Mbrëmë është mbyllur edicioni i 16-të i EtnoFest-it, ku janë ndarë çmimet për 21 performanca dhe kategori të ndryshme artistike.

Para ceremonisë së ndarjes së çmimeve, publiku pati mundësinë të ndiqte performancën artistike “Echoes of Origin”, me Flaka Gorancën, e cila solli këngë të njohura shqiptare në një ndërthurje mes traditës dhe muzikës klasike.

Juria profesionale e përbërë nga Bislim Muçaj (kryetar), Artan Arifi (anëtar) dhe Agron Gerguri (anëtar), ndau çmimet në kategoritë e mëposhtme:Etnoperformanca më e mirë: “Echoes of Origin” – Flaka Goranci, për trajtimin artistik të rrënjëve, ku zëri unik dhe ndërthurja e traditës me modernen krijuan një lidhje të veçantë me kujtesën kulturore.

Etnoansambli më i mirë: “Vullkani i Istogut” – Istog, për energjinë, autenticitetin dhe ruajtjen e traditës së Istogut përmes një interpretimi të fuqishëm skenik.

Instrumentisti më i mirë: Blerim Grubi, për mjeshtërinë e lartë në interpretim dhe stilin e veçantë që i jep muzikës tradicionale.

Instrumentistja më e mirë: Lule Elezi, për teknikën e sigurt në piano dhe interpretimin e përpunuar, duke përcjellë melodinë me qartësi, finesë dhe emocion.

Kostumografia më e mirë: Ansambli “Devolli” – Korçë, për kostumet tradicionale të Korçës, të pasura me ngjyra, ornamente dhe të punuara me kujdes.

Koreografia më e mirë: Gjergj Prevazi me “Void”, për kombinimin e lëvizjes, ritmit dhe hapësirës në një koreografi të saktë dhe të fuqishme skenikisht.

Valltaret më të mira: Katerina Gogadhe dhe Chiara Xoxi, për harmoninë e rrallë skenike, sinkronizimin dhe komunikimin e natyrshëm përmes lëvizjes.

Valltari më i mirë: Vasjar Hysa me ansamblin “Afërdita” – Belsh, për ritmin e sigurt, lëvizjet e fuqishme dhe prezencën e spikatur skenike.

Këngëtarja më e mirë: Arta Jashari, për zërin me ngjyra unike, interpretimin dhe ndjeshmërinë e veçantë që përcjell këngën me origjinalitet.

Këngëtari më i mirë: Mustafë Ramaj, për vokalin e fuqishëm dhe interpretimin emocionues, të realizuar me mjeshtëri skenike.

Orkestra më e mirë: Ansambli “Dardanus” nga Tetova, për harmoninë instrumentale dhe interpretimin elegant të trashëgimisë muzikore.

Koncerti artistik më i mirë: Grupi “Tavera” – Izrael, për koncertin që solli në skenë tingujt e traditës së tyre muzikore, duke krijuar një atmosferë të veçantë për publikun.

Shfaqja më e mirë: “Pylli”, produksion i Teatrit “Bekim Fehmiu” në Prizren, për realizimin mbresëlënës skenik dhe trajtimin e thellë të emocioneve njerëzore.

Regjia më e mirë: Ilir Bokshi, me shfaqjen “Pesë fytyrat e heshtjes”, produksion i Teatrit “Migjeni” në Shkodër, për vizionin e ndërtuar me mjeshtëri dhe ndjeshmëri të thellë regjisoriale.

Aktori më i mirë: Adrian Morina, me shfaqjen “Pesë fytyrat e heshtjes”, për interpretimin bindës, emocionet e fuqishme dhe thellësinë psikologjike të rolit.

Aktorja më e mirë: Hajat Toçilla, me shfaqjen “Pylli”, për interpretimin plot emocione dhe vërtetësi që i dha personazhit.

Skenografia më e mirë: Bekim Korça, me shfaqjen “Pylli”, për konceptin pamor origjinal dhe krijimin e një universi skenik funksional e domethënës.

Çmimi për inovacion artistik: “Soloist of GOB” nga Bolonja, Itali, për trajtimin artistik dhe inovativ të motiveve të frymëzuara nga okarina e Runikut, një prej instrumenteve më të hershme të gjetura në trojet shqiptare.

Çmimi special i EtnoFest-it: Armend Baloku me performancën “Lahuta e Malcís”, për një performancë të jashtëzakonshme që përcolli fuqinë e trashëgimisë epike shqiptare dhe mbajti publikun të përfshirë.

Çmimi i karrierës: Selman Jusufi, për një karrierë mbi katër dekada, më shumë se 200 role dhe një kontribut të çmuar në skenën artistike, duke lënë gjurmë të veçanta në teatrin dhe kinematografinë shqiptare.

Me këtë ceremoni, edicioni i 16-të i EtnoFest-it u përmbyll duke vlerësuar artistë, ansamble dhe krijues nga Kosova, Shqipëria e vende të tjera, të cilët përmes artit dhe performancës kontribuojnë në ruajtjen e trashëgimisë kulturore. /A.M/

Salla e Kuvendit të Kosovës është shndërruar në një arenë tensionesh të mërkurën, pasi deputetët e Partisë Demokratike të Kosovës (PDK) dhe Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës (AAK) kanë qëndruar brenda hapësirës parlamentare duke kërkuar vazhdimin e seancës konstituive për legjislaturën e 11-të.

Prania e tyre ka bërë të pamundur zhvillimin e aktiviteteve të planifikuara me qytetarët dhe mërgimtarët, çka ka nxitur përplasje të njëpasnjëshme me deputetët e Lëvizjes Vetëvendosje (LVV). Para se situata të eskalonte, përfaqësues të PDK-së dhe AAK-së i kërkuan nga foltorja kryesuesit Avni Dehari që të ftojë vazhdimin e seancës.

Përplasjet verbale për afatet kushtetuese

Gjatë një debati në sallë, deputetja e LVV-së, Donika Gërvalla, deklaroi se afati 30-ditor për zgjedhjen e kryetarit të Kuvendit nis pas thirrjes së seancës konstituive, duke theksuar se sipas interpretimit të tyre, ky proces mund të mbyllet deri më 6 shtator.

Ndaj këtij qëndrimi reagoi deputeti i PDK-së, Përparim Gruda, i cili e quajti të pakuptimtë dërgimin e sërishëm të çështjes në Gjykatën Kushtetuese për të interpretuar një vendim ekzistues. Gruda solli shembuj nga kushtetutat e vendeve evropiane si Gjermania, Franca e Italia, duke nëvizuar se asnjëra prej tyre nuk përcakton pasoja për moskonstituim brenda afatit 30-ditor.

Përleshje fizike dhe gjuajtje me ujë

Amienti në sallë u përkeqësua kur debati mes deputetit të PDK-së, Mërgim Lushtaku, dhe atij të LVV-së, Adnan Rrustemi, eskaloi në shtyrje fizike. U desh ndërhyrja e deputetëve të tjerë, përfshirë Artan Behramin dhe Ardian Golën, për të parandaluar përshkallëzimin e mëtejshëm.

Tensionet vazhduan edhe më tej, ku në një tjetër moment verbal e fizik, deputetja e PDK-së, Ganimete Musliu, gjuajti me ujë deputeten e LVV-së, Donika Gërvalla. Përveç përplasjeve mes deputetëve, gjatë ditës u shënuan edhe pengesa në adresimin e deputetëve për gazetarët dhe qytetarët e pranishëm.

Deputetët e Partisë Demokratike të Kosovës dhe Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës po qëndrojnë në sallën plenare të Kuvendit, duke kërkuar nga kryesuesi Avni Dehari që të ftojë pa vonesa vazhdimin e seancës për konstituimin e Kuvendit.

Nga foltorja e Kuvendit, deputeti i PDK-së, Arian Tahiri, deklaroi se mandati u është dhënë nga populli dhe se prania e tyre bëhet për të mbrojtur kushtetushmërinë e për të funksionalizuar Kuvendin. Ai paralajmëroi vazhdim të aktiviteteve politike dhe hapa të tjerë nëse shteren mundësitë brenda këtij institucioni, si dhe kërkoi reagim nga qytetarët. Përmes një letre drejtuar kryesuesit, PDK-ja theksoi se edhe pse ka kaluar afati 30-ditor, detyrimi për të përfunduar procesin konstituiv mbetet i domosdoshëm.

Sjellja e opozitës vjen në një kohë tensoimesh politike, pasi në vazhdimin e seancës së fundit kryetari i Lëvizjes Vetëvendosje, Albin Kurti, kërkoi më shumë kohë për negociata rreth çështjes së presidentit, çka nxiti edhe reagimin e deputetes së AAK-së, Time Kadrijaj, e cila gjuajti me vezë në drejtim të tij.

PDK dhe AAK kanë refuzuar takimet me Kurtin. Më tej, negociatat mes Vetëvendosjes dhe Lidhjes Demokratike të Kosovës pas katër takimeve mbeten larg arritjes së një marrëveshjeje. Ndonëse Vetëvendosje ka numrat me pakicat për të formuar Qeverinë, Kurti ka deklaruar se pa zgjidhjen e çështjes së presidentit — që kërkon kuorum prej 80 deputetësh — vendi pashmangshëm do të shkojë në zgjedhje të reja. /E.A/

Në rubrikën Ditari, kemi përzgjedhur disa nga lajmet më të rëndësishme të kësaj dite, në periudhën 1993-1998.

Foto: Dr. Sali Berisha

 12 gusht 1993

 Sali Berisha kërkoi që Kosova të vihet nën protektorat të OKB-së

Në një deklaratë që lëshoi dje në Tiranë rreth incidenteve më të reja në kufirin midis Shqipërisë dhe Kosovës, që i shkaktoi ushtria serbe, presidenti i Shqipërisë, dr.Sali Berisha thotë:

Kohët e fundit autoritetet serbe kryen një akt provokativ kundër Republikës së Shqipërisë. Më 6 gusht 1993, ushtarakët serbë në kufirin e Shqipërisë me Kosovën, krejt të paprovokuar dhe pa asnjë paralajmërim, hapën zjarr dy herë brenda ditës mbi patrullat shqiptare të kufirit dhe mbi civilët shqiptarë, që ndodheshin në brendësi të territorit shqiptar, duke plagosur tre persona, dy ushtarë e një civil, dy prej tyre rëndë. Këto rrethana të incidentit u verifikuan e u konfirmuan nga Misioni vëzhgues i KE-së.

Kësaj ngjarjeje i parapriu paraqitja e një note Ministrisë së Punëve të Jashtme të Shqipërisë nga ana e Ministrisë së Punëve të Jashtme të Beogradit, ku paraqiteshin ankesa për tri incidente që gjoja ishin provokuar kohët e fundit nga pala shqiptare në kufirin e përbashkët. Asnjë nga rastet e paraqitura nuk kishte një bazë reale dhe kjo u konfirmua edhe nga Misioni vëzhgues i KE-së. Vlen të përmendet se vrajset në kufi të qytetarëve shqiptarë nga ana e forcave të armatosura serbe, janë një ngjarje e përsëritur. Rasti më mizor ishte pa dyshim ai fundit të prillit ’93, kur natën e vizitës së Papës në Shqipëri, tetë të rinj të paarmatosur nga Shqipëria u kapën në kufi dhe u ekzekutuan nga ushtarakët serbë. Gjithsej nga provokime të tilla qysh nga fillimi i vitit 1992, janë vrarë rreth 23 qytetarë shqiptarë dhe plagosur 4 të tjerë.

Gjithashtu, javën e fundit shënohet një rritje e konsiderueshme e terrorizmit shtetëror serb në Kosovë mbi popullsinë shqiptare, që është shprehur në një shumëfishim të numrit të zakonshëm të sulmeve policore ndaj banorëve. Nuk kanë munguar as provokimet e forcave ultranacionaliste të V.Sheshelit, që duke organizuar prita e sulme mbi policët serbë në Kosovë, janë munduar t’ua hedhin fajin shqiptarëve, tashmë të njohur për rezistencën e tyre civile e paqësore.

Këto provokacione të përsëritura e në rritje, si dhe valët e ultranacionalizmit që kanë shpërthyer edhe në vende të tjera, e që kërkojnë partneritet me regjimin serb, dëshmojnë për një strategji të Beogradit e të miqve të tij në rajon, që synojnë të rrisin tensionin e destabilizimin në Jug të Ballkanit e përhapjen e luftës.

Unë i bëj thirrje Këshillit të Sigurimit, NATO-s, si dhe organizatave të tjera ndërkombëtare, që sa më shpejt të marrin masa për parandalimin e shpërthimit të konfliktit në Jug të Ballkanit, që pa dyshim do të përfshinte të gjithë Gadishullin. Ne përsërisim me këtë rast pikëpamjen tonë, se zgjidhja e çështjes së statusit të Kosovës mund të arrihet duke kushtëzuar me të heqjen e embargos ndaj Serbisë dhe duke vënë Kosovën nën kontrollin e NATO-s ose të OKB-së, tha presidenti i Shqipërisë, dr.Sali Berisha.

12 gusht 1994

Në territorin shqiptar u kapën tre ushtarë të Jugosllavisë së vetëshpallur

Në një zonë kufitare brenda territorit të Republikës së Shqipërisë njësitë kufitare shqiptare kapën dhe çarmatosën tre ushtarë të Jugosllavisë së vetëshpallur.

Televizioni Shqiptar transmetoi pamje të ushtarëve serbë dhe njoftoi se në sektorin ku ata u kapën, ka pasur edhe më parë tentativa nga ushtarët serbë për të kaluar brenda kufirit shqiptar.

 12 gusht 1995

 SHBA-të paralajmërojnë Serbinë që të mos sistemojë refugjatë serbë në Kosovë

SHBA-të po i paralajmërojnë zyrtarët serbë që të mos sistemojnë refugjatët serbë që janë duke u larguar nga Kraina, në rajonin e Kosovës, që banohet kryesisht me populllsi shqiptare.

Kosovë konsiderohet si një shkëndijë e mundshme për konfliktin ballkanik, thuhej në një korrespondencë të transmetuar në emisionet e “Zërit të Amerikës”.

Në emisionin shqip u transmetuan deklaratat e zëdhënësit të Stejt departamentit të shtetit amerikan lidhur me paralajëmimet serbe për vendosjen e disa refugjatëve serbë në Kosovë.

Në korrespondencë thuhej:

“Departamenti amerikan i shtetit është i shqetësuar nga njoftimet lidhur me planet e Serbisë për vendosjen e disa refugjatëve serbë nga Kroacia në Kosovë dhe u kanë kërkuar diplomatëve amerikanë që të sqarojnë qëllimet e qeverisë së Beogradit.

Rreth 150 mijë refugjatë serbë kanë ardhur në Serbi nga Kroacia, kur forcat e ushtrisë kroate pushtuan rajonin e Krainës që mbahej nga serbët e Kroacisë.

Sipas autioritetve të Beogradit, Kosova duhet të trajtohet si çdo rajon tjetër i Serbisë dhe do të marrë një pjesë të refugjatëve të sapoardhur.

90 përqind e popullsisë së Kosovës përbëhet nga shqiptarët. Presioni i egër serb ndaj popullsisë shqiptare të Kosovë ka ardhur duke u rritur që kur humbi autonominë pesë vjet më parë.

Zëdhenësi i departamantit të shtetit, Dejvid Xhonson thotë se çdo përpjekje e autoriteteve të Beogradit për të ndryshuar përbërjen e popullsisë së Kosovës, duke sjellë aty refugjatë serbë, vetëm do ta keqësonte gjendjen, që edhe kështu është karakterizuar me përleshje të ashpra.

Dejvid Xhonson tha: “Shumë kohë para se të fillonte kriza e tanishme e refugjatëve, Beogradi filloi një përpjekje tepër të pasuksesshme për të kolonizuar Kosovën me serbë etnikë, në mënyrë që të ndryshonte përbërjen demografike të rajonit.

Gjendja në Kosovë është e tendosur. Prej shumë kohësh ajo shihet si një fuqi baroti, shpërthimi i së cilës mund të çonte në zgjerimin e konfliktit ballkanik. Ne jemi të mendimit se çdo orvatje për të sistemuar një numër të madh të refugjatëve serbë nga Kroacia në Kosovë do të ishte një politikë jashtëzakonisht e padobishme”.

 12 gusht 1997

Në Mitrovicë një civil serb plagosi me armë zjarri një të ri shqiptar

Mbrëmë rreth orës 18:00, në afërsi të dispanzerit të fëmijëve në Mitrovicë, një civil serb plagosi me armë zjarri Blerat Gani Mikullovci (18) nga Mitrovica.

KI i Degës së LDK-së në Mitrovicë njofton se civili serb, së pari kërcënoi disa të rinj shqiptarë që po luanin basketboll që të mos vazhdojnë lojën, dhe pastaj shkoi në banesën e tij prej nga me armë zjarri plagosi Bleratin.

Pas dhënies së ndihmës në spitalin e Mitrovicës, Blerati u lëshua në shtëpi. Jeta e tij nuk është në rrezik.

 12 gusht 1998

Vazhdon ofensiva serbe në komunën e Deçanit

– Supozohet se ka të vrarë, por deri tash dihen emrat e tre të vrarëve, ndërsa një i vrarë i paidentifikuar është në Shaptej. – Numër i madh i të plagosurve, dihet emrat e 45 prej tyre. – Forcat e UÇK-së u kanë shkaktuar humbje të mëdha forcave serbe. – Mbi 100 mijë banorë në qiell të hapur dhe të rrezikuar nga masakrat serbe

Ëdhe sot, ditën e katërt me radhë, forcat serbe po sulmojnë pandërprerë fshatrat e komunës së Deçanit. Në sulmin kundër fshatrave të kësaj komune, forcat serbe kanë angazhuar mbi 250 automjete ushtarake nga të gjitha llojet, njofton KI i Degës së LDK-së në Deçan.

Në këtë ofensivë të egër të forcave serbe janë përfshirë fshatrat Gllogjan, Gramaçel, Baballoç, Shaptej, Dubravë, Llukë e Epërme, Irzniq, Prejlep, Carrebreg i Ulët, Beleg, Kodrali, e fshatra të tjera. Kundër këtyre fshatrave, përveç këmbësorisë serbe, janë angazhuar edhe njësitet tankiste dhe njësitet tjera serbe, e në veçanti artileria e rëndë.

Bëhet e ditur se gjatë këtyre luftimeve, që konsiderohen nga më të ashprat që nga fillimi i luftës, janë vrarë disa shqiptarë: Nexhat Humaj, Xheladin Mushkolaj, një i paidentifikuar në fshatin Shaptej, Naim M. Nimanaj nga Gllogjani dhe disa të tjerë, emrat e të cilëve ende nuk dihen.

I njëjti burim njofton se gjatë këtyre luftimeve janë plagosur mbi mbi 40 shqiptarë: Bashkim Aliaj, Arian Malaj, Yll Morina, Elan Çeragjiu, Januz Rexhaj, Bashkim Sejfiaj, Genc Rexhaj, Sabit Kastrati, Ali Sylaj, Muhamet Haskaj, Fatos Salihaj, Jashar Zogaj, Haxhi Mustafaj, Ismet Haskaj, Gëzim Dërvishaj, Drilon Haskaj, Vaze Lokaj, Hajdar Demhasaj, Sami Lokaj, Jashar Zogaj, Idriz Rexhaj, Isuf Haskaj, Leonard Aliaj, Bekim Vishaj, Xhevat Zenuni, Shahe Bajramaj, Zade Bajramaj, Isuf Aliaj, Ismet Aliaj, Jeton Halilaj, Burhan Halilaj, Hajdar Demhasaj, Jeton Lushaj, Afërdita Hajdaraj, Arben Hajdaraj, Driton Mustafaj, Gani Ukaj, Luan Qerimaj, Astrit Ahmetaj, Zenun Mataj, Lulzim Mataj, Ismet Neziraj, Gani Beqaj, Nezir Lushaj, Demë Ramaj e të tjerë.

Në anën tjetër, njësitet e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës dhe forcat e vetëmbrojtjes shqiptare i kanë shkaktuar armikut humbje të mëdha, si në njerëz ashtu edhe në teknikë ushtarake.

Njoftohet se në pozitë shumë të vështirë edhe në këto momente të rënda është popullata civile shqiptare e larguar nga fshatrat e tyre ku po zhvillohen luftimet. Bëhet e ditur se rreth 25 mijë civilë shqiptarë janë vendosur në fshatrat Isniq, Prapaqan, Broliq, Lumbardh, Dubovik dhe fshatra të tjera, ndërsa shumica e tyre po qëndrojnë nën qiellin e hapur, pa ushqime, ilaçe e gjësende të tjera më elementare.

Veç këtyre banorëve, në këtë hapësirë tash për tash po jetojnë edhe rreth 80 mijë banorë shqiptarë të komunës së Pejës, Deçanit dhe Gjakovës, tek të cilët ekziston frika e ndonjë masakri të forcave serbe.

Popullata civile shqiptare, apelon te bashkësia ndërkombëtare që të ndërhyjë urgjentisht te okupatori serb, në mënyrë që të ndalet një masakër e mundshme kundër popullatës së pambrojtur shqiptare.

Deçan: 7 shqiptarë të vrarë e 49 të plagosur

Forcat serbe ua kanë vënë zjarrin shumë fshatrave. Banorët e kësaj komune bëjnë apel për masa urgjente prevetive për të evituar masakrat e forcavse serbe ndaj tyre

Fshatrat: Glloxhan, Baballoq, Gramaqel, Shaptej, Dubravë, Prekollukë, Irzniq, Prejlep, Carrabreg, Drenoc, Kodrali e Pozhar janë përfshirë nga zjarri. Forca të mëdha të ushtrisë e policisë serbe, të shoqëruara me tankse autoblinda e mjete të tjera të motorizuara kanë hyrë në këto fshatra dhe ua kanë vënë zjarrin. Më se 25 banorë të këtyre dhe të fshatrave të tjera që ishin strehuar në fshatrat e përfshira në zjarr janë strehuar në fshatrat: Isniq, Prapaqan, Broliq, Lumbardh e Dubovik, njofton Komisioni për Informim i Degës së LDKsë në Deçan.

I njëjti burim bën të ditur se deri tani dihet se janë vrarë 7 shqiptarë. Përveç katër të vrarëve që ishin identifikuar më heret, janë identifikuar edhe trupat pa jetë të Maxhun (Mujë) Çekajt nga Irzniqi, Gëzim Dervishajt e Orhan Halilajt nga Glloxhani. Ndërkaq, numri i të plagosurve ka arritur në 49 vetë.

Kryetari i këtij komisioni, Osman Cacaj, i deklaroi QIK-ut se banorët e komunës së Deçanit u bëjnë apel të gjithë faktorëve ndërkombëtarë që të ndërmarrin masa urgjente preventive për të penguar masakrat që u kanosen atyre nga forcat ushtarake e policore dhe nga paramilitarët serbë.