Lajmet

​144 vjet nga formimi i Lidhjes së Prizrenit

Lidhja Shqiptare e Prizrenit historikisht është tubimi më i rëndësishëm kombëtar shqiptar.

Published

on

Sot mbushen 144 vjet që kur më 10 qershor 1878 filloi organizimi dhe themelimi i Lidhjes Shqiptare të Prizrenit.

Është kjo njëherësh një ndër Lidhjet më të organizuara politike gjithëkombëtare pas Lidhjes dhe themelimit të Kuvendit të Lezhës të marsit të vitit 1444, nën organizimin e Gjergj Kastriotit Skënderbeu dhe udhëheqësve të principatave, përkatësisht të princave shqiptarë në shekullin e 15-të.

Lidhja Shqiptare e Prizrenit në historinë e popullit shqiptar të kohës së re, historikisht është tubimi më i rëndësishëm kombëtar shqiptar.

Komiteti i Stambollit i themeluar nga ajka kombëtare e kohës, më 1877, me qëllim të çlirimit dhe të ruajtjes së territoreve shqiptare nga hegjemonizmi sllave dhe ai grek, pasi që Perandoria turke pas Tanzimatit (1848) dhe luftërave ruso-turke më 1875/76, me shpejtësi po goditej dhe tronditej nga e ashtuquajtura “Kriza Lindore”, shqiptarët të cilët vepronin dhe punonin në kuadër të Perandorisë në fjalë, me kohë kishin nuhat rrezikun e copëtimit të trojeve të tyre, andaj, ata me shpejtësi themeluan “Komitetin e Shpëtimit” të trojeve etnike.

Komitetin e Stambollit e përbënin një plejadë intelektualësh më të shquar të kombit në kohën aktuale të krizës lindore. Pashko Vasa, Jani vreto, Ymer Prizreni, Zia Prishtina, Sami Frashëri, Ahmet Korenica, Mihal Harito, Iljaz Dibra, Mehmet Ali Vrioni, Seid Toptani, Mustafa Nuri Vlora, Mon Tahiri etj. Këtyre intelektualëve do t`u bashkohet ideologu dhe patrioti i shquar i familjes së njohur Frashëri, Abdyl bej Frashëri.

Lidhja Shqiptare e Prizrenit, pati karakter gjithëkombëtar, kurse Prizreni nuk u zgjodh rastësisht kryeqytet dhe seli, në të cilin u mbajt Kuvendi mbarëkombëtar shqiptar më 10 qershor 1878.

Delegatët që morën pjesë në Kuvendin e Përgjithshëm kishin për çështjen kryesore të ditës një unitet të plotë mendimi; të gjithë qenë të vendosur për të kundërshtuar me çdo kusht copëtimin e trojeve shqiptare, për të mbrojtur tërësinë tokësore të Shqipërisë.

Mendim të njëjtë shprehën delegatët që u takonin qarqeve atdhetare edhe për karakterin dhe programin politik të organizatës, që do të themelonte Kuvendi. Ata kërkuan me këmbëngulje që Kuvendi, ashtu siç ishte parashikuar prej tyre, të formonte një Lidhje Shqiptare me karakter kombëtar.

Në ditën e parë të punimeve në Kuvend folën delegatë të të gjitha grupimeve politike. Nga fjalimet që u mbajtën në këtë ditë ruhet vetëm një fragment i fjalës së Abdyl Frashërit, kryetar i Komitetit të Stambollit dhe delegat i Toskërisë, i vilajetit të Janinës.

Duke mbrojtur platformën atdhetare të lëvizjes kombëtare, ai i ftoi të gjitha krahinat shqiptare që të bashkoheshin si një trup i vetëm për të mbrojtur mbarë atdheun nga rreziku i asgjësimit. Abdyli ndër të tjera tha: “Qëllimi i Kuvendit është që t’ua presim hovin armiqve të pashpirt, duke lidhur besën shqiptare dhe duke u betuar që t’i mbrojmë me gjak trojet që na kanë lënë gjyshërit dhe stërgjyshërit tanë”.

Delegatëve të grupimit atdhetar, iu desh të përballeshin në Kuvend si me qëndrimet e dëmshme të qarqeve pro Turqisë ashtu autoriteteve qeveritare osmane, të përfaqësuara nga mytesarifi turk i Prizrenit, Qamil Beu, që ishte i pranishëm në këtë tubim. Ata u përpoqën të pengonin bashkimin e shqiptarëve në një lidhje kombëtare.

Megjithatë, Kuvendi i Prizrenit e përmbushi misionin e tij historik kombëtar. Akti më i rëndësishëm i tij ishte vendimi për themelimin e një organizate me karakter politik e ushtarak, të një Lidhjeje. me një qendër të vetme drejtuese dhe me degë të saj në të gjitha krahinat e vendit, e cila do të merrte përsipër detyrën që të mbronte me çdo mjet interesat e vendit.

Po atë ditë Kuvendi Kombëtar miratoi tekstin e një proteste, drejtuar Kongresit të Berlinit, me anën e së cilës ngrihej zëri kundër shkëputjes së krahinave shqiptare në favor të shteteve fqinje. Sipas traditës, së bashku me formimin e Lidhjes, u shpall edhe një besë e përgjithshme, në bazë të së cilës duhej të pushonin menjëherë të gjitha veprimet e gjakmarrjes ndërmjet banorëve të krahinave që ishin përfaqësuar në Kuvendin e Prizrenit.

Vendimi i Kuvendit të Prizrenit për themelimin e Lidhjes ishte një fitore e madhe e Lëvizjes Kombëtare Shqiptare, pasi me anën e tij iu dha goditja e parë dhe e fuqishme përpjekjeve të Stambollit për ta veshur Lidhjen me karakter islamik dhe u hodhën themelet e një organizate kombëtare shqiptare, e cila, qysh në ditën e parë të saj, pati një karakter atdhetar.

Menjëherë pas themelimit të Lidhjes u formuan organet e saj të larta. Në krye të Lidhjes qëndronte Këshilli i Përgjithshëm me funksione legjislative dhe me seli në Prizren, nga i cili do të vareshin degët krahinore, ndërsa kryetar u zgjodh Iljaz pashë Dibra.

Vendi

IKSHPK: 14 raste të reja me fruth në Kosovë

Published

on

By

Instituti Kombëtar i Shëndetësisë Publike ka njoftuar se nga 16 prilli deri më 12 maj janë konfirmuar 14 raste me fruth në disa komuna të vendit. Ferizaj ka numrin më të madh me pesë raste, i pasuar nga Prishtina dhe Kaçaniku me nga tre, ndërsa nga një rast është shënuar në Lipjan, Fushë Kosovë dhe Gjilan.

Të gjithë personat e infektuar janë të pavaksinuar me vaksinën MMR dhe për shkak të komplikimeve kanë pasur nevojë për trajtim spitalor.

IKSHPK u bën thirrje urgjente prindërve që të vaksinojnë fëmijët dhe të shmangin kontaktet me persona që shfaqin simptoma si temperaturë e lartë dhe skuqje.

Ekipet mjekësore ndërkohë po vazhdojnë identifikimin e fëmijëve të pavaksinuar dhe vaksinimin në terren për të parandaluar përhapjen e mëtejshme të kësaj sëmundjeje ngjitëse.

Continue Reading

Lajmet

Konjufca nga Brukseli: Kosova mbetet konstruktive, synojmë përmbylljen e dialogut me njohje reciproke

Published

on

By

Ministri i Punëve të Jashtme dhe Diasporës, Glauk Konjufca, ka zhvilluar një takim të rëndësishëm në Ambasadën e Kosovës në Bruksel me emisarin e Bashkimit Evropian për dialogun, Johan Sørensen. Në fokus të këtij takimi ishte avancimi i procesit të normalizimit të marrëdhënieve midis Kosovës dhe Serbisë.

Gjatë diskutimit, ku mori pjesë edhe Kryenegociatori Agron Bajrami, ministri Konjufca bëri të qartë se pozicioni i Kosovës mbetet i palëkundur përballë sfidave të dialogut, duke insistuar në një rezultat përfundimtar që garanton stabilitet.

“Së bashku me Kryenegociatorin tonë, Agron Bajrami, rikonfirmuam se Republika e Kosovës mbetet plotësisht e përkushtuar dhe e angazhuar në mënyrë konstruktive — me qëllimin e qartë të përfundimit të procesit përmes njohjes reciproke,” deklaroi Konjufca.

Ky takim i cilësuar si një “diskutim i strukturuar” vjen në një kohë kur presioni ndërkombëtar për progres në dialog është rritur. Konjufca rikonfirmoi se përkushtimi i Kosovës nuk do të mungojë, por gjithmonë duke u fokusuar te synimi kryesor: njohja e ndërsjellë si kusht për paqe të qëndrueshme në rajon.

Takimi shërbeu gjithashtu për të koordinuar hapat e ardhshëm diplomatikë në Bruksel, duke treguar një angazhim të lartë të diplomacisë kosovare në arenën ndërkombëtare.

 

Continue Reading

Vendi

Hagë: Ekspertja Fraser kritikon metodat e Prokurorisë për zbardhjen e bisedave

Published

on

By

Procesi gjyqësor në Dhomat e Specializuara të Kosovës (DHSK) ka hyrë në një fazë teknike dhe sfiduese me dëshminë e ekspertes së linguistikës forenzike, Helen Fraser. Seanca e sotme, e cila është vazhdimësi e dëshmisë së nisur më 11 maj, është fokusuar në metodologjinë e përdorur nga ekspertja për vlerësimin e audio-inçizimeve, të cilat përbëjnë bazën e aktakuzës për pengim të administrimit të drejtësisë ndaj Hashim Thaçit, Hajredin Kuçit, Isni Kilajt, Bashkim Smakajt dhe Fadil Fazliut.

Një nga pikat më diskutabile të seancës së sotme ishte përdorimi i mjeteve të inteligjencës artificiale nga ana e ekspertes Fraser për të analizuar materialet audio të siguruara nga mbrojtja. Prokuroria Speciale ka vënë në dyshim besueshmërinë e raportit të ekspertes, duke u mbështetur në deklaratën e saj se ajo nuk e njeh gjuhën shqipe.

Gjatë marrjes në pyetje, Fraser sqaroi se nuk ishte mbështetur verbërisht te teknologjia. “Nuk jam mbështetur tërësisht në ChatGPT, por kam rishikuar audion me ekspertizën time në audio-forenzikë dhe në transkriptimet forenzike,” deklaroi ajo. Ekspertja theksoi se kishte hasur vështirësi në vlerësimin e mbështetshmërisë së përkthimeve të bisedave të realizuara gjatë vizitave në qendrën e paraburgimit në shtator dhe tetor të vitit 2023, për shkak të informacionit të kufizuar që i ishte ofruar.

Diskutimi mbi specifikat e programeve të inteligjencës artificiale u zhvendos në një seancë private me vendim të gjykatësit Christopher Gosnell, për të ruajtur konfidencialitetin e procedurave dhe metodave hetimore.

 

Sfidat e transkriptimit objektiv

Fraser ngriti shqetësime lidhur me mënyrën se si Zyra e Prokurorit të Specializuar (ZPS) ka transkriptuar disa tinguj në audiot e tyre. Ajo argumentoi se interpretimi i zhurmave, siç është fëshfëritja e letrave apo lëvizjet në dhomë, nuk mund të jetë kurrë plotësisht objektiv.

“Disa tinguj janë objektivisht të transkriptueshëm, të tjerë jo. Është vështirë të transkriptohet në mënyrë objektive nga një audio,” u shpreh Fraser, duke shtuar se cilësimi i një zhurme si “kthim i faqeve të letrës” shkon përtej asaj që mund të konfirmohet me siguri vetëm përmes dëgjimit. Ekspertja kritikoi edhe teknikën e “përforcimit” të audios nga ana e ZPS-së, duke pretenduar se kjo mund të ndryshojë ose dëmtojë vërtetësinë e bisedave origjinale.

Për të kuptuar peshën e dëshmisë së Fraser, duhet parë konteksti i aktakuzës që rëndon mbi të akuzuarit. ZPS pretendon se Hashim Thaçi, përmes vizitave të realizuara në paraburgim nga Hajredin Kuçi, Isni Kilaj, Bashkim Smakaj dhe të tjerë, ka dhënë udhëzime të hollësishme se si duhet të dëshmojnë dëshmitarët e mbrojtur të Prokurorisë.

Sipas dosjes së Prokurorisë me Hajredin Kuçin, Thaçi pretendohet se ka dhënë udhëzime për dëshmitarët 5 dhe 6 gjatë vizitës së 3 shtatorit 2023.

Ndersa, me Isni Kilajn në vizitën e 6 tetorit 2023, dyshohet se janë ndarë informacione konfidenciale për dëshmitarët 3 dhe 4. Gjatë kontrollit në shtëpinë e Kilajt, ZPS pretendon se ka gjetur faqe të grisura të deklaratave konfidenciale dhe shënime që përputhen me udhëzimet e Thaçit.

Si dhe Bashkim Smakaj, Prokuroria pretendon se në makinën e ish-shefit të AKI-së është gjetur një dokument që përmbante një version të ngjarjeve për dëshmitarin 2, i cili përputhej me udhëzimet e dhëna nga Thaçi gjatë vizitave.

Deri më tani, asnjë nga të akuzuarit nuk e ka pranuar fajësinë. Hajredin Kuçi, Isni Kilaj dhe Fadil Fazliu janë deklaruar të pafajshëm, ndërsa Hashim Thaçi dhe Bashkim Smakaj nuk kanë pranuar të deklarohen në seancat e para. Një zhvillim i rëndësishëm ishte lirimi nga paraburgimi i Bashkim Smakajt dhe Fadil Fazliut në tetor 2024, duke u lejuar të mbrohen në liri.

Çështja e ekspertes Fraser mbetet thelbësore për mbrojtjen, pasi ajo synon të hedhë dyshime mbi vërtetësinë dhe interpretimin e provave audio që ZPS-ja i konsideron si dëshmi kryesore të ndikimit në dëshmitarë. Gjyqi po vazhdon me dëgjimin e dëshmitarëve dhe administrimin e provave materiale, në një proces që po vëzhgohet me vëmendje të shtuar për shkak të implikimeve të larta politike dhe juridike në Kosovë.

 

Continue Reading

Lajmet

Qeveria ndan mbi 10.8 milionë euro për organizimin e zgjedhjeve të 7 qershorit

Published

on

By

Qeveria e Kosovës ka miratuar ndarjen e mjeteve buxhetore për organizimin e zgjedhjeve të parakohshme parlamentare, të cilat pritet të mbahen më 7 qershor 2026. Vendimi është marrë gjatë një mbledhjeje elektronike të zhvilluar mbrëmë, pas kërkesës së dërguar nga Komisioni Qendror i Zgjedhjeve (KQZ).

Sipas njoftimit zyrtar nga Zyra e Kryeministrit, vlera totale e miratuar për këtë proces zgjedhor është 10,887,186 euro. Këto mjete do të përdoren për të mbuluar të gjitha nevojat logjistike dhe organizative për zgjedhjet e reja për Kuvendin e Republikës së Kosovës.

“Qeveria ka miratuar kërkesën e Komisionit Qendror të Zgjedhjeve për ndarjen e mjeteve buxhetore në vlerë prej mbi 10.8 milionë eurove, për organizimin e zgjedhjeve të parakohshme që do të mbahen më 07.06.2026”, thuhet në komunikatën e ekzekutivit.

Ky vendim vjen si hap i domosdoshëm për të garantuar mbarëvajtjen e procesit elektoral dhe përgatitjet teknike brenda afateve të parapara ligjore.

Continue Reading

Të kërkuara