Shumë simbolikë dhe demonstrime uniteti nuk u panë: gazetarët që mbërritën me Ministrin e Jashtëm gjerman i panë Johann Wadephul dhe mikpritësin e tij amerikan Marco Rubio në Uashington vetëm shkurtimisht së bashku, gjatë një shtrëngimi duarsh në Departamentin e Shtetit.
Për tridhjetë sekonda Rubio dhe Wadephul buzëqeshën para kamerave, pastaj u tërhoqën për të biseduar. Pas kësaj nuk pati konferencë të përbashkët për shtyp. Shpjegimi zyrtar: ishte një takim pune. Diplomati më i lartë gjerman donte të testonte në Uashington se cila është gjendja e marrëdhënieve të ndërsjella midis dy vendeve dhe çfarë tjetër është e mundur.
Zhvendosja e takimit me Wadephul
Dita nisi në mënyrë të çuditshme. Ekipi i Rubios e zhvendosi takimin nga mëngjesi në pasdite, kështu që Wadephul e kaloi mëngjesin në ambasadën gjermane dhe me Presidentin e Bankës Botërore Ajay Bang.
Politikanët e Senatit dhe Dhomës së Përfaqësuesve fillimisht nuk kishin kohë për diskutime me Wadephul. Ishte planifikuar ndryshe – por kjo tregon se çfarë rëndësie i kushtohet marrëdhënies aktuale midis superfuqisë SHBA dhe Gjermanisë, ekonomisë së tretë më të madhe eksportuese në botë.
Gjermania nuk është një nga fuqitë qendrore politikisht dhe ushtarakisht – sidomos jo në botën e Presidentit amerikan Donald Trump, në të cilën e drejta e më të fortit është gjithnjë e më e rëndësishme.
A ka ende nevojë SHBA-ja për Gjermaninë?
Megjithatë takimi fillimisht i shtyrë me Rubion përfundoi duke zgjatur më shumë se sa pritej. Kjo zakonisht është një shenjë e mirë. “Një bisedë shumë miqësore, shumë intensive,” tha Wadephul, duke theksuar terrenin e përbashkët. “Ne gjermanët, ne evropianët, kemi nevojë për partnerë të besueshëm në Uashington, ashtu si SHBA-ja që ka nevojë për partnerë si ne”, tha ai. Është një përpjekje për t’u bërë të qartë amerikanëve se “Amerika e para” nuk do të thotë “Amerika vetëm”.
Por në muajt e fundit, po krijohet gjithnjë e më shumë përshtypja se SHBA-ja konsideron se nuk ka nevojë për Evropën dhe Gjermaninë. Të paktën jo si më parë, si partnerë të barabartë.
A pati ndonjë ndikim takimi Wadephul-Rubio?
Kjo mbetet sekret. Rubio nuk deshi të fliste me gazetarët, ndërsa Wadephul dha një deklaratë për mediat në parkun përpara Kapitolit. I vetëm, që jep një ide për gjendjen e marrëdhënieve gjermano-amerikane.
Duket se ka një marrëveshje mes tyre për ashpërsimin e qëndrimit ndaj Iranit. “Ky regjim qartësisht nuk ka më legjitimitet”, thotë Wadephul. Ai po përdor mjete që “jo vetëm që janë të papranueshme, por shkelin të gjitha rregullat e njerëzimit”. Wadephulflet për shumë njerëz të vrarë, për tortura, për të shtëna.
“Bashkësia ndërkombëtare duhet ta bëjë të qartë se tani qëndron në solidaritet me popullin iranian.” Në BE, qeveria federale dëshiron të shtyjë përpara një regjim sanksionesh terroriste kundër udhëheqjes iraniane.
Por kur bëhet fjalë për një ndërhyrje të mundshme ushtarake amerikane në Iran, për shembull, dhe bombardime të mundshme, Wadephul shmangu një përgjigje të qartë. Ky është një vendim i SHBA-së, tha ai, dhe shtoi se ai nuk ka këshilla për këtë. Dhe nuk ka pritje.
Ai ishte gjithashtu i paqartë kur u pyet në parim nëse mjetet ushtarake, sulmet ajrore apo bombardimet e synuara, janë mjete legjitime për qeverinë gjermane. Gjermania është e kujdesshme këtu, e përmbajtur në deklaratat e saj.
Por, realisht, çfarë mund të kishte thënë Wadephul? Shembulli i Venezuelës ka treguar se SHBA-të nuk koordinohen me askënd para operacioneve ushtarake, përfshirë Gjermaninë.
SHBA-të e shndërrojnë paparashikueshmërinë
Kur bëhet fjalë për Groenlandën, Wadephul u përpoq gjithashtu të theksonte interesat e përbashkëta. “Interesat tona në Arktik duhet të mbrohen”, kjo është “një detyrë për NATO-n”. Siguria në Atlantikun e Veriut mund të arrihet vetëm bashkërisht, dhe çështja e Groenlandës mund të vendoset vetëm nga Groenlanda dhe Danimarka.
Kjo duket si një përpjekje për të inkurajuar veten, e lidhur me shpresën se do të arrijë diçka në Uashington. Por kjo administratë amerikane e ka shndërruar paparashikueshmërinë në politikën e saj. Ka kohë që luan një lojë tjetër. “Amerika e Para” në politikën e sigurisë do të thotë që Amerika ndjek atë që e sheh si interesat e saj – edhe nëse kjo bie ndesh me ligjin ndërkombëtar ose refuzon partnerët.
Trump thekson vazhdimisht: “Ne kemi nevojë për Groenlandën”. Pavarësisht nëse blihet apo sulmohet dhe merret – çdo gjë duket e mundur. Theksi mbi “të përbashkëtën” në çështjen e Groenlandës është vetëm një përpjekje e kujdesshme nga Gjermania për të ulur tensionet. Por pa një ndikim të fortë. Suksesi i një politike të tillë është shumë i dyshimtë.
Kur u pyet për përfshirjen e mundshme ushtarake amerikane në Grenlandë, Wadephul u përgjigj në mënyrë të paqartë: “Nuk kam asnjë tregues këtu se po merret seriozisht në konsideratë.” Po nëse arrin deri aty? Atëherë qeveria federale ndoshta nuk ka një përgjigje për këtë.
Duke shprehur shpresë dhe optimizëm, duke theksuar interesat e përbashkëta – e gjithë kjo është padyshim e nevojshme në mënyrë që, pavarësisht Trumpit, SHBA-ja të mund të vazhdojë të perceptohet si një partner i besueshëm në Evropë dhe Gjermani./DW