohjen.

“Alergjia ka më shumë gjasa të shkaktojë kruarje në sy, fyt dhe hundë, si dhe mund të shoqërohet me lotim të syve, për shkak të reagimit alergjik ndaj substancave të caktuara në ajër”, shpjegon Tang.

Ftohja shpesh shoqërohet me dhimbje të fytit, kollë dhe ndonjëherë temperaturë të lartë – simptoma që zakonisht nuk janë të pranishme tek alergjitë. Një tjetër aspekt që ndihmon në dallimin e tyre është shpejtësia e shfaqjes së simptomave. Në rastin e alergjisë, simptomat shfaqen papritur dhe me intensitet të lartë, veçanërisht gjatë periudhave kur poleni është i përhapur në ajër.

Ndërsa ftohja ka fillim më gradual, me simptoma që përkeqësohen brenda disa ditësh, duke nisur me hundë të rrjedhshme dhe duke u rënduar më vonë. Një dallim tjetër është kohëzgjatja e simptomave. Ftohja zakonisht zgjat nga një deri në dy javë, derisa trupi ta luftojë virusin. Ndërsa alergjia mund të zgjasë për javë ose muaj të tërë, sidomos gjatë periudhave me nivele të larta të polenit, si pranvera dhe vera.

Për ata që jetojnë në zona me shumë polen, kjo mund të jetë periudhë e vështirë e simptomat mund të vazhdojnë derisa poleni të bjerë.

A është e mundur të keni të dyja në të njëjtën kohë? Përgjigja është po. Nëse dikush vuan nga alergjia ndaj polenit e njëkohësisht prekët nga ftohja, simptomat përkeqësohen. Trupi, i cili lufton një reaksion alergjik, përballet dhe me infeksion viral, duke çuar në lodhje më të madhe dhe simptoma më të forta, si teshtitje më të shpeshta, kollë dhe hundë të bllokuara.

Në rast dyshimi, është e këshillueshme të bëni teste alergjie, që konfirmojnë nëse vuani nga ndonjë alergji dhe cilët janë shkaktarët e saj.

Sa i përket ftohjes, nuk ekziston një test specifik, por mjeku mund ta diagnostikojë bazuar në simptomat tuaja.

Për trajtimin, ftohja kërkon pushim, hidratim të mirë dhe ilaçe për lehtësimin e simptomave, ndërsa alergjia trajtohet më së miri me antihistaminë, sprej për hundën dhe shmangien e alergjenëve, si poleni dhe qimet e kafshëve.

Nëse simptomat janë të forta dhe të papërballueshme, është e udhës të konsultoheni me një mjek. /UBT News/

Continue Reading

Shëndeti

Çfarë ndodh me trupin kur konsumojmë kafe esëll në mëngjes?

Published

on

Të zgjoheni në mëngjes dhe të rrëmbeni me shpejtësi kafen tuaj nuk është zgjidhja më e mirë.

Lumi i kafesë mund të përdoret si bionaftë, dhe në të ardhmen e afërt, tymi i makinës do të vijë erën e një filxhani kapuçino Por, kafja, me të cilën nis ditën një pjesë e mirë e njerëzve mund të mos jetë mënyra më e mirë për të filluar ditën tuaj.

Mjekët besojnë se koha më e mirë për të shijuar kafen  është mëngjes i vonë, midis orës 9:30 dhe 11:30 paradite.

Bright Side tregon efektet që mund të ketë kafeina në trupin tonë  kur e pimë me stomak bosh.

Ndiheni më të fjetur – Kafeja është zgjim, por pirja e saj sapo të dilni nga shtrati ka efekt të kundërt. Kafeina dyfishon nivelet e hormoneve të stresit çon në probleme me gjumin. Nëse e filloni ditën me kafe, ndiheni të përgjumur pas një periudhe të shkurtër kohe. Kjo ndodh se trupi prodhon insulinë për të kompensuar sheqerin, nivelet e glukozës në gjak të bien, që rezulton në mungesë energjie dhe ankthi.

Trupi mund të humbasë mineralet më shpejt – Pirja e kafes ju bën të humbni vitamina e minerale. Mund të sabotojë thithjen e hekurit, magnezit e vitaminave B që janë jetike për sistemin nervor. Shumë kafeinë nxjerrë kalcium nga kockat tuaja, duke i bërë të dobëta.

Mund të krijojë probleme me stomakun – Kafeja aktivizon sistemin nervor, i cili ndikon në zorrën e trashë e shkaktom diarre. Shumë pëlqejnë të shtojnë qumësht ose krem ​​në filxhan e për rrjedhojë kenë vështirësi në tretjen e laktozës, kjo shkakton shqetësime në stomak.

Mund të çojë në shtim të peshës – Edhe pse kafeja e zezë mund të ju ndihmojë të digjni dhjamin, ajo prish modelet e shëndetshme të gjumit. Kur nuk flini mjaftueshëm, keni tendencë të ndjeheni më të uritur dhe të keni më shumë dëshira për ushiqme të ëmbla. Shumë lloje kafesh, si pijet me kafe të përzjera me ëmbëlsues, janë të mbushura me sheqer dhe kalori duke u bërë shkak për shtim në peshë.

Mund të përkeqësojë ankthin – Kur zgjoheni në mëngjes, nivelet e hormoneve të stresit janë të larta. Për shkak se kafeina është një stimulues, ajo i jep trupit një efekt nervoz e madje mund të shtojë ankthin për disa njerëz.

Mund të thajë lëkurën – Për shkak se kafeja ju bën të përdorni tualetin shpesh, dehidraton trupin. Kur dehidroheni, është vështirë që toksinat të dalin nga trupi përmes lëkurës. Kjo, e than lëkurën, e bën më të prekshme ndaj problemeve, si rrudhat e parakohshme.

 Mund të rrisë nivelin e sheqerit në gjak – Filxhani juaj i kafesë në mëngjes e bën më të vështirë për qelizat për të rregulluar sheqerin në gjak, i cili çon në sëmundje të ndryshme. Sheqeri i lartë në gjak, çon në shtim në peshë e madje rrit rrezikun e infeksioneve të lëkurës. /UBT News/

Continue Reading

Shëndeti

Kur është koha e duhur për të përdorur vajin e peshkut

Published

on

Marrja e suplementëve të acideve yndyrore omega-3 është e dobishme për shëndetin e organizmit. Përfitimi i të gjitha vlerave është në varësi edhe të kohës se kur këto suplementë duhen marrë.

Me kohën nuk nënkuptojmë një orë të caktuar të ditës por rëndësinë e vakteve ushqimore në përthithjen më të mirë të këtyre acideve.

Yndyrnat e marra gjatë një vakti ndihmojnë në përthithjen sa më të mirë të suplementëve nga sistemi, përthithja e acideve yndyrore nga vaji i peshkut është tre herë më e lartë kur këto suplementë merren gjatë një vakti të mirë.

Gatë marrjes së tyre duhet të keni parasysh rekomandimet e mëposhtme:

Përfitimet e marrjes së Omega-3 në mëngjes – Mëngjesi është periudha më e mirë për organizmin e disa individëve, nëse keni një rutinë të caktuar, në të mund të përfshini edhe marrjen e suplementëve të omega-3. Nëse në fillim të ditës, hani ushqim të pasur me vezë, avokado dhe lëngje perimesh dhe frutash, atëherë në mëngjes organizmi do të përthithë më mirë acidet yndyrore.

Nëse ju në mëngjes hani vetëm fruta, acidet yndyrore është më mirë të mos i merrni në mëngjes.

Përfitimet e marrjes së suplementëve në drekë – Nëse vakti i drekës përbëhet nga mishi, peshku apo arrorët, kjo është periudha e duhur për acidet yndyrore. Për më tepër, në mbrëmje mund të ndiheni më të qetë dhe të vëmendshëm.

Suplementët e lëngshëm apo kapsula

Nëse nuk ju pëlqejnë suplementët e ngurtë, mund të zgjidhni të lëngshëm, që kanë pak yndyrë në përmbajtjen e tyre.

Një këshillë të fundit:

Përzgjedhja e kohës së marrjes së suplementëve ka rol të rëndësishëm në marrjen e përfitimeve, nëse merrni medikamente tjera në mbrëmje, atëherë në këtë kohë mund të merrni edhe vajin e peshkut.

Zgjidhni formatin që ju përshtatet e jini të rregullt në marrjen e suplementëve, shpesh keni dëgjuar që vaji i peshkut nuk rekomandohet të merret gjatë muajve të ngrohtë. Studimet tregojnë se kjo është e pavërtetë, e mbetur nga koha kur vaji i peshkut nuk ruhej në freski.

Vaji nëse nuk ruhet siç duhet oksidohet, nëse ruhet në frigorifer, rekomandohet të merret gjatë muajve të ngrohtë. Mbase në sasi pak më të reduktuara. Gjatë verës është e rekomandueshme të konsumohet edhe më shumë peshk, pasi organizmi e pranon dhe e përvetëson më mirë. /UBT News/

Continue Reading

Të kërkuara