Lajmet

​Hani fiq për tretje më të mirë dhe rregullim të presionit të gjakut!

Published

on

Për mijëvjeçarë, fiqtë kanë qenë pjesë e dietës tipike mesdhetare të shëndetshme. Fiqtë konsiderohen si një ushqim i favorshëm për shëndetin dhe ndihmë e mundshme në parandalimin dhe trajtimin e sëmundjeve të sotme.

Një studim i kohëve të fundit nga shkencëtarët izraelitë në revistën shkencore Journal of Agriculture and Food Chemistry kishte për qëllim të përcaktonte aktivitetin antioksidues të disa llojeve të fiqve. Për të zbuluar përbërës me një efekt potencialisht të dobishëm për shëndetin, shkencëtarët analizuan përbërjen e polifenoleve, antocianinave dhe kapacitetin antioksidues të gjashtë llojeve të fikut komercial që ndryshojnë në ngjyrë (e zezë, e kuqe, e verdhë dhe jeshile).

Ato kanë një efekt të dobishëm në nivelet e kolesterolit në gjak

Ata gjetën një përmbajtje mbresëlënëse të polifenoleve, dhe kështu një aktivitet të fortë antioksidues, dhe sa më e errët dhe më e ndritshme ngjyra, aq më e lartë është proporcioni i molekulave të dobishme dhe fuqia antioksiduese. Për shembull, përmbajtja më e lartë e polifenoleve dhe antocianinave dhe aktiviteti më i fortë antioksidues u regjistruan në speciet e Misionit, të karakterizuara nga një lëvore e zezë-vjollce me mish rozë. Është interesante se shumica e fitokimikateve u gjetën në lëvoren e fikut, dhe sasi më të vogla u matën në mish.

Hulumtimet e mëparshme kanë treguar gjithashtu se fiqtë janë një burim jashtëzakonisht i pasur i polifenoleve. Do të habiteni që fiqtë janë dukshëm më të pasur me polifenole sesa, për shembull, mollët, boronica, rrushi, portokajtë, kumbullat dhe dredhëzat, madje edhe ushqimet që konsiderohen jashtëzakonisht të pasura me polifenole – si vera e kuqe dhe çaji.

Fiqtë përmbajnë gjithashtu sterole bimore, substanca që janë treguar të kenë një efekt të dobishëm në nivelet e kolesterolit në gjak. Sterolet bimore (të tilla si stigmasterol dhe lanosterol të përfshira në fiq) lidhen me molekulat e kolesterolit në zorrë dhe kështu ndërhyjnë në thithjen e tij. Komponimet me aktivitet antikarcinogjen potencial – benzaldehidi dhe kumarinat – u gjetën gjithashtu në fiq. Këto komponime janë testuar në studimet shkencore dhe rezultatet janë premtuese, veçanërisht kur bëhet fjalë për kancerin e prostatës dhe lëkurës dhe qelizat skuamoze.

Llojet e fiqve

Ka mbi 150 lloje fiqsh që ndryshojnë në ngjyrë dhe pak në strukturë. Llojet më të famshme dhe më të përhapura janë Mission (lëkura e zezë-vjollce me mish rozë), Kadota (lëvorja jeshile me mish vjollce), Calimyrna (lëvorja e verdhë e gjelbër me mish qelibar), fiku Adriatik (lëvorja jeshile e lehtë me mish rozë të errët). Fiqtë kanë një sezon shumë të shkurtër në rritje dhe janë jashtëzakonisht të ndjeshëm.

Prandaj, ato janë më të shijshme nëse hahen menjëherë pas marrjes, pas një kohe të shkurtër në frigorifer. Edhe pse fiqtë e freskët janë në dispozicion vetëm disa muaj të vitit, ju mund të shijoni fiq të thatë gjatë gjithë vitit.

Vlera ushqyese

Fiqtë e freskët dhe të thatë janë shumë të pasur me minerale, veçanërisht kalcium, magnez dhe kalium. Ata janë një burim jashtëzakonisht i pasur i fibrave dietike, dhe një pjesë e madhe janë fibra të tretshme në ujë. Ky lloj fibrash ndihmon në uljen e niveleve të glukozës dhe kolesterolit në gjak, dhe gjithashtu ka një efekt të dobishëm në rregullimin e tretjes. Ato janë të pasura me shumë fitokemikale, veçanërisht beta-karoten, polifenole, antocianina dhe sterole bimore.

Përfitimet shëndetësore

Konsumimi i rregullt i fiqve ka një efekt të dobishëm në shëndetin kardiovaskular. Për shembull, pasuria e polifenoleve me aktivitet të fortë antioksidues mbron lipoproteinat LDL nga oksidimi dhe kështu parandalon arteriosklerozën. Përmbajtja e lartë e kaliumit ka një efekt të dobishëm në rregullimin e presionit të gjakut, dhe fibrat e tretshme dhe sterolet bimore në nivelin e kolesterolit në gjak.

Fibrat dietike nga fruta e fikut ndikojnë gjithashtu në nivelet e sheqerit në gjak, dhe gjethet e fikut gjithashtu kanë një efekt antidiabetik. Edhe pse nuk tingëllojnë të ngrënshëm, në disa kultura gjethet e fikut janë me të vërtetë një pjesë integrale e menysë. Për shkak të numrit të molekulave që ato posedojnë, fiqtë gjithashtu kanë një efekt potencial antikancerogjen.

Fiqtë e thatë janë një vakt praktik dhe me vlerë ushqyese për atletët rekreativë dhe profesionistë, dhe në kombinim me arrat mund të shërbejnë si një meze e lehtë ideale.

Continue Reading

Vendi

Me akreditim nga Cambridge, UBT International Smart Schools sjell modelin modern të arsimit fillor dhe të mesëm të ulët

Published

on

By

UBT International Smart Schools po vazhdon të udhëheqë në transformimin e arsimit parauniversitar, duke ofruar për nxënësit e klasave 1-9 një model arsimor të fokusuar në teknologji, inovacion dhe zhvillimin e kompetencave për të ardhmen.

Përmes konceptit Classroom 4.0, përdorimit të teknologjisë së avancuar dhe integrimit të inteligjencës artificiale (AI) në procesin e të nxënit, Shkolla Fillore dhe e Mesme e Ulët u krijon fëmijëve mjedisin ideal për zhvillim akademik dhe praktik në laboratorë modernë.

Cilësia e lartë dhe përputhshmëria me standardet më të larta globale mbështetet edhe nga akreditimi i plotë nga Cambridge International Education.

Përmes këtij ekosistemi inovativ, nxënësit e niveleve primare zhvillojnë që në hapat e parë njohuri akademike, mendim kritik dhe kompetenca digjitale të nevojshme për të përballuar me sukses sfidat e profesioneve të së ardhmes.

Aplikimet për vitin shkollor 2026/2027 për Shkollën Fillore dhe të Mesme të Ulët (klasat 1-9) janë ende të hapura.

Siguroni vendin e fëmijës suaj duke plotësuar formularin zyrtar në Udhëzuesin e Aplikimit në UBT.

Continue Reading

Vendi

REL: KFOR-i nis “tranzicionin gradual” të pranisë nga ura mbi Ibër, Lista Serbe kundërshton

Published

on

By

Misioni paqeruajtës i NATO-s në Kosovë, KFOR-i, ka njoftuar se ka nisur “tranzicionin gradual të pranisë” së tij të përhershme nga ura kryesore mbi lumin Ibër në Mitrovicë.

Në një deklaratë për Radion Evropa e Lirë, KFOR-i tha se ky hap po ndërmerret në përputhje me përmirësimin e situatës së sigurisë në Kosovë.

“Misioni KFOR, i udhëhequr nga NATO-ja, ka filluar tranzicionin gradual të pranisë së përhershme të KFOR-it nga ura kryesore në Mitrovicë. Në përputhje me përmirësimin e situatës së sigurisë në Kosovë, kjo është pjesë e procesit për optimizimin e pozicionimit të KFOR-it”, thuhet në përgjigjen e KFOR-it.

Sipas KFOR-it, ky proces “do të jetë gradual, në varësi të kushteve dhe po koordinohet ngushtë me të gjithë aktorët relevantë, përfshirë përfaqësuesit e institucioneve në Kosovë dhe të organizatave ndërkombëtare, si dhe me përfaqësuesit e Policisë së Kosovës dhe Misionit të Bashkimit Evropian për Sundimin e Ligjit në Kosovë (EULEX)”.

KFOR-i tha se edhe shefi i Shtabit të Përgjithshëm të Ushtrisë së Serbisë, gjenerali Millan Mojsilloviq, është informuar rregullisht për këtë proces.

Në përgjigjen e tij, KFOR-i siguroi se personeli i tij “është i pozicionuar mirë për t’iu përgjigjur çdo zhvillimi relevant, në përputhje me mandatin e kahershëm të KFOR-it nga OKB-ja”.

“KFOR-i do të mbajë një prani të dukshme në jug dhe në veri të Mitrovicës dhe në veri të Kosovës, duke vazhduar kontributin e tij për ruajtjen e një mjedisi të sigurt për të gjitha komunitetet”, thuhet tutje në përgjigjen e dhënë REL-it.

Më herët gjatë ditës, KFOR-i njoftoi se ka filluar “integrimin gradual të Policisë së Kosovës në arkitekturën e sigurisë së KFOR-it në Manastirin e Deçanit”.

Policia e Kosovës deri më tani nuk i është përgjigjur pyetjeve të Radios Evropa e Lirë, nëse pjesëtarë të saj janë vendosur mbi urën e Ibrit dhe nëse do të vazhdojnë të jenë të pranishëm atje pas largimit të trupave të KFOR-it.

Ura kryesore, që që lidh Mitrovicën e Jugut me shumicë shqiptare me Mitrovicën e Veriut me shumicë serbe, ka qenë në vazhdimësi vatër e tensioneve etnike.

Që nga përfundimi i luftës më 1999, ajo është ruajtur vazhdimisht nga trupat e KFOR-it.

Ndërkohë, Lista Serbe, partia më e madhe e serbëve të Kosovës, ka kundërshtuar tërheqjen apo çfarëdo zvogëlimi të pranisë së pjesëtarëve të KFOR-it në urën kryesore mbi lumin Ibër.

Në një komunikatë për media, kjo parti tha se ka kërkuar takim urgjent me komandantin e KFOR-it, gjeneralmajor Ozkan Ulutash, për t’ia përcjellë shqetësimet e komunitetit serb në veri dhe për të kërkuar ndaljen e kësaj mase.

Lista Serbe argumentoi se, për shkak të situatës politike dhe të sigurisë, si dhe tensioneve që në të kaluarën kanë shoqëruar zonën e urës, “çdo vendim për praninë e forcave të sigurisë aty duhet të merret me kujdes”.

Ajo gjithashtu pretendoi se Policia e Kosovës nuk e ka fituar besimin e serbëve në veri dhe tha se prania e KFOR-it në urë përbën “një faktor të rëndësishëm stabiliteti”.

Lista Serbe i bëri thirrje KFOR-it që të ruajë një prani adekuate në urën kryesore dhe të vazhdojë të kontribuojë në ruajtjen e sigurisë dhe stabilitetit.

Ura kryesore mbi lumin Ibër aktualisht është e hapur vetëm për këmbësorë, ndërsa Qeveria e Kosovës kishte paralajmëruar hapjen e saj për qarkullimin e automjeteve në korrik të vitit 2024, gjë që kishte nxitur tensione dhe reagime nga bashkësia ndërkombëtare.

Kosova dhe Serbia ishin pajtuar për hapjen e urës për trafik në vitin 2014, në kuadër të dialogut për normalizimin e marrëdhënieve. Marrëveshja parashihte revitalizimin e urës dhe largimin e të gjitha barrikadave të vendosura nga serbët lokalë.

Për të tejkaluar mospajtimet rreth interpretimit të marrëveshjeve të mëparshme, në vitin 2016 u dakordua një plan i ri zbatimi, sipas të cilit ura duhej të hapej për trafik në janar të vitit 2017.

Punimet për revitalizimin përfunduan në qershor të vitit 2018. Megjithëse në projekt u investuan rreth 1.5 milion euro, ura nuk u hap asnjëherë për automjete dhe vazhdoi të përdorej vetëm nga këmbësorët.

Ndërkohë, Qeveria e Kosovës ka ndërtuar edhe dy ura të tjera pranë urës kryesore – një për këmbësorë dhe një për automjete – me synimin për të lidhur Mitrovicën e Veriut me Mitrovicën e Jugut, në një qytet që mbetet i ndarë etnikisht që nga lufta. /REL/

 

Continue Reading

lajme

AIP dhe ATK memorandum bashkëpunimi për mbikëqyrjen e aktivitetit ekonomik në mjedisin digjital

Published

on

By

Agjencia për Informim dhe Privatësi (AIP) dhe Administrata Tatimore e Kosovës (ATK) kanë nënshkruar një memorandum bashkëpunimi me qëllim fuqizimin e kontrollit dhe rritjen e transparencës ndaj subjekteve që zhvillojnë aktivitet ekonomik në hapësirën digjitale.

Përmes kësaj marrëveshjeje, të dyja institucionet do të zhvillojnë inspektime të përbashkëta dhe të koordinuara ndaj bizneseve online, faqeve në rrjete sociale, portaleve mediale dhe platformave të tjera digjitale, secila në përputhje me mandatin e saj ligjor.

Kjo iniciativë vjen si përgjigje ndaj rritjes së hovshme të tregtisë online dhe rasteve të evidentuara gjatë monitorimeve, ku janë vërejtur shkelje në mbrojtjen e të dhënave personale si dhe vështirësi në identifikimin e subjekteve ekonomike.

Në kuadër të inspektimeve: AIP do të mbikëqyrë ligjshmërinë e përpunimit të të dhënave personale, politikat e privatësisë, përdorimin e “cookies” dhe mbrojtjen e të drejtave të qytetarëve.

ATK do të verifikojë përmbushjen e detyrimeve tatimore dhe regjistrimin e rregullt të veprimtarisë ekonomike.

Përmes këtij bashkëpunimi, AIP dhe ATK synojnë të ndërtojnë një mjedis digjital më të sigurt, ku zhvillimi i biznesit bëhet në respektim të plotë të ligjit dhe të drejtave të konsumatorëve. /E.A/

Continue Reading

Lajmet

KFOR-i nis integrimin e Policisë së Kosovës në sigurinë e Manastirit të Deçanit

Published

on

By

Misioni i KFOR-it ka njoftuar se ka nisur procesin e integrimit të personelit të Policisë së Kosovës në arkitekturën e sigurisë përveç mbrojtjes së Manastirit të Deçanit. Përmes një komunikate zyrtare, KFOR-i bëri të ditur se ky hap vjen në përputhje me përmirësimin e situatës së sigurisë dhe është pjesë e procesit për optimizimin e pozicionimit të misionit në terren.

Sipas njoftimit, ky proces do të realizohet në mënyrë graduale dhe në bashkëpunim të ngushtë me institucionet vendore e ndërkombëtare.

“Ky proces do të jetë gradual dhe i bazuar në kushte, si dhe po koordinohet ngushtë me një sërë aktorësh, përfshirë përfaqësuesit e Kishës Ortodokse Serbe dhe të institucioneve të Kosovës, si dhe përfaqësuesit e Policisë së Kosovës dhe të Misionit të Bashkimit Evropian për Sundimin e Ligjit në Kosovë (EULEX).”

Pavarësisht këtij riorganizimi, KFOR-i njoftoi se mbetet reaguesi i parë për sigurinë e këtij monumenti të rëndësishëm të trashëgimisë kulturore e fetare.

“Personeli ynë është i pozicionuar për t’iu përgjigjur çdo zhvillimi, në përputhje me mandatin e KFOR-it të përcaktuar nga Kombet e Bashkuara. KFOR-i mbetet reaguesi i parë për sigurinë e Manastirit të Deçanit”, sipas reagimit të KFOR-it.

Po ashtu, misioni i udhëhequr nga NATO nënvizoi se do të vazhdojë bashkëpunimin me të gjitha palët e përfshira, përfshirë edhe Forcat e Armatosura të Serbisë, për të ruajtur transparencën dhe për të shmangur keqkuptimet, duke i bërë thirrje të gjithëve për angazhim konstruktiv në dialog.

Në përmbyllje, KFOR-i rikonfirmoi përkushtimin për përmbushjen e mandatit të tij sipas Rezolutës 1244 të Këshillit të Sigurimit të OKB-së, për garantimin e një mjedisi të sigurt dhe të lirisë së lëvizjes për të gjithë qytetarët në Kosovë. /E.A/

 

Continue Reading

Të kërkuara