Nga tryezat festive në Lindjen e Mesme deri te darkat familjare në Evropë dhe Azi, dolma mbetet një nga pjatat më të dashura dhe më simbolike në botë. E njohur për gjethet e rrushit të mbushura me oriz, mish dhe erëza, kjo recetë tradicionale ka kapërcyer perandori, kufij dhe besime fetare, duke u kthyer në një simbol të mikpritjes dhe bashkimit.
Emri “dolma” vjen nga folja turke dolmak, që do të thotë “të mbushësh”, dhe i referohet një familjeje të gjerë pjatash ku përbërës të ndryshëm mbështillen me gjethe ose futen në perime të zgavruara. Origjina e saj lidhet me kuzhinat e shekullit XV të Ottoman Empire, ku arti i mbushjes së perimeve dhe mishit u kthye në një traditë kulinare të rafinuar.
Me zgjerimin e perandorisë, dolma u përhap në shumë rajone, duke marrë forma dhe emra të ndryshëm. Në vendet e Gjirit njihet si waraq enab, në Greqi si dolmades, ndërsa në Ballkan dhe Evropën Lindore u përshtat me gjethe lakre, duke krijuar variante si sarmi. Në Indi, receta u transformua në potoler dolma, një version me kungull vendas dhe erëza aromatike.
Ajo që mbetet e përbashkët në çdo version është roli i saj në tryezat festive. Dolma shpesh përgatitet për raste të veçanta si Ramazani, Bajrami, Krishtlindjet apo festa të tjera tradicionale. Në shumë kultura, përgatitja e saj është një proces që bashkon familjen – mbështjellja e gjetheve bëhet së bashku, mes bisedave dhe kujtimeve.
Sot, dolma nuk është vetëm një pjatë tradicionale, por një histori e gjallë e udhëtimit kulturor. Ajo dëshmon se si ushqimi mund të lidhë njerëzit, të ruajë traditat dhe të krijojë ura mes kombeve, duke mbetur një simbol i dashurisë dhe mikpritjes në çdo tryezë. /BBC/