Kërcitja e gishtave është një zakon i përhapur te shumë njerëz, por për vite me radhë është shoqëruar me një paralajmërim të njohur: se kjo mund të shkaktojë artrit. Megjithatë, studimet shkencore nuk e mbështesin këtë pretendim.
Sipas një artikulli të publikuar nga BBC, kërcitja e nyjeve në shumicën e rasteve konsiderohet një proces normal fiziologjik dhe nuk ka dëshmi se shkakton osteoartrit.
BBC sjell edhe rastin e veçantë të Donald Unger, i cili për 50 vjet kërciti vetëm nyjet e dorës së majtë, ndërsa dorën e djathtë e la pa i kërcitur. Në moshën 72-vjeçare, ai bëri rrezet X të të dyja duarve dhe nuk u gjetën shenja artriti apo dallime të dukshme mes tyre.
Pse kërcasin gishtat?
Sipas BBC, nyjet janë të rrethuara nga lëngu sinovial, i cili shërben si lubrifikues. Kur nyja tërhiqet, përkulet ose zgjerohet, ndryshon përkohësisht presioni brenda saj dhe nga lëngu formohen flluska gazi.
Kërcitja që dëgjojmë lidhet me formimin dhe kolapsin e këtyre flluskave. Tingulli mund të jetë mjaft i fortë, ndërsa një studim me ultratinguj e ka përshkruar momentin e kërcitjes në nyje si të ngjashëm me një “fishekzjarr” që shpërthen.
A shkakton artrit?
Ky është ndoshta shqetësimi më i madh i njerëzve që e kanë këtë zakon. Por, sipas studimeve të cituara nga BBC, nuk është gjetur lidhje mes kërcitjes së gishtave dhe zhvillimit të osteoartritit.
Një studim i vitit 1975, ku u përfshinë banorë të një shtëpie të të moshuarve, gjeti norma të ngjashme të artritit degjenerativ te personat që kërcisnin gishtat dhe te ata që nuk e bënin këtë.
Edhe një studim më i vonshëm, i cili krahasoi 215 pacientë me osteoartrit me persona pa këtë sëmundje, arriti në përfundimin se as shpeshtësia dhe as kohëzgjatja e kërcitjes së gishtave gjatë jetës nuk ndikonin në rrezikun për osteoartrit.
Po forca e dorës?
Edhe pretendimi se kërcitja e vazhdueshme dobëson forcën e dorës nuk është vërtetuar bindshëm. Një studim i vitit 1990 raportoi forcë më të dobët të kapjes dhe më shumë ënjtje te personat që kërcisnin gishtat, por një studim i vitit 2017 nuk gjeti lidhje mes këtij zakoni dhe dobësimit të forcës së dorës.
Megjithatë, ekspertët paralajmërojnë se përdorimi i tepërt i forcës gjatë kërcitjes mund të shkaktojë dëmtime. Janë raportuar raste të ndrydhjeve të gishtave te persona që kanë ushtruar forcë të tepruar vetëm për të prodhuar tingullin e kërcitjes.
Në përgjithësi, nëse kërcitja nuk shoqërohet me dhimbje, ënjtje apo probleme në lëvizjen e nyjeve, ajo konsiderohet kryesisht e padëmshme.
BBC thekson gjithashtu se për disa njerëz kërcitja mund të japë një ndjesi lehtësimi dhe një rritje të përkohshme të lëvizshmërisë së nyjes.
Pra, nëse e keni zakon të kërcisni gishtat, nuk ka prova të forta se kjo do t’ju shkaktojë artrit. Megjithatë, këshilla është të shmangni përdorimin e forcës së tepërt dhe të kërkoni këshillë mjekësore nëse kërcitja shoqërohet me dhimbje ose ënjtje.
BBC ka publikuar këto të dhëna duke u bazuar në studime shkencore dhe mendimet e ekspertëve të fushës.
D.L